I C 126/24 upr
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Kętrzynie rozpoznał sprawę z powództwa (...) Niestandaryzowanego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Wierzytelności przeciwko M. R. o zapłatę. Powód domagał się zasądzenia kwoty 17 140,44 zł wraz z odsetkami, wywodząc swoje roszczenie z umowy pożyczki zawartej przez pozwanego z pierwotnym pożyczkodawcą, a następnie scedowanej na rzecz powoda. Pozwany, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc szereg zarzutów, w tym dotyczących braku legitymacji procesowej, nieważności umowy pożyczki i cesji, abuzywności pozaodsetkowych kosztów pożyczki oraz skorzystania z sankcji kredytu darmowego. Sąd ustalił stan faktyczny, zgodnie z którym umowa pożyczki opiewała na 8 000 zł kapitału, z całkowitą kwotą do zapłaty 21 903,47 zł, obejmującą m.in. opłaty prowizyjne i za udzielenie pożyczki. Sąd uznał umowę cesji wierzytelności za ważną i skuteczną, a także stwierdził, że oświadczenie pozwanego o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego nie zostało prawidłowo wykazane ze względu na wysłanie go na niewłaściwy adres e-mail. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia była analiza umowy pożyczki pod kątem klauzul abuzywnych. Sąd, działając z urzędu, stwierdził, że opłaty prowizyjne i przygotowawcze w łącznej kwocie 8 000 zł, które zostały skredytowane, stanowiły niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne) w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. Były one sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszały interesy konsumenta, a nadto nie zostały indywidualnie uzgodnione z pozwanym, co powód jako strona dochodząca ich zapłaty nie wykazał. W związku z tym, że postanowienia te nie wiążą konsumenta, a umowa jest ważna w pozostałym zakresie, pozwany był zobowiązany do zwrotu jedynie kwoty udzielonej pożyczki (8 000 zł) oraz odsetek. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 8 000 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, oddalając powództwo w pozostałej części. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 100 kpc, wzajemnie je znosząc, z uwagi na częściowe uwzględnienie powództwa (46%) i reprezentację obu stron przez zawodowych pełnomocników.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie obowiązku sądu do badania z urzędu klauzul abuzywnych w umowach konsumenckich oraz kryteriów uznania opłat dodatkowych za abuzywne, nawet jeśli zostały skredytowane. Wskazuje na dopuszczalność zawierania umów konsumenckich na odległość na trwałym nośniku.
Dotyczy umów pożyczek konsumenckich zawieranych na odległość, z klauzulami podobnymi do analizowanych. Konieczność indywidualnego badania każdej umowy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy opłaty prowizyjne i przygotowawcze w umowie pożyczki konsumenckiej, które zostały skredytowane i nie zostały indywidualnie uzgodnione, stanowią klauzule abuzywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, opłaty prowizyjne i przygotowawcze w umowie pożyczki, które zostały skredytowane i nie zostały indywidualnie uzgodnione, stanowią klauzule abuzywne, ponieważ kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opłaty te nie stanowiły świadczenia głównego umowy pożyczki i nie zostały indywidualnie uzgodnione z konsumentem, mimo że zostały skredytowane. Ich wysokość (8 000 zł) była rażąco wygórowana w stosunku do kwoty kapitału pożyczki (8 000 zł) i naruszała dobre obyczaje oraz interesy konsumenta.
Czy umowa pożyczki konsumenckiej zawarta na odległość, bez własnoręcznych podpisów, ale na trwałym nośniku, jest ważna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa pożyczki konsumenckiej zawarta na odległość, zgodnie z wykładnią prounijną i celowościową, może być zawarta na trwałym nośniku, co jest równoznaczne z zachowaniem wymogu formy pisemnej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy ustawy o kredycie konsumenckim oraz dyrektywę UE, wskazując, że forma pisemna może być zastąpiona przez inny trwały nośnik, co uwzględnia postęp techniczny i potrzeby gospodarki elektronicznej, zapewniając jednocześnie ochronę konsumenta.
Czy oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego zostało skutecznie złożone, jeśli zostało wysłane na adres e-mail inny niż wskazany w umowie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego nie zostało skutecznie złożone, jeśli zostało wysłane na adres e-mail inny niż wskazany w umowie, ponieważ nie doszło do kredytodawcy w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią przez osobę upoważnioną.
Uzasadnienie
Ciężar dowodu skutecznego doręczenia oświadczenia spoczywa na konsumencie. Wysłanie wiadomości na niewłaściwy adres e-mail nie spełnia wymogu doręczenia kredytodawcy lub osobie przez niego upoważnionej.
Czy sąd krajowy ma obowiązek zbadania z urzędu klauzul abuzywnych w umowach konsumenckich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd krajowy jest zobowiązany do zbadania z urzędu, czy warunki umowy konsumenckiej mają nieuczciwy charakter i do zniwelowania braku równowagi między konsumentem a przedsiębiorcą.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, podkreślając obowiązek ochrony konsumenta poprzez kontrolę z urzędu postanowień umownych pod kątem ich nieuczciwości.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Niestandaryzowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Wierzytelności | instytucja | powód |
| M. R. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
u.k.k. art. 29 § ust. 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Wymogi formalne umowy o kredyt konsumencki.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie.
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.
k.c. art. 385¹ § § 4
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidulanie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
k.c. art. 78
Kodeks cywilny
Wskazanie na zwykłą formę pisemną.
k.c. art. 61 § § 1
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli złożone innej osobie jest z nią związane, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła ona zapoznać się z jego treścią.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
k.c. art. 481 § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
u.k.k. art. 2 § pkt 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Definicja umowy o kredyt konsumencki zawieranej na odległość.
u.k.k. art. 45 § ust. 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego.
u.p.k. art. 2 § pkt 1
Ustawa o prawach konsumenta
Definicja umowy zawieranej na odległość.
u.p.k. art. 5 § pkt 17
Ustawa o prawach konsumenta
Definicja trwałego nośnika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność opłat prowizyjnych i przygotowawczych w umowie pożyczki. • Nieskuteczność oświadczenia o kredycie darmowym z powodu wysłania na niewłaściwy adres e-mail. • Ważność umowy cesji wierzytelności.
Odrzucone argumenty
Nieważność umowy pożyczki. • Brak legitymacji procesowej czynnej i biernej. • Skorzystanie z sankcji kredytu darmowego.
Godne uwagi sformułowania
koszty pożyczki w łącznej kwocie 8 000 zł, które zostały skredytowane, było rażącym naruszeniem dobrych obyczajów, rzetelności kupieckiej i uczciwości • sąd krajowy jest zobowiązany do zbadania z urzędu, czy dane warunki umowy... mają nieuczciwy charakter • umowa o kredyt konsumencki można zawrzeć zarówno w formie pisemnej (z własnoręcznymi podpisami), jak i na innym trwałym nośniku.
Skład orzekający
Izabela Maruchacz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku sądu do badania z urzędu klauzul abuzywnych w umowach konsumenckich oraz kryteriów uznania opłat dodatkowych za abuzywne, nawet jeśli zostały skredytowane. Wskazuje na dopuszczalność zawierania umów konsumenckich na odległość na trwałym nośniku."
Ograniczenia: Dotyczy umów pożyczek konsumenckich zawieranych na odległość, z klauzulami podobnymi do analizowanych. Konieczność indywidualnego badania każdej umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nadmiernych kosztów pożyczek konsumenckich i pokazuje, jak sąd może interweniować z urzędu w obronie konsumenta, nawet jeśli pozwany nie wykazał skuteczności swoich zarzutów. Podkreśla znaczenie ochrony konsumenta w umowach zawieranych na odległość.
“Sąd obronił konsumenta przed "abuzywnymi" kosztami pożyczki – nawet 8 tys. zł można odzyskać!”
Dane finansowe
WPS: 17 140,44 PLN
kapitał pożyczki: 8000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.