I C 1259/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy we Włocławku rozpoznał sprawę z powództwa P. G. i innych przeciwko D. M. (1) i D. M. (2) o przywrócenie stanu zgodnego z prawem, zaniechanie naruszeń i zapłatę. Sąd Rejonowy we Włocławku nakazał pozwanym usunięcie z działek ewidencyjnych elementów ogrodzenia (słupków, bramy z siatki) oraz podkładów kolejowych, a także zakazał dalszego naruszania prawa powodów do korzystania z nieruchomości obciążonej służebnością gruntową. Apelację od tego wyroku wnieśli pozwani, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego (m.in. art. 321 § 1 kpc, art. 232 kpc, art. 233 § 1 kpc, art. 299 kpc) oraz prawa materialnego (art. 222 § 1 i 2 kc w zw. z art. 251 kc i art. 288 kc). Sąd Okręgowy we Włocławku oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd odwoławczy uznał za chybione zarzuty naruszenia art. 232 kpc i art. 299 kpc, wskazując na ich niewłaściwą konstrukcję lub polemikę z ustaleniami faktycznymi. Zarzut naruszenia art. 321 § 1 kpc (orzeczenie ponad żądanie) został uznany za nieuzasadniony ze względu na specyfikę zwrotu pisma procesowego rozszerzającego powództwo. Sąd Okręgowy podkreślił, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc w istocie dotyczył oceny dowodów i ustaleń faktycznych, które zostały prawidłowo dokonane przez Sąd Rejonowy, a także przyznał, że pozwani nie zaprzeczyli naruszeniom służebności. W odniesieniu do prawa materialnego, sąd wyjaśnił, że służebność gruntowa obciąża całą nieruchomość, a uprawniony może ją wykonywać na całym wyznaczonym obszarze, a właściciel nieruchomości obciążonej ma obowiązek powstrzymywania się od działań ograniczających jej wykonywanie. Usytuowanie jakichkolwiek urządzeń na działce ewidencyjnej, na której wykonywana jest służebność, stanowi naruszenie tej służebności. Sąd odwoławczy podkreślił, że nawet gdyby powodowie dysponowali inną drogą dostępu, nadal przysługuje im prawo do ochrony prawnej przysługującej im służebności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących naruszenia służebności gruntowych, dopuszczalności orzekania ponad żądanie w kontekście zwrotu pisma procesowego, oraz oceny dowodów z przesłuchania stron.
Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia służebności przez elementy ogrodzenia i podkłady kolejowe na działkach ewidencyjnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy usunięcie podkładów kolejowych z działki obciążonej służebnością gruntową stanowi orzeczenie ponad żądanie, jeśli powodowie domagali się usunięcia ogrodzenia i zakazu naruszeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, usunięcie podkładów kolejowych nie stanowi orzeczenia ponad żądanie, ponieważ pismo procesowe rozszerzające powództwo, zawierające taki wniosek, nie może być pozbawione skutków prawnych przez zwrot pisma.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że zwrot pisma procesowego rozszerzającego powództwo, zawierającego wniosek o usunięcie podkładów kolejowych, był bezprzedmiotowy i nie pociągał za sobą żadnych konsekwencji prawnych, co oznacza, że przedmiotem procesu było roszczenie w kształcie określonym w tym piśmie.
Czy usytuowanie ogrodzenia i podkładów kolejowych na działce ewidencyjnej, na której wykonywana jest służebność gruntowa, stanowi naruszenie tej służebności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, usytuowanie jakichkolwiek urządzeń (np. ogrodzeń, podkładów kolejowych) w granicach działki ewidencyjnej, na której wykonywana jest służebność gruntowa, jest równoznaczne z naruszeniem służebności.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że służebność gruntowa obciąża całą nieruchomość, a uprawniony może ją wykonywać na całym wyznaczonym obszarze bez ograniczeń. Właściciel nieruchomości obciążonej ma obowiązek powstrzymywania się od działań ograniczających możliwość wykonywania służebności. Usytuowanie urządzeń w granicach działki ewidencyjnej, na której wykonywana jest służebność, narusza jej treść.
Czy sąd może oprzeć ustalenia faktyczne na zeznaniach stron, nawet jeśli istnieją inne środki dowodowe, które nie zostały wykorzystane?
Odpowiedź sądu
Tak, specyfika dowodu z przesłuchania stron nie ma wpływu na jego moc dowodową i podlega swobodnej ocenie sądu na zasadach ogólnych (art. 233 § 1 kpc), co oznacza, że dopuszczalne jest na jego podstawie poczynienie ustaleń faktycznych, pod warunkiem ich weryfikacji.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że zarzut naruszenia art. 299 kpc był bezzasadny, ponieważ nie negowano zasadności dopuszczenia dowodu z przesłuchania stron, a jedynie kwestionowano dokonane na jego podstawie ustalenia faktyczne, co powinno być zwalczane zarzutem naruszenia art. 233 § 1 kpc. Sąd podkreślił, że zeznania stron podlegają swobodnej ocenie sądu.
Czy zarzut naruszenia art. 232 kpc może być skutecznie skierowany przeciwko sądowi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 232 kpc jest adresowany do stron, a nie do sądu, i nie można skutecznie zarzucić sądowi wydania wyroku z naruszeniem tego przepisu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że art. 232 kpc nakłada obowiązki dowodowe na strony postępowania, a nie na sąd. Zarzut naruszenia tego przepisu przez sąd jest zatem chybiony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. G. | osoba_fizyczna | powód |
| R. G. | osoba_fizyczna | powód |
| K. W. | osoba_fizyczna | powód |
| H. G. | osoba_fizyczna | powód |
| A. W. | osoba_fizyczna | powód |
| D. M. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| D. M. (2) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 222 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Właściciel może żądać od osoby posiadającej tytuł prawny do rzeczy, aby rzecz została mu wydana, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach ustawy. Właściciel może żądać od osoby, która narusza jego własność w inny sposób niż przez pozbawienie go posiadania rzeczy, ażeby zaprzestała naruszeń i usunęła skutki naruszenia.
k.c. art. 288
Kodeks cywilny
Właściciel nieruchomości obciążonej obowiązany jest do działania w taki sposób, aby nie utrudniać korzystania ze służebności gruntowej, w szczególności nie naruszać jej zakresu terytorialnego.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie ponad żądanie jest niedopuszczalne. Zwrot pisma procesowego rozszerzającego powództwo nie pozbawia skutków prawnych takiego rozszerzenia.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis adresowany do stron, nie do sądu.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Kwestionowanie ustaleń faktycznych dokonanych na podstawie dowodów podlega zarzutowi naruszenia tego przepisu.
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z przesłuchania stron podlega swobodnej ocenie sądu i może stanowić podstawę ustaleń faktycznych.
k.c. art. 251
Kodeks cywilny
Roszczenia z tytułu naruszenia prawa własności lub innych praw rzeczowych wygasają po upływie lat dziesięciu od dnia popełnienia naruszenia.
k.c. art. 291
Kodeks cywilny
Jeżeli po ustanowieniu służebności gruntowej powstały okoliczności uzasadniające potrzebę zmiany treści lub sposobu wykonywania służebności, sąd może ją zmienić.
Dz.U.2021.1390 art. 7 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii
Definicja działki ewidencyjnej jako ciągłego obszaru gruntu wydzielonego z otoczenia za pomocą granic działek ewidencyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Usytuowanie ogrodzenia i podkładów kolejowych na działce obciążonej służebnością gruntową stanowi naruszenie tej służebności. • Zwrot pisma procesowego rozszerzającego powództwo nie pozbawia skutków prawnych takiego rozszerzenia. • Prawo do ochrony służebności gruntowej przysługuje niezależnie od posiadania innej drogi dostępu.
Odrzucone argumenty
Orzeczenie ponad żądanie (nakazanie usunięcia podkładów kolejowych). • Niewłaściwe przyjęcie, że powodowie udowodnili swoje roszczenie. • Wadliwa i niepełna ocena dowodów. • Oparcie ustaleń faktycznych na zeznaniach stron mimo istnienia innych środków dowodowych. • Niewłaściwe zastosowanie art. 222 § 1 i 2 kc w zw. z art. 251 kc i art. 288 kc.
Godne uwagi sformułowania
kompletnie chybiony był zarzut obrazy przepisu art. 232 kpc • nie można skutecznie zarzucić Sądowi wydania wyroku z naruszeniem tego przepisu • zwrot pisma w takiej części jest więc bezprzedmiotowy i nie pociąga za sobą żadnych konsekwencji • stanowisko apelujących przedstawione w środku odwoławczym stanowi niedopuszczalna z nią polemikę • nie mogły przynieść oczekiwanego przez skarżących skutku zarzuty obrazy prawa materialnego • usytuowanie na tym obszarze w dowolnej części jakichkolwiek urządzeń (np. bram, ogrodzeń, płotów) czy nasadzeń przesądza o naruszeniu służebności • dopóki przysługuje im prawo podmiotowe dopóty mogą domagać się jego usankcjonowanej prawem ochrony
Skład orzekający
Mariusz Nazdrowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących naruszenia służebności gruntowych, dopuszczalności orzekania ponad żądanie w kontekście zwrotu pisma procesowego, oraz oceny dowodów z przesłuchania stron."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia służebności przez elementy ogrodzenia i podkłady kolejowe na działkach ewidencyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania prawa rzeczowego i ochrony praw właściciela nieruchomości obciążonej służebnością. Wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące rozszerzenia powództwa i oceny dowodów.
“Ogrodzenie i podkłady kolejowe naruszyły służebność gruntową – sąd wyjaśnia, co wolno właścicielowi nieruchomości obciążonej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.