I C 1253/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd zasądził od byłego dyrektora na rzecz spółki zwrot kosztów prywatnego wyjazdu, uznając zarzut przedawnienia za nadużycie prawa.
Powódka dochodziła zwrotu kwoty 1.282,50 zł, którą spółka pokryła koszty prywatnego wyjazdu hotelowego pozwanego, pełniącego funkcję dyrektora. Pozwany zaprzeczał, twierdząc, że wyjazd miał charakter służbowy i podniósł zarzut przedawnienia. Sąd ustalił, że wyjazd miał charakter prywatny, a pozwany działał umyślnie na szkodę spółki. Zarzut przedawnienia został uznany za nadużycie prawa, a powództwo uwzględniono w całości.
Sprawa dotyczyła roszczenia spółki jawnej Fabryka (...) B. (...) przeciwko swojemu byłemu dyrektorowi, Z. T., o zapłatę kwoty 1.282,50 zł. Powódka zarzuciła pozwanemu, że w 2009 roku, nadużywając uprawnień, pokrył z majątku spółki koszty prywatnego pobytu hotelowego swojej córki w Hotelu (...) w S., co stanowiło bezpodstawne wzbogacenie. Pozwany początkowo zaprzeczał, twierdząc, że wyjazd miał charakter służbowy i dotyczył spotkań z kontrahentami, a także podniósł zarzut przedawnienia roszczenia. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym faktury VAT, pisma z hotelu oraz zeznania świadków i stron, ustalił, że wyjazd miał charakter prywatny i odbył się w weekend z udziałem pozwanego i jego żony. Rezerwacji dokonała córka pozwanego, a wpłaciła zadatek. Sąd uznał zeznania pozwanego za niewiarygodne i sprzeczne z dowodami. Roszczenie oparte na art. 405 k.c. (bezpodstawne wzbogacenie) zostało uznane za zasadne. Sąd rozważył również możliwość zastosowania art. 415 k.c. (czyn niedozwolony), wskazując na umyślność działania pozwanego. Mimo że roszczenie mogło ulec przedawnieniu (3-letni termin z art. 118 k.c.), sąd uznał podniesienie tego zarzutu przez pozwanego za nadużycie prawa (art. 5 k.c.), zwłaszcza w kontekście ukrywania przez pozwanego faktycznego charakteru wyjazdu i późnego dowiedzenia się o tym przez wspólniczkę spółki. W konsekwencji, sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę główną wraz z odsetkami oraz zwrot kosztów procesu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, pokrycie kosztów prywatnego wyjazdu przez spółkę stanowi bezpodstawne wzbogacenie.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że wyjazd miał charakter prywatny, a pozwany działał umyślnie na szkodę spółki, co wyczerpuje znamiona bezpodstawnego wzbogacenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zasądzenie
Strona wygrywająca
Fabryka (...) B. (...) spółki jawnej w Z.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Fabryka (...) B. (...) spółki jawnej w Z. | spółka | powódka |
| Z. T. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe do zwrotu jej wartości.
Pomocnicze
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Trzyletni termin przedawnienia dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny z zasadami współżycia społecznego lub z normami prawnymi.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
W przypadku zobowiązań bezterminowych, gdy termin nie był oznaczony ani nie wynikał z właściwości zobowiązania, świadczenie jest wymagalne z chwilą wezwania dłużnika do wykonania.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona wygrywająca sprawę może żądać od strony przeciwnej zwrotu niezbędnych kosztów procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pokrycie kosztów prywatnego wyjazdu przez spółkę stanowi bezpodstawne wzbogacenie. Działanie pozwanego było umyślne i wyrządziło szkodę spółce. Zarzut przedawnienia jest nadużyciem prawa w tej konkretnej sytuacji.
Odrzucone argumenty
Wyjazd miał charakter służbowy. Roszczenie uległo przedawnieniu. Koszty wyjazdu były związane z działalnością spółki.
Godne uwagi sformułowania
nadużył uprawnień i dokonał bezprawnego przysporzenia na swoją rzecz brak było podstaw do ich finansowania nosi znamiona bezpodstawnego wzbogacenia pozwanego kosztem firmy powódki pozwany w sprzeciwie od nakazu zapłaty (...) wniósł o oddalenie powództwa w całości, zaprzeczając iż dokonał bezprawnego przysporzenia korzyści na swoją rzecz różnego rodzaju spotkania poza siedzibą spółki były praktyką powszechną pozwany jako wspólnik, osoba zaufana i profesjonalista nie powinien wykorzystywać swojego stanowiska i narażać powodowej spółki na straty finansowe skorzystanie przez pozwanego z zarzutu przedawnienia należało uznać więc za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i społeczno – gospodarczym przeznaczeniem prawa zwłaszcza, że czyn pozwanego stanowił delikt, którego istnienie było przed powódką ukrywane.
Skład orzekający
Justyna Szczyrba
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 5 k.c. w kontekście zarzutu przedawnienia w sprawach o bezpodstawne wzbogacenie, gdy działanie dłużnika było ukrywane i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego."
Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny, gdzie kluczowe było udowodnienie prywatnego charakteru wydatku i umyślności działania pozwanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może interweniować, gdy zarzut przedawnienia jest wykorzystywany w sposób sprzeczny z zasadami uczciwości i zasadami współżycia społecznego, nawet w kontekście biznesowym.
“Czy zarzut przedawnienia zawsze chroni? Sąd stanął po stronie spółki przeciwko byłemu dyrektorowi.”
Dane finansowe
WPS: 1282,5 PLN
zapłata: 1282,5 PLN
zwrot kosztów procesu: 262 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 1253/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 stycznia 2013r. Sąd Rejonowy w Zgorzelcu Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSR Justyna Szczyrba Protokolant Agnieszka Zabagło po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2013r. w Zgorzelcu sprawy z powództwa Fabryki (...) B. (...) spółki jawnej w Z. przeciwko Z. T. (1) o zapłatę I. zasądza od pozwanego Z. T. (1) na rzecz powódki Fabryki (...) B. (...) spółki jawnej w Z. kwotę 1.282,50 zł (tysiąc dwieście osiemdziesiąt dwa 50/100 złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 12.07.2012r. do dnia zapłaty; II. zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 262 zł ( dwieście sześćdziesiąt dwa złote) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt I C 1253/12 UZASADNIENIE Powódka Fabryka (...) B. (...) spółka jawna w Z. w dniu 11 września 2012 r. wniosła pozew przeciwko Z. T. (1) o zapłatę kwoty 1.282,50 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 12.07.2012 r. do dnia zapłaty i kosztami procesu, w tym zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu żądania podała, że w 2009 r. pozwany Z. T. (1) jako dyrektor Fabryki (...) w Z. nadużył uprawnień i dokonał bezprawnego przysporzenia na swoją rzecz kwoty 1.282,50 zł, gdyż ze środków spółki pokrył płatności wynikające z faktur VAT nr (...) z dnia 14.06.2009 r. wystawionych na firmę powódki, a dotyczących usług hotelowych w Hotelu (...) w S. . Wskazała, że wymienione w fakturach usługi hotelowe oraz parkingowe związane były z pobytem w S. córki pozwanego i nie były w żaden sposób związane z działalnością powódki, a zatem brak było podstaw do ich finansowania. Działanie takie nosi znamiona bezpodstawnego wzbogacenia pozwanego kosztem firmy powódki, podlegającego obowiązkowi zwrotu zgodnie z art. 405 kc. Po stwierdzeniu tych nieprawidłowości w 2012 r. - pozwany dwukrotnie był wzywany do zwrotu równowartości usług pokrytych z majątku spółki ale wezwania okazały się bezskuteczne. Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 12.10.2012 r. sygn. akt I Nc 923/12 (k. 22) Sąd uwzględnił roszczenie w całości. Pozwany w sprzeciwie od nakazu zapłaty (k. 25, 26) wniósł o oddalenie powództwa w całości, zaprzeczając iż dokonał bezprawnego przysporzenia korzyści na swoją rzecz, kosztem powódki u której w 2009 r. był zatrudniony. Podał, iż jego córka M. M. nigdy nie przebywała w hotelu (...) w S. i nie korzystała z jego usług. Wyjaśnił, iż w związku z działalnością powódki wielokrotnie odbywał spotkania z kontrahentami, ale nie przypomina sobie takiego pobytu w S. , choć nie może tego wykluczyć, a jeśli tak było to przedmiotowe faktury pozostawały w związku z wykonywaniem przez niego obowiązków wynikających z faktu zatrudnienia. Wskazał, że różnego rodzaju spotkania poza siedzibą spółki były praktyką powszechną i dotyczyły wszystkich wspólników, a pobyty wspólników B. K. oraz R. K. na koszt powódki w różnych hotelach na terenie Polski w latach 2008 – 2011 zamknęły się kwotą ponad 70.000 zł. Jednocześnie pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Pozwany Z. T. (1) w 2009 r. był (...) spółki Fabryka (...) Z. (...) spółka jawna w Z. (obecna nazwa Fabryka (...) B. (...) spółka jawna w Z. . (odpis pełny z rejestru przedsiębiorców KRS nr (...) k. 9 – 13) W dniu 14.06.2009 r. (niedziela) (...) S.A. w L. wystawiła na rzecz Fabryki (...) Z. T. sp. j. w Z. faktury VAT nr (...) na kwotę 360 zł i nr (...) na kwotę 922,50 zł za usługi hotelowe i parkingowe w hotelu (...) w S. . ( faktury VAT nr (...) k. 15, 16) Z usług tych korzystał pozwany wraz ze swoją żoną E. T. , a wyjazd miał charakter prywatny (pismo (...) S.A. w L. z dnia 27.12.2012 r. k. 47) Rezerwacji w hotelu dokonywała córka pozwanego M. M. , która również dokonała wpłaty zadatku na poczet rezerwacji. (zeznania świadka M. M. k. 43) Należności za w/w faktury po przedstawieniu w księgowości zostały pokryte przez powódkę. (zeznania świadka K. S. k. 42, 43, okoliczność bezsporna) Żadne wyjazdy służbowe nie odbywały się w powodowej spółce w okresie weekendów. Wspólniczka spółki (...) dopiero w tym roku dowiedziała się od pracowników spółki, iż pozwany rozliczył na koszt spółki swój prywatny wyjazd. (przesłuchanie B. K. k. 43) Pismem z dnia 27.06.2012 r. doręczonym pozwanemu 02.07.2012 r. oraz pismem z dnia 24.07.2012 r. doręczonym 27.07.2012 r. pozwany został wezwany do zapłaty kwoty 1.282,50 zł. W piśmie z dnia 27.06.2012 r. jako termin zapłaty wskazano 11.07.2012 r. (wezwania do zapłaty wraz z dowodami doręczenia k.18 – 21) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: dokumentów, zeznań świadków i przesłuchania stron. Sąd uznał, że zeznania pozwanego, iż wyjazd za który zostały wystawione faktury VAT nr (...) miał charakter służbowy są niewiarygodne i sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym. Pozwany zeznał, że na wyjazdy służbowe wyjeżdżał zawsze sam i tak też było w czerwcu 2009 r. w hotelu (...) w S. . Tymczasem z informacji przedstawionej przez (...) S.A. w L. wynika jednoznacznie, iż z pobytu weekendowego w hotelu (...) w S. korzystał pozwany razem z żoną. Pozwany w sposób oczywisty zeznał nieprawdę. Potwierdza to również okoliczność, iż rezerwacji dokonywała córka pozwanego, (która wówczas nie była pracownikiem powódki) i rezerwowała miejsce nie na rzecz spółki, ale na rzecz pozwanego. Sąd zważył, co następuje: Powództwo jako uzasadnione, należało uwzględnić w całości. Powódka jako podstawę swojego roszczenia wskazała art. 405 kc , zgodnie z którym kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe do zwrotu jej wartości. Nie mniej jednak należy wskazać, iż w niniejszej sprawie zachowanie pozwanego wyczerpało również znamiona deliktu, gdyż pozwany doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia majątkiem powódki poprzez zapłatę przez nią kosztów prywatnego, rodzinnego wyjazdu pozwanego, a zatem zastosowanie mógłby znaleźć tu także przepis art. 415 kc na podstawie którego, ten, kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Mając na uwadze okoliczności faktyczne, należy podkreślić, iż pozwany miał świadomość szkodliwych skutków swego zachowania i celowo do nich zmierzał (dolus directus), a wina umyślna pozwanego nie budzi wątpliwości. Zgodnie z treścią art. 414 kc możliwy jest zbieg odpowiedzialności z tytułu czynu niedozwolonego oraz bezpodstawnego wzbogacenia, przy czym jeśli dojdzie do zbiegu, uprawniony powinien dokonać wyboru roszczenia, a zatem zasadność, wymagalność i termin przedawnienia roszczenia w w niniejszym postępowaniu należało rozstrzygnąć na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. (por. uzasadnienie wyroku SN z dnia 14.12.1983 r. IV CR 450/83). Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 22.03.2001 r. V CKN 769/00 wskazał, że roszczenie z tytułu nienależnego świadczenia, mającego taki charakter już w chwili spełnienia, staje się wymagalne od tej chwili, a więc w niniejszej sprawie świadczenie było wymagalne od daty zapłaty faktur VAT nr (...) w dniu 14.06.2009 r. Roszczenie pozostawało w związku z działalnością gospodarczą powódki, a zatem podlegało trzyletniemu przedawnieniu przewidzianemu w art. 118 kc. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16.07.2003 r. V CK 24/02), który upłynął w dniu 14.06.2013 r. Jednakże skorzystanie przez dłużnika z zarzutu przedawnienia roszczenia podlega kontroli Sądu pod kątem nadużycia prawa podmiotowego ( art. 5 kc. ) (por. uzasadnienie wyroku SN z dnia 15.07.1999 r. II UKN 44/99) i w niniejszym stanie faktycznym niewątpliwie należało uznać to za nadużycie prawa przez pozwanego. Pozwany jako wspólnik, osoba zaufana i profesjonalista nie powinien wykorzystywać swojego stanowiska i narażać powodowej spółki na straty finansowe, a takie jego zachowanie niewątpliwie musiało się spotkać z negatywną oceną Sądu. B. K. jako wspólniczka powodowej spółki jawnej zeznała, że o fakcie, iż faktury VAT nr (...) z dnia 14.06.2009 r. dotyczyły prywatnego wyjazdu pozwanego - dowiedziała się dopiero w 2012 r., przy czym należy zwrócić uwagę, iż powódka jeszcze w uzasadnieniu pozwu wskazywała, że z przedmiotowego pobytu w hotelu (...) w S. korzystała córka pozwanego, a szczegółowe informacje dotyczące danych osób przebywających w hotelu zostały ujawnione dopiero w toku postępowania na żądanie Sądu. Skorzystanie przez pozwanego z zarzutu przedawnienia należało uznać więc za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i społeczno – gospodarczym przeznaczeniem prawa zwłaszcza, że czyn pozwanego stanowił delikt, którego istnienie było przed powódką ukrywane. W tej sytuacji Sąd uznał, że uchybienie przez powódkę trzymiesięcznemu terminowi do wytoczenia powództwa od daty upływu terminu przedawnienia nie dawało pozwanemu uprawnienia do skutecznego podniesienia zarzutu przedawnienia. O odsetkach orzeczono na podstawie art. 455 kc w zw. z art. 481 kc. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. , albowiem powódka wygrała proces. Koszty procesu to: opłata od pozwu 65 zł, koszty zastępstwa procesowego 180 zł stosownie do § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17zł. Mając powyższe na uwadze, należało orzec, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI