I C 1246/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił powództwo o zapłatę wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości, uznając brak legitymacji biernej pozwanego, który stał się właścicielem gazociągu dopiero po okresie, za który dochodzono zapłaty.
Powód dochodził zapłaty wynagrodzenia za korzystanie z jego gruntu przez gazociąg pozwanego w okresie od lipca 2004 r. do listopada 2005 r. Sąd Rejonowy w Oleśnicy oddalił powództwo, opierając się na zarzucie braku legitymacji biernej pozwanego. Sąd ustalił, że pozwany stał się właścicielem gazociągu dopiero w październiku 2008 r., a zatem nie odpowiada za okres poprzedzający nabycie własności.
Powód R. S. domagał się od pozwanego (...) S.A. zapłaty kwoty 74.950,00 zł tytułem wynagrodzenia za korzystanie z jego nieruchomości, na której znajduje się gazociąg pozwanego. Powód wskazywał, że pozwany korzysta z jego gruntu w sposób zbliżony do służebności przesyłu, co ogranicza jego prawo własności. Okres, za który dochodzono zapłaty, obejmował czas od 1 lipca 2004 r. do 30 listopada 2005 r. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut braku legitymacji biernej. Sąd Rejonowy w Oleśnicy podzielił stanowisko pozwanego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że pozwany (...) S.A. stał się właścicielem gazociągu na podstawie umowy z dnia 2 października 2008 r., zawartej z poprzednim właścicielem, spółką (...) S.A. Sąd podkreślił, że umowa ta przenosiła własność konkretnych składników majątkowych, ale nie zobowiązań związanych z gazociągiem. Ponieważ pozwany nabył własność infrastruktury przesyłowej po okresie, za który powód dochodził wynagrodzenia, nie posiadał on legitymacji biernej do występowania w sprawie w tym zakresie. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, podmiot taki nie posiada legitymacji biernej do występowania w sprawie o wynagrodzenie za okres poprzedzający nabycie własności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwany stał się właścicielem gazociągu dopiero w 2008 roku, a zatem nie odpowiada za korzystanie z nieruchomości przez poprzedniego właściciela w okresie od 2004 do 2005 roku. Umowa przeniesienia własności dotyczyła konkretnych składników majątkowych, a nie zobowiązań.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwany
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. S. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) z/s w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Pomocnicze
k.c. art. 5 § 4
Kodeks cywilny
Warunkiem zastosowania jest nabycie przedsiębiorstwa, a nie poszczególnych składników majątkowych.
k.p.c. art. 194 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Celem jest prawidłowe ukształtowanie stron postępowania zgodnie z legitymacją procesową.
k.p.c. art. 196 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Celem jest prawidłowe ukształtowanie stron postępowania zgodnie z legitymacją procesową.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.
u.p.p. art. 11
Ustawa o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Dekret o przedsiębiorstwie państwowym § Dz.U. z 1960 Nr 18, poz. 111
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany nie posiada legitymacji biernej, ponieważ nabył własność gazociągu po okresie, za który dochodzone jest wynagrodzenie.
Godne uwagi sformułowania
brak legitymacji biernej procesowej nie jest następcą prawnym pod tytułem ogólnym nie doszło do przeniesienia obowiązków (długu) związanych z gazociągiem Niewłaściwe określenie stron procesu wywołuje (...) dotkliwe konsekwencje.
Skład orzekający
Barbara Polak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie braku legitymacji biernej w sprawach o wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości przez infrastrukturę przesyłową, gdy pozwany nabył własność po okresie objętym roszczeniem."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy nie doszło do przeniesienia zobowiązań ani nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną kwestię legitymacji procesowej w kontekście roszczeń związanych z infrastrukturą przesyłową i zmianami własnościowymi.
“Czy można żądać zapłaty od nowego właściciela za korzystanie z nieruchomości przez poprzednika?”
Dane finansowe
WPS: 74 950 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 1246/12 Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej Dnia,24 stycznia 2013r. Sąd Rejonowy w Oleśnicy I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący SSR Barbara Polak Protokolant Marta Góra po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2013r. w Oleśnicy Przy udziale stron: powód R. S. pozwany (...) z/s w W. o zapłatę I. powództwo oddala; II. zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 3.617,00zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Z. / 1. kal. 21 dni. 24.01.2013r. I C 1246/12 UZASADNIENIE Powód R. S. wniósł pozew przeciwko (...) S.A. o zapłatę kwoty 74.950,00zł wraz z odsetkami i kosztami procesowymi. W uzasadnieniu pozwu podnosił, iż od dnia 20.11.1998r. do chwili obecnej jest właścicielem niezabudowanej działki gruntu nr (...) , o powierzchni 5.3197 ha, położonej w M. , gmina D. , dla której Sąd Rejonowy w Oleśnicy prowadzi księgę wieczystą pod nr (...) . Przez przedmiotową działkę gruntu przebiega należący do przedsiębiorstwa pozwanego gazociąg DN 200. Powód dodał, że pozwany korzysta z nieruchomości powoda w sposób najbliższy treści swoistej służebności przesyłu. Korzystanie z nieruchomości powoda w ten sposób stanowi niewątpliwie ograniczenie prawa własności powoda. Gazociąg znajdujący się w gruncie powoda stanowi majątek przedsiębiorstwa pozwanego. Pozwany odpowiada zatem za zobowiązania z tytułu korzystania bez podstawy prawnej z nieruchomości powoda. Powód nadto dodał, iż pozwany korzysta z nieruchomości w złej wierze. Dobra wiara jest kategorią świadomości, przy czym w niniejszej sprawie nie jest istotna wiedza pozwanego jako posiadacza o tym, kto jest właścicielem nieruchomości, lecz jego przekonanie co do tego, czy przysługuje mu wykonywane prawo. W takim razie nie sposób uznać za będącą w dobrej wierze osobę, która wie o tym, że nie przysługuje jej do posiadanej rzeczy prawo, jakie sobie uzurpuje. Dobra wiara polega na błędnym, ale w danych okolicznościach usprawiedliwionym przekonaniu posiadacza, że przysługuje mu wykonywane przez niego prawo. Pozwany jako profesjonalny przedsiębiorca miał świadomość (a co najmniej świadomość tą mieć powinien), że dla korzystania z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności gruntowej konieczne jest ustanowienie takiej służebności w formie aktu notarialnego. Powód ponadto w pozwie podał, iż dochodzona niniejszym pozwem kwota 74.950,00zł obejmuje wynagrodzenie należne powodowi z tytułu korzystania z działki nr (...) za okres od dnia 01.07.2004r. do dnia 30.11.2005r. Strona pozwana w odpowiedzi na pozew domagała się oddalenia powództwa w całości. W uzasadnieniu pozwany podniósł po pierwsze zarzut braku legitymacji biernej, zaś na wypadek gdyby Sąd nie podzielił tego stanowiska - z ostrożności procesowej podnosił zarzut zasiedzenia oraz dalsze zarzuty. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód od dnia 20.11.1998r. do chwili obecnej jest właścicielem niezabudowanej działki gruntu nr (...) , o powierzchni 5.3197 ha, położonej w M. , gmina D. , dla której Sąd Rejonowy w Oleśnicy prowadzi księgę wieczystą pod nr (...) . Przez przedmiotową działkę gruntu przebiega należący do przedsiębiorstwa pozwanego gazociąg DN 200. Gazociąg znajdujący się na nieruchomości powoda został wybudowany w roku 1973, a jego przebieg jest oznakowany w terenie słupkami znacznikowymi. Do dnia 30.10.1996r. właścicielem przedmiotowego gazociągu był Skarb Państwa. Mieniem Skarbu Państwa, w skład którego wchodził przedmiotowy gazociąg zarządzało przedsiębiorstwo państwowe (...) powołane z dniem 01.08.1982r., na skutek połączenia szeregu innych jednostek organizacyjnych m.in. (...) Zakładów (...) we W. , które zarządzało przedmiotowym gazociągiem. Na mocy zarządzenia nowopowstałe przedsiębiorstwo przejęło majątek łączonych jednostek organizacyjnych zgodnie z bilansem na dzień 31.08.1982r. Zgodnie z tym zarządzeniem (wydanym na podstawie Dekretu z 26.10.1950r. o przedsiębiorstwie państwowym – Dz.U. z 1960 Nr 18, poz. 111) bilans zamknięcia łączonych jednostek organizacyjnych stawał się bilansem otwarcia nowopowstałego przedsiębiorstwa. Spółka (...) S.A. od dnia 30.10.1996r. do dnia 15.10.2008r. była właścicielem przedmiotowego gazociągu, wchodząc w jego posiadanie z chwilą przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną to jest z dniem 30.10.1996r. (data wpisania spółki do rejestru handlowego). Nabycie składników majątkowych przez spółkę (...) S.A. powstałą z przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego (...) w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa (...) S.A. nastąpiło z mocy prawa na podstawie art. 11 ustawy z dnia 13.07.1990r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. nr 51 poz. 298 z 1991r.) Przedmiotowy gazociąg przekazany został na własność pozwanego przez poprzedniego właściciela gazociągu to jest spółkę (...) S.A. na podstawie umowy z dnia 02.10.2008r. przeniesienia własności, prawa użytkowania wieczystego oraz innych praw. Dowód: - mapy k.7-8 - postanowienie k.36-38 - akt notarialny k.28-35 - pismo k.33 Sąd zważył: Powództwo należało zdaniem Sądu oddalić. Sąd podzielił stanowisko pozwanego, iż należało uznać że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z brakiem legitymacji biernej procesowej. Strona pozwana jest właścicielem w/w gazociągu od dnia 02.10.2008r. Strona pozwana nabyła gazociąg na podstawie zawartej z poprzednim właścicielem infrastruktury przesyłowej tj. spółki (...) S.A. umowy przeniesienia prawa własności w formie aktu notarialnego z dnia 02.10.2008r. Rep. A nr (...) Należy zgodzić się ze stanowiskiem pozwanego, iż (...) S.A. w W. nie jest następcą prawnym pod tytułem ogólnym (...) S.A. Spółka (...) została utworzona w dniu 16 kwietnia 2004r. jako odrębny podmiot prawny. Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2004r. spółka została wpisana przez Sąd Rejonowy dla mli W. do Rejestru Przedsiębiorców pod nazwą (...) Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością . Dnia 8 czerwca 2005 roku Zgromadzenie Wspólników zadecydowało o zmianie nazwy spółki z (...) Sp. z o.o. na (...) Sp. z o.o. Aktem notarialnym nr A Nr (...) z dnia 2 października 2008r. została przeniesiona na własność (...) S.A. określona infrastruktura przesyłowa w postaci gazociągów i stacji redukcyjno-pomiarowych oraz ich części składowych, a także prawa do nieruchomości, na których znajdują się w/w urządzenia. W wyniku zawartej umowy (...) S.A. nabył własność gazociągów i innych elementów sieci jako określone składniki majątkowe wchodzące w skład przedsiębiorstwa (...) S.A. W wyniku zawartej umowy przeniesienia własności nie doszło do przeniesienia obowiązków (długu) związanych z gazociągiem. Warunkiem zastosowania art. 5(4) k.c. jest nabycie przedsiębiorstwa, a nie poszczególnych składników majątkowych (vide: J. Mojak (w:) K. Pietrzykowski, KC, Komentarz, s.227). O przeniesieniu wszystkich praw i obowiązków związanych z rzeczą możemy mówić wówczas, gdy dochodzi do przeniesienia posiadania „zorganizowanej części przedsiębiorstwa". Zorganizowana część przedsiębiorstwa oznacza organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania. Podstawowym wymogiem jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych. Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych).Ponadto wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalne, niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Strona pozwana stała się właścicielem infrastruktury przesyłowej na podstawie umowy przeniesienia własności, prawa użytkowania wieczystego oraz innych praw w drodze aktu notarialnego z dnia 2.10.2008r. i od tego momentu może ewentualnie odpowiadać za zobowiązania związane z przedmiotowym gazociągiem. Umowa ta nie obejmowała przeniesienia zobowiązań związanych z infrastrukturą przesyłową. Artykuły 194 § 1 k.p.c. i art. 196 § 1 k.p.c. mają na celu prawidłowe ukształtowanie stron postępowania, zgodnie z przysługującą określonym osobom czynną lub bierną legitymacją procesową. Niewłaściwe określenie stron procesu wywołuje, w świetle obowiązujących przepisów dla powoda dotkliwe konsekwencje. Brak legitymacji procesowej (biernej lub czynnej), a więc wszczęcie postępowania przez osobę nieuprawnioną albo przeciwko osobie nieuprawnionej, prowadzi do oddalenia powództwa. Mając powyższe na uwadze wobec faktu, iż strona pozwana skutecznie zarzuciła brak legitymacji biernej, należało orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 98 kpc . Z/ 1/odpis wyroku wraz z uzasadnieniem dor. pełn. powoda i pełn. strony pozwanej 2. kal. 14 dni 12.02.2013r.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI