I C 1245/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Radomsku rozpoznał sprawę z powództwa M. R. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę 3.600 zł. Powód dochodził zwrotu części świadczenia z umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi, zawartej w 2008 roku i rozwiązanej w 2011 roku. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia, wskazując na 3-letni termin przedawnienia wynikający z art. 819 § 1 k.c. Powód argumentował, że jego roszczenie powinno być traktowane jako zwrot świadczenia nienależnego, przedawniający się w terminie 10 lat zgodnie z art. 118 k.c. Sąd analizował charakter prawny umowy ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym, uznając ją za umowę ubezpieczenia osobowego w rozumieniu Kodeksu cywilnego, mimo jej specyficznej konstrukcji zbliżonej do lokaty. Sąd podkreślił, że przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu mają charakter posiłkowy i nie mogą być stosowane, gdy istnieje możliwość dochodzenia roszczenia z umowy, nawet jeśli uległo ono przedawnieniu. W związku z tym, sąd przychylił się do zarzutu przedawnienia podniesionego przez pozwanego, uznając, że roszczenie powoda przedawniło się z upływem 3 lat od rozwiązania umowy (tj. do 15 lutego 2014 roku), co skutkowało oddaleniem powództwa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 kpc, nie obciążając powoda kosztami z uwagi na źródło roszczeń, rozbieżności w orzecznictwie i dysproporcję stron.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja charakteru prawnego umów ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym oraz stosowanie przepisów o przedawnieniu i bezpodstawnym wzbogaceniu w kontekście tych umów.
Orzeczenie dotyczy specyficznego rodzaju umowy (polisolokaty) i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych umów ubezpieczeniowych. Interpretacja przepisów o przedawnieniu i bezpodstawnym wzbogaceniu jest ugruntowana w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (3)
Jaki jest termin przedawnienia roszczeń z umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenia z umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym przedawniają się w terminie 3 lat, zgodnie z art. 819 § 1 k.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym jest umową ubezpieczenia w rozumieniu Kodeksu cywilnego, a nie umową nienazwaną czy świadczeniem nienależnym. W związku z tym zastosowanie ma 3-letni termin przedawnienia przewidziany dla umów ubezpieczenia.
Czy roszczenie z umowy ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym można dochodzić na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, gdy roszczenie z umowy uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenia z umowy nie można dochodzić na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, gdy roszczenie z umowy uległo przedawnieniu, gdyż przepisy te mają charakter posiłkowy i ich stosowanie w takiej sytuacji stanowiłoby obejście przepisów szczególnych o przedawnieniu.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, stwierdził, że przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu mają charakter posiłkowy i nie mogą być stosowane, gdy istnieje możliwość dochodzenia roszczenia z umowy. Dopuszczenie takiej możliwości w przypadku przedawnienia roszczenia umownego byłoby obejściem przepisów szczególnych o przedawnieniu.
Jaki jest charakter prawny umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowa ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi, mimo swojej specyficznej konstrukcji, jest umową ubezpieczenia osobowego w rozumieniu art. 805 § 1 i § 2 pkt 2 k.c., dopuszczoną przez przepisy ustawy o działalności ubezpieczeniowej.
Uzasadnienie
Sąd analizował konstrukcję umowy, która budziła wątpliwości co do zgodności z naturą stosunku ubezpieczenia i ekwiwalentności świadczeń. Uznał jednak, że skoro możliwość zawierania takich umów jest dopuszczona ustawowo, należy je traktować jako umowy ubezpieczenia osobowego, a nie umowy nienazwane czy mieszane.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. R. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 819 § § 1
Kodeks cywilny
Termin przedawnienia dla roszczeń z umowy ubezpieczenia wynosi trzy lata.
Pomocnicze
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Termin przedawnienia dla roszczeń o świadczenie okresowe lub związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosi trzy lata, a dla innych roszczeń dziesięć lat.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, że na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wstępują odpowiednie przepisy ustawy.
k.c. art. 805 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.
k.c. art. 805 § § 2
Kodeks cywilny
Świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie: 2) przy ubezpieczeniu osobowym – umówionej sumy pieniężnej, renty lub innego świadczenia w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku w życiu osoby ubezpieczonej.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej wyższą lub niższą kwotę niż według zasad obowiązujących przy ustalaniu opłat za czynności adwokackie lub radcowskie. Sąd może również w tym wypadku nie obciążać strony przegrywającej kosztami w całości lub w części.
u.dz.ubez. art. 13 § ust. 4
Ustawa z dnia 22 maja 2003 roku o działalności ubezpieczeniowej
Dopuszczała zawieranie umów ubezpieczenia na życie związanych z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym.
u.dz.ubez.i.reasekur. art. 22
Ustawa z dnia 11 września 2015 roku o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
Reguluje ubezpieczenia związane z funduszami kapitałowymi.
u.dz.ubez.i.reasekur. art. 23
Ustawa z dnia 11 września 2015 roku o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
Reguluje ubezpieczenia związane z funduszami kapitałowymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie powoda uległo przedawnieniu na podstawie art. 819 § 1 k.c. z uwagi na upływ 3-letniego terminu od rozwiązania umowy.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda powinno być rozpatrywane jako zwrot świadczenia nienależnego, przedawniającego się w terminie 10 lat na podstawie art. 118 k.c. • Pozwany nadużywa prawa podmiotowego podnosząc zarzut przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
trwa spór w doktrynie i orzecznictwie sądów na temat charakteru umów ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym • aktualnie przyjmuje się, iż termin przedawnienia dla tego typu roszczeń wynosi 3 lata, a znajduje on swoją podstawę w treści art. 819§1 kc • konstrukcja umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi budzi poważne wątpliwości co do jej zgodności z naturą stosunku ubezpieczenia, i co do ekwiwalentności świadczeń obu stron • w języku potocznym umowy takie określa się wprost jako „polisolokaty” czy też jako „lokaty antybelkowe” • przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu mają w zasadzie charakter posiłkowy i mogą stanowić podstawę do odzyskania doznanego uszczerbku majątkowego tylko wówczas, gdy nie ma innego środka lub gdy inne środki połączone są z większymi trudnościami • dochodzenia należności na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu nie uzasadnia przy tym fakt, iż roszczenie o wykonanie umowy uległo już przedawnieniu – byłoby to bowiem równoznaczne z obejściem przepisów szczególnych o przedawnieniu roszczeń wynikających z konkretnego rodzaju umowy.
Skład orzekający
Jakub Ślęzak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru prawnego umów ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym oraz stosowanie przepisów o przedawnieniu i bezpodstawnym wzbogaceniu w kontekście tych umów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego rodzaju umowy (polisolokaty) i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych umów ubezpieczeniowych. Interpretacja przepisów o przedawnieniu i bezpodstawnym wzbogaceniu jest ugruntowana w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnych 'polisolokat', które budziły kontrowersje i były przedmiotem wielu sporów sądowych. Wyjaśnia kluczowe kwestie przedawnienia i charakteru prawnego tych umów.
“Polisolokaty: Czy Twoje roszczenie też jest przedawnione? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 3600 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.