I C 1237/12

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lutego 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Aleksandra Janas Sędzia SO Gabriela Sobczyk Sędzia SR (del.) Anna Hajda (spr.) Protokolant Kornelia Dziambor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2014 r. w Gliwicach sprawy z powództwa K. K. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim z dnia 17 maja 2013 r., sygn. akt I C 1237/12 I zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: 1 utrzymuje w mocy wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt I C 1327/12 do kwoty 497,43 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych czterdzieści trzy grosze) z ustawowymi odsetkami od dnia 9 lipca 2009 r., 2 w pozostałej części uchyla opisany w punkcie 1 wyrok zaoczny i oddala powództwo oraz ustala, że powód ponosi koszty procesu w 79%, a pozwany w 21%, pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu; I zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 60 zł (sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. SSR (del.) Anna Hajda SSO Aleksandra Janas SSO Gabriela Sobczyk UZASADNIENIE Powód K. K. wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) S.A. w W. 2315, 45 zł odsetkami ustawowymi od dnia 9.07.2009r. oraz kosztów procesu. W uzasadnieniu podał, że w wyniku zdarzenia drogowego uszkodzony został samochód osobowy C. (...) stanowiący własność J. i K. C. . Poszkodowani posiadali polisę AC wykupioną u pozwanego. Pozwany uznał swą odpowiedzialność i wypłacił poszkodowanym 1255,71 zł. Pozwany potrącił amortyzację 33% na materiał lakierniczy, zaniżył stawki roboczogodzin, przyjął ceny nieoryginalnych części zamiennych i wypłacił odszkodowanie bez podatku VAT. Według powoda wartość szkody wynosi 3571, 16 zł Wyrokiem zaocznym z dnia 20.09,2012. Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim uwzględnił powództwo. Pozwany wniósł sprzeciw od wyroku zaocznego domagając się oddalenia powództwa i zasądzenia od powoda kosztów procesu. Zarzucił pozwany, że roszczenie jest przedawnione wskazał, że termin przedawnienia upłynął w dniu 23. 07.2012r. Powód złożył pozew dzień później. Nadto wskazał, że umowa ubezpieczenia zawarta została w wariancie (...) . Podkreślił , że odszkodowanie ustala się bez uwzględnienia podatku VAT. Powód nie dokonał naprawy, nie wystawił faktur za jej przeprowadzenia i nie przedstawił ich ubezpieczycielowi. Powód i poszkodowani nie ustalali z ubezpieczycielem kosztów i sposobu naprawy w oparciu o normy czasowe producenta i ceny części i materiałów zawarte w systemie A. i E. . Dlatego odszkodowanie winno być wypłacone w wartości netto. Wyrokiem z dnia 17 maja 2013 roku Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim zmienił wyrok zaoczny z dnia 20.09.2012r sygn. akt I C 1327/12 w ten sposób, że zasądził od pozwanej na rzecz powoda 181,29zł z ustawowymi odsetkami od 9.07.2009r, w pozostałej części powództwo oddalił i zasądził od powoda na rzecz pozwanej 935,64zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Podstawą tej treści rozstrzygnięcia były następujące ustalenia poczynione przez Sąd Rejonowy. Poszkodowany ubezpieczony był od odpowiedzialności z tytułu AC u pozwanego, a powód wstąpił w prawa poszkodowanego na podstawie umowy cesji. Pozwany wypłacił powodowi w toku procesu 1255, 71 zł , uznając swą odpowiedzialność co do zasady. Z treści opinii biegłego ustanowionego w sprawie wynika, że zakres uszkodzeń ujęty został w kosztorysie nr (...) z 14.07.2009roku, wykonanym przez (...) SA . Skoro szkoda likwidowana jest z AC przy ustalaniu wysokości odszkodowania stosuje się OWU AC dla klienta indywidualnego, małego przedsiębiorcy z 12.02.2008r. Ubezpieczenie zawarto w wariancie „Warsztat. Zgodnie z zapisem par. 22 ust. 1 OWU wycena kosztów naprawy pojazdu dokonywana jest z uwzględnieniem cen usług i części zamiennych stosowanych w RP w dniu ustalenia odszkodowania. Zgodnie z ust. 3 powołanego paragrafu jeżeli w umowie przyjęto wariant (...) , ustalenie odszkodowania następuje na podstawie uzgodnionych uprzednio z (...) SA kosztów i sposobu naprawy przez warsztat wykonujący naprawę w oparciu o nory czasowe producenta pojazdu oraz ceny części i materiałów zawarte w systemach E. i A. (pkt.1). Na wniosek poszkodowanego ustalenie odszkodowania może być dokonane wg zasad (...) . (kt 2), W razie, gdy całkowite koszty naprawy przekroczą wartość ustaloną wg zasad z pkt 2, odszkodowanie może być ustalona na podstawie kompletu faktur i rachunków dotyczących robocizny, części zamiennych i materiałów (pkt 3). W razie udokumentowania rachunkami czy fakturami naprawy bez uprzedniego uzgodnienia z (...) SA , ustalenie odszkodowania następuje na podstawie tych rachunków, ale zweryfikowanych przez (...) SA do poziomu średnich cen usług naprawczych stosowanych na danym terenie (pkt4). Odszkodowanie ustala się bez podatku VAT (pkt5). W rozpoznawanej sprawie naprawa nie została udokumentowana rachunkami, dlatego szkodę rozliczyć należy na podstawie wariantu (...) . Pojazd w dniu szkody liczył 4 lata. Zgodnie z tabelą z par.22 ust.2 pkt 4 ceny części zmniejszyć należało o 25%, stawkę za roboczogodzinę przyjąć należy jako ustaloną przez (...) SA tj 75,-zł netto, koszt materiałów lakierniczych jak w systemie A. tj. 100%. Odszkodowanie ustalić należy w wartości netto (bez VAT). Wartość nieuszkodzonego pojazdu na dzień wykonania opinii wyniosła 9200,-z (na dzień szkody 13300,-zł) . Wysokość odszkodowania według cen na dzień wykonania opinii (ustalenia odszkodowania) wynosi 1437,-zł netto. Skoro pozwany zapłacił powodowi 1255, 71 zł, uiścić winien jedynie różnicę pomiędzy 1437,-zł a 1255, 71 zł, co daje wartość zasądzoną 181, 29 zł, a to na mocy art. 805 par. 1 kc w związku z art. 347 kpc . Orzeczenie o odsetkach wydano w oparciu o przepis art. 481 kc , zaś o kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 100 kpc . Z wyżej wskazanym orzeczeniem w części oddalającej powództwo co do kwoty 316,14 złotych nie zgodził się powód wywodząc apelację i zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a to:- art. 328 § 2 kpc poprzez pominięcie przez Sąd w treści uzasadnienia wyroku wyjaśnienia dlaczego Sąd uwzględnił wysokość roszczenia obliczoną według wartości netto w sytuacji gdy powód domagał się zasądzenia należności obejmującej podatek VAT, a także w sposób wyraźny wskazywał w treści pozwu dlaczego domaga się tak ustalonej kwoty świadczenia; - art. 233 § 1 kpc poprzez niewłaściwą ocenę dowodów, a w szczególności poprzez uznanie, że odszkodowanie nie powinno obejmować podatku VAT. Skarżący zarzucił także naruszenie przepisów prawa materialnego to jest: - zapisu § 22 OWU autocasco dla klienta indywidualnego oraz małego i średniego przedsiębiorcy, poprzez uznanie, że zapis ogólnych warunków ubezpieczenia ustalający zasady wypłaty odszkodowań w taki sposób, że część odszkodowania obejmująca podatek VAT będzie wypłacana dopiero po udokumentowaniu wysokości roszczenia fakturami nie narusza praw konsumentów; - art. 354 § 1 kc poprzez uznanie, że dłużnik może spełnić świadczenie wynikające z umowy w sposób dowolny, a w szczególności, że pozwany może w sposób jednostronny pozbawić powoda zapłaty części świadczenia obejmującego podatek VAT; - art. 385 § 1 kc poprzez uznanie, że treść umowy, a w szczególności treść OWU wiązała w pełni strony, pomimo zarzutów powoda co do zgodności części zapisów tejże umowy z prawem. W oparciu o tak sformułowane zarzuty apelujący domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kwoty 479,43 złote wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 9 lipca 2009 roku ( w miejsce zasądzonej kwoty 181,29 złotych). nadto apelacja zawierała wniosek o obciążenie pozwanego kosztami postępowania w I instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym. Jako wniosek ewentualny powód sprecyzował żądanie przekazania sprawy do Sądu I instancji celem jej ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu dotychczasowych kosztów postępowania. W odpowiedzi na apelację pozwany domagał się jej oddalenia i zasądzenia na swoja rzecz od powoda kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja powoda musiała odnieść zamierzony skutek, gdyż wyrok w zaskarżonej części wymagał korekty. Trafnie przyjął Sąd Rejonowy, że umowa ubezpieczenia AC zawarta została w wariancie (...) . Trafnie także wskazał Sąd I instancji, że w tej sytuacji przy ustalaniu wysokości odszkodowania stosuje się OWU AC dla klienta indywidualnego oraz małego i średniego przedsiębiorcy. Wobec objęcia zaskarżeniem orzeczenia wyłącznie w części oddalającej powództwo odnośnie żądania podatku VAT od kwoty należnego odszkodowania, Sąd Okręgowy jedynie w tym zakresie poddał rozstrzygnięcie kontroli instancyjnej. Najistotniejszym zapisem OWU – przy uwzględnieniu zakresu zaskarżenia – pozostaje treść § 22 pkt 3 ust 5, zgodnie z którym odszkodowanie z tytułu kosztów naprawy ustala się bez uwzględnienia podatku VAT, gdy suma ubezpieczenia była określona w kwocie odpowiadającej wartości pojazdu pomniejszonej o podatek VAt w całości lub w części. Tymczasem jak wynika z akt ubezpieczyciela ubezpieczenie zawarte zostało w kwocie brutto. Nie ma zatem podstaw do obniżania kwoty przysługującego powodowi odszkodowania o sumę stanowiącą podatek VAT. Wobec powyższego zaskarżone orzeczenie musiało ulec zmianie, stosownie do treści art. 386 § 1 kpc . Stosownie do dyspozycji art. 347 kpc wyrok zaoczny należało utrzymać w mocy do kwoty 497,43 złote z ustawowymi odsetkami od dnia 9 lipca 2009 roku. W pozostałej zaś części wyrok zaoczny z dnia 20 września 2012 roku podlegał uchyleniu, a powództwo oddaleniu. O kosztach postępowania przed Sądem I instancji orzeczono stosownie do wyniku sporu na zasadzie art. 100 kpc , pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu. Orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania apelacyjnego uzasadnia przepis art. 98 kpc w zw. z § 6 pkt 1 i § 12 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu . SSR (del.) Anna Hajda SSO Aleksandra Janas SSO Gabriela Sobczyk