I C 1233/16

Sygn. akt: I C 1233/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 lutego 2017 r. Sąd Rejonowy w Toruniu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Katarzyna Karpińska Protokolant: st. sekr. sądowy Kamila Salamońska po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2017 r. w Toruniu sprawy z powództwa Gminy M. T. - Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w T. przeciwko L. D. (1) , mał. J. D. , mał. K. D. (1) , mał. M. D. reprezentowanym przez rodziców K. Ś. i L. D. (1) o eksmisję 1. nakazuje pozwanym L. D. (1) , mał. J. D. , mał. K. D. (1) , mał. M. D. reprezentowanym przez rodziców K. Ś. i L. D. (1) aby opuścili, opróżnili i wydali powodowi lokal socjalny oznaczony numerem 6, położony w T. , przy ul. (...) , który został zajęty bez tytułu prawnego ; 2. orzeka, że pozwanym nie będzie służyło prawo do lokalu socjalnego; 3. nie obciąża pozwanych kosztami procesu, należnymi powodowi. I C 1233/16 UZASADNIENIE Gmina M. T. pozwem z dnia 19 września 2016 roku wniosła przeciwko pozwanym L. D. (1) , małoletniemu J. D. , małoletniemu K. D. (1) i małoletniemu M. D. o eksmisję z lokalu socjalnego położonego w T. przy ulicy (...) oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powódka podniosła, że przedmiotowy lokal został zajęty w dniu 31 sierpnia 2008 roku bez tytułu prawnego przez matkę małoletnich K. Ś. , która zamieszkała w nim wraz ze swoim konkubentem L. D. (1) oraz dziećmi. Pomimo wezwań pozwani nie wydali zajmowanego bezprawnie lokalu i nadal w nim zamieszkują. Powódka zakwestionowała także prawo pozwanych do lokalu socjalnego. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, wskazując, iż nie mają możliwości opuszczenia tego lokalu mimo, iż lokal został zajęty bezprawnie. Sąd ustalił, co następuje: Powódka wynajmowała lokal socjalny położony w T. , przy ulicy (...) M. S. . Po opuszczeniu tego lokalu przez najemcę, w 2008 roku został on bezprawnie zajęty przez M. B. , a następnie, w dniu 31 sierpnia 2008 roku przez K. Ś. . bezsporne K. Ś. zamieszkała w lokalu przy ulicy (...) wraz ze swoim konkubentem L. D. (1) oraz dwójką małoletnich dzieci. Obecnie w lokalu tym zamieszkuje łącznie troje małoletnich – J. D. , K. D. (1) i M. D. . bezsporne Wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu X Wydziału Grodzkiego w sprawie (...) , zmienionym następnie wyrokiem Sądu Okręgowego w Toruniu w sprawie (...) , K. Ś. została zobowiązana do naprawienia szkody poprzez opuszczenie lokalu mieszkalnego przy ulicy (...) w T. wraz z rzeczami i osobami pozostającymi pod jej pieczą. dowód: odpis wyroku w sprawie (...) oraz w sprawie (...) k. 16 i 17; Do dnia wydania wyroku, ani K. Ś. , ani pozwani nie zastosowali się do wezwania powódki o wydanie rzeczonego lokalu socjalnego i nadal w nim zamieszkują. Ponadto pozwani dokonali samowolnej rozbudowy lokalu. Decyzją z dnia 5 września 2012 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę samowoli budowalnej. bezsporne L. D. (1) ma 32 lata. Nie ma statusu osoby bezrobotnej. Miesięcznie osiąga dochody wysokości około 430 zł. dowód: informacja z PUP z dnia 8.12.2016r. k. 49; przesłuchanie pozwanego L. D. k. 57; L. D. (1) i K. Ś. korzystają z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie. K. D. (2) otrzymuje miesięcznie zasiłek w wysokości 438 zł oraz po 500 zł na każde dziecko w ramach programu 500 plus. dowód: pismo z (...) z dnia 8.12.2016r. k. 50 – 51; Małoletni J. D. , K. D. (1) i M. D. są dziećmi zdrowymi. Nie cierpią na żadne schorzenia, ani choroby. dowód: przesłuchanie pozwanego L. D. k. 57; Sąd zważył, co następuje: Stan faktyczny w niniejszej sprawie został ustalony na podstawie okoliczności bezspornych, dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i na podstawie wiarygodnych twierdzeń pozwanych. Autentyczność i prawdziwość zgromadzonych w sprawie dokumentów nie budziła wątpliwości, a ich wiarygodności nie zakwestionowała żadna ze stron. Ponadto odnośnie dokumentów w postaci odpisów wyroków sądowych oraz decyzji inspektora nadzoru budowlanego, dokumenty te zostały sporządzone przez uprawnione do tego osoby i organy w zakresie ich działania. Mają zatem charakter dokumentów urzędowych i w myśl zaś art. 244 kpc stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Za wiarygodne Sąd uznał także dowody z przesłuchania L. D. (1) i K. Ś. . Trzeba zauważyć, że zarówno pozwany L. D. (1) jak i przedstawicielka ustawowa małoletnich nie kwestionowali tego, że zajęli lokal socjalny przy ulicy (...) bez tytułu prawnego, że samowolnie dokonali rozbudowy tego lokalu, jak też że gmina odmówiła im zgody na zawarcie umowy najmu. Ich relacje pozostają zatem całkowicie zbieżne ze zgromadzonymi w sprawie dokumentami, oraz twierdzeniami powódki. Zgodnie z treścią art. 222 par. 1 kc właściciel może żądać od osoby, która faktycznie włada jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. Nie ulega wątpliwości, że powódka - Gmina M. T. jest właścicielem lokalu socjalnego położonego w T. przy ulicy (...) . Poczynione w sprawie ustalenia wskazują bezspornie, że pozwani zamieszkują w tym lokalu od 8 lat, wobec czego sprawują nad nim faktyczne władztwo. Jednocześnie pozwani nigdy nie dysponowali, ani nie dysponują jakimkolwiek tytułem prawnym do zajmowania przedmiotowego lokalu, a zatem nie przysługuje im względem powódki skuteczne uprawnienie do władania rzeczą. W tym stanie rzeczy, roszczenie Gminy M. T. wobec pozwanych znajdowało pełne oparcie w treści art. 222 § 1 kc i zasługiwało na uwzględnienie, o czym Sąd orzekł w punkcie I wyroku. Wobec ustalenia, że pozwani nigdy nie posiadali tytułu prawnego do władania przedmiotowym lokalem i zajęli go bez tytułu prawnego, zaszła obligatoryjna przesłanka negatywna do orzeczeniu w przedmiocie uprawnienia pozwanych do otrzymania lokalu socjalnego. W tej sytuacji, niezależnie od sytuacji rodzinnej i materialnej, na którą powoływali się pozwani Sąd nie mógł nawet rozważyć przyznania im prawa do lokalu socjalnego. Wprawdzie art. 14 ustawy o o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (zwanej dalej: ustawą o ochronie praw lokatorów ) przewiduje w ustępie 1, że w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy, jednakże obowiązek ten dotyczy wyłącznie osób posiadających status lokatora w rozumieniu art. 2 ust. 1 ww. ustawy. Lokatorem jest natomiast najemca, lub osoba używająca lokalu na podstawie innego tytułu prawnego niż tytuł własności. Z całą pewnością nie można zatem uznać za lokatorów pozwanych, którzy nigdy nie dysponowali prawem do spornego lokalu i zajęli go samowolnie. Potwierdza to również treść art. 17 ust. 1 Ustawy o ochronie praw lokatorów , który wyłącza zastosowanie przepisu art. 14 m .in. wtedy, gdy zajęcie lokalu nastąpiło bez tytułu prawnego. Co więcej w ustępie 2 tego artykułu ustawodawca nakłada na Sąd obowiązek wskazania w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu, że przyczyną takiego orzeczenia jest zajęcie lokalu bez tytułu prawnego. W tym stanie rzeczy, nakazując pozwanym opróżnienie lokalu, Sąd w punkcie 1 wyroku wskazał również okoliczność, że lokal ten został zajęty bez tytułu prawnego, a w punkcie 2 orzekł że pozwanym nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego. Sąd uwzględnił sytuację rodzinną i materialną pozwanych orzekając o kosztach procesu. Sąd skorzystał bowiem w tym zakresie z uprawnień jakie przyznaje mu instytucja z art. 102 kpc i nie obciążył pozwanych kosztami. Obciążenie strony, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, całością lub nawet tylko częścią kosztów procesu może w okolicznościach konkretnej sprawy pozostawać trudne do pogodzenia z poczuciem sprawiedliwości oraz zasadami współżycia społecznego. Z tego względów ustawodawca przewidział specjalne unormowanie pozwalające nie obciążać strony przegrywającej obowiązkiem zwrócenia przeciwnikowi całości lub części kosztów. Ideę te urzeczywistnia wyrażona w powołanym przepisie dopuszczalność odstąpienia od zasady odpowiedzialności za wynik procesu jedynie w wypadkach wyjątkowych. Ocena czy taki wypadek rzeczywiście zachodzi, pozostawiona została uznaniu sądu, który mieć na względzie całokształt okoliczności sprawy. Chodzi nie tylko o okoliczności związane z przebiegiem procesu, ale również pozostające poza jego obszarem (np. stan majątkowy stron, ich sytuacja życiowa). Okoliczności te powinny być oceniane przede wszystkim z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Kryteria pomocne przy rozstrzyganiu o istnieniu czy też nieistnieniu przesłanek zastosowania zasady słuszności. Do wypadków szczególnie uzasadnionych w rozumieniu art. 102 można zaliczyć trudną sytuację życiową jednej ze stron. W niniejszej sprawie Sąd dostrzegł, że pozwani pozostają w takiej właśnie sytuacji. Pozwany L. D. (1) jak i przedstawicielka ustawowa małoletnich pozwanych uzyskują stosunkowo niewielkie dochody, z których muszą utrzymać siebie oraz troje dzieci. Pozwanym nie przysługuje prawo do lokal socjalnego, wobec czego ich starania muszą teraz skoncentrować się na zgromadzeniu środków, aby zapewnić rodzinie nowe lokum. Obciążenie ich kosztami procesu, byłoby w tej sytuacji nadmiernie dolegliwe. Na marginesie wskazać należy, iż w niniejszej sprawie pomiędzy wszystkimi osobami zamieszkującymi lokal bez tytułu prawnego zachodzi współuczestnictwo konieczne. Zauważyć jednak trzeba, że K. Ś. została już zobowiązana do opróżnienia lokalu socjalnego przy ulicy (...) na podstawie wyroku karnego. Orzeczony wobec niej obowiązek zachowuje swoją aktualność pomimo tego, iż upłynął okres warunkowego umorzenia postępowania, a jako roszczenie majątkowe o charakterze cywilnoprawnym nadal podlega egzekucji.