I C 1226/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) Spółka z o.o. z siedzibą w B. pozwał Szpital Wojewódzki im. (...) II w B. o zapłatę 116.010,86 zł wraz z odsetkami i kosztami. W trakcie postępowania pozwany dokonał zapłaty części należności głównych, co skutkowało cofnięciem pozwu w tej części i umorzeniem postępowania. Powód nadal dochodził zapłaty odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych oraz rekompensaty 40 euro. Sąd, analizując umowę między stronami, stwierdził, że strony zastrzegły odsetki ustawowe za opóźnienie zgodne z Kodeksem cywilnym. Jednakże, biorąc pod uwagę, że pozwanym jest szpital – podmiot użyteczności publicznej – sąd uznał, że żądanie odsetek stanowi naruszenie art. 5 k.c. (zasady współżycia społecznego i społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa). Sąd podkreślił trudną sytuację finansową szpitala, która uniemożliwiała terminowe regulowanie zobowiązań i stwierdził, że dochodzenie odsetek od takiego podmiotu jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. W związku z tym, sąd oddalił powództwo co do kwoty 3.263,95 zł (obejmującej odsetki i rekompensatę 40 euro) i umorzył postępowanie co do kwoty 113.740,26 zł (należność główna). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., nie obciążając pozwanego obowiązkiem zwrotu kosztów na rzecz powoda, ze względu na szczególną sytuację finansową szpitala.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaMożliwość zastosowania art. 5 k.c. i art. 102 k.p.c. w sprawach przeciwko publicznym placówkom ochrony zdrowia, nawet jeśli umowa przewiduje odsetki.
Dotyczy specyficznej sytuacji publicznego szpitala w trudnej sytuacji finansowej i żądania odsetek przez kontrahenta. Interpretacja art. 5 k.c. jest zawsze zależna od konkretnych okoliczności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy żądanie zapłaty odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych od publicznego szpitala, który znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, jest dopuszczalne w świetle zasad współżycia społecznego i społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie zapłaty odsetek od publicznego szpitala w takiej sytuacji stanowi naruszenie art. 5 k.c. i nie podlega ochronie prawnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dochodzenie odsetek od szpitala będącego podmiotem użyteczności publicznej, który opóźnienia w płatnościach tłumaczy trudną sytuacją finansową, jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa. Działanie powoda zostało ocenione jako nadużycie prawa.
Czy sąd powinien umorzyć postępowanie w części, w której powód cofnął powództwo po dokonaniu przez pozwanego zapłaty należności głównej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powinien umorzyć postępowanie w zakresie, w jakim powód cofnął powództwo.
Uzasadnienie
Powód cofnął powództwo co do kwot, które zostały zapłacone przez pozwanego w trakcie postępowania. Sąd, na podstawie art. 355 k.p.c., umorzył postępowanie w tym zakresie.
Czy w wyjątkowych okolicznościach, ze względu na trudną sytuację finansową pozwanego publicznego szpitala, można odstąpić od obciążania go kosztami procesu na rzecz powoda?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w wyjątkowych okolicznościach można odstąpić od obciążania pozwanego kosztami procesu.
Uzasadnienie
Sąd, stosując art. 102 k.p.c., nie obciążył pozwanego szpitala obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz powoda, biorąc pod uwagę jego trudną sytuację finansową, publiczny charakter działalności i fakt, że opóźnienia w płatnościach nie wynikały ze złej woli, a z braku środków.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powód |
| Szpital Wojewódzki im. (...) II | instytucja | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego lub społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa.
k.p.c. art. 355
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd umarza postępowanie w całości lub w części, jeżeli powód cofnął pozew lub za jego zgodą pozew został złożony.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej wyższą kwotę należną tytułem zwrotu kosztów procesu, na rzecz przeciwnika procesowego, lub w inny sposób odmiennie ukształtować stosunek między stronami obciążając je kosztami, nie wyłączając możliwości wzajemnego zniesienia ich lub zasądzenia ich wprost od Skarbu Państwa.
Pomocnicze
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
u.t.z.t.h. art. 10
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
Wierzycielowi, od dnia nabycia uprawnienia do odsetek, przysługuje od dłużnika, bez wezwania, równowartość kwoty 40 euro przeliczonej na złote według średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne, stanowiącej rekompensatę za koszty odzyskiwania należności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądanie odsetek od publicznego szpitala w trudnej sytuacji finansowej jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.). • Trudna sytuacja finansowa szpitala uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c. w zakresie kosztów procesu.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie jest uzasadnione umową i przepisami k.c. • Pozwany dokonał zapłaty należności głównych po terminie, co uzasadnia żądanie odsetek.
Godne uwagi sformułowania
żądanie przez powoda uzasadnionych umową odsetek ustawowych za opóźnienie od pozwanego – szpitala jako podmiotu użyteczności publicznej stanowi naruszenie art. 5 k.c. • powód czyni ze swego prawa użytek sprzeczny ze społeczno- gospodarczym przeznaczeniem prawa, a przede wszystkim - zważając na charakter działalności pozwanego - z zasadami współżycia społecznego. • Szpital jest podmiotem użyteczności publicznej dlatego też zasadnym jest nieobciążanie Szpitala obowiązkiem zapłaty odsetek na rzecz powoda dochodzonych w niniejszym postępowaniu. • Zasadnym jest zastosowanie art.102 k.p.c.
Skład orzekający
Renata Lech
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Możliwość zastosowania art. 5 k.c. i art. 102 k.p.c. w sprawach przeciwko publicznym placówkom ochrony zdrowia, nawet jeśli umowa przewiduje odsetki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji publicznego szpitala w trudnej sytuacji finansowej i żądania odsetek przez kontrahenta. Interpretacja art. 5 k.c. jest zawsze zależna od konkretnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między prawem umownym a zasadami współżycia społecznego w kontekście publicznej służby zdrowia. Pokazuje, że nawet uzasadnione umownie roszczenie może zostać oddalone ze względów etycznych i społecznych.
“Czy szpital publiczny może nie płacić odsetek? Sąd Okręgowy odpowiada: tak, jeśli żądanie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.”
Dane finansowe
WPS: 116 010,86 PLN
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.