I C 1221/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód P. S. pozwał pozwanych A. O. i M. O. o zapłatę 102 194 zł z tytułu nakładów poniesionych na dzierżawioną nieruchomość. Powód powoływał się na zapis umowy dzierżawy, zgodnie z którym w przypadku rozwiązania umowy z ważnych powodów przez wydzierżawiających, mieli oni zwrócić dzierżawcy poniesione nakłady. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, wskazując na prawomocny wyrok nakazujący powodowi wydanie nieruchomości i przywrócenie jej do stanu pierwotnego. Wyrok ten zapadł w wyniku wypowiedzenia umowy dzierżawy przez pozwanych ze skutkiem natychmiastowym z powodu naruszeń umowy przez powoda. Sąd Okręgowy w Słupsku oddalił powództwo, uznając, że rozstrzygnięcie zawarte w wyroku nakazującym wydanie nieruchomości i przywrócenie stanu pierwotnego ma moc wiążącą na mocy art. 365 § 1 kpc. Sąd stwierdził, że nakaz przywrócenia stanu pierwotnego oznaczał obowiązek dzierżawcy usunięcia nakładów, a tym samym wykluczał możliwość dochodzenia ich zwrotu. Podkreślono, że zwrot nakładów był przewidziany jedynie na wypadek rozwiązania umowy przez wydzierżawiających z innych przyczyn niż naruszenie umowy przez dzierżawcę. Wobec tego, że umowa została rozwiązana z winy powoda, a nakaz przywrócenia stanu pierwotnego został prawomocnie orzeczony, powództwo o zapłatę nakładów zostało oddalone. Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanych koszty procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWażność zasady res iudicata w kontekście rozliczeń z tytułu umów dzierżawy, zwłaszcza gdy umowa została rozwiązana z winy dzierżawcy i zapadło prawomocne orzeczenie nakazujące przywrócenie stanu pierwotnego nieruchomości.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której istniało prawomocne orzeczenie nakazujące przywrócenie stanu pierwotnego. Interpretacja umowy dzierżawy i zastosowanie art. 365 kpc.
Zagadnienia prawne (2)
Czy prawomocne orzeczenie nakazujące wydanie nieruchomości i przywrócenie jej do stanu pierwotnego wyklucza możliwość dochodzenia przez dzierżawcę zwrotu nakładów na podstawie postanowień umowy dzierżawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawomocne orzeczenie nakazujące przywrócenie stanu pierwotnego przesądza o obowiązku dzierżawcy usunięcia nakładów i wyklucza możliwość dochodzenia ich zwrotu.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 365 § 1 kpc, zgodnie z którym prawomocne orzeczenie wiąże strony i inne sądy. Nakaz przywrócenia stanu pierwotnego w sprawie o wydanie nieruchomości oznacza obowiązek dzierżawcy usunięcia nakładów, co jest sprzeczne z żądaniem zwrotu ich wartości, zwłaszcza gdy umowa została rozwiązana z winy dzierżawcy.
Czy postanowienie umowy dzierżawy o zwrocie nakładów w przypadku rozwiązania umowy z ważnych powodów ma zastosowanie, gdy umowa została rozwiązana z powodu naruszenia jej postanowień przez dzierżawcę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie o zwrocie nakładów nie ma zastosowania w przypadku rozwiązania umowy z powodu naruszenia jej postanowień przez dzierżawcę.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zwrot nakładów był zabezpieczeniem na wypadek rozwiązania umowy przez wydzierżawiających z innych przyczyn niż naruszenie umowy przez dzierżawcę. Zobowiązanie do zwrotu nakładów w sytuacji rozwiązania umowy z winy dzierżawcy byłoby sprzeczne z istotą skutków wypowiedzenia umowy z powodu naruszenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. S. | osoba_fizyczna | powód |
| A. O. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. O. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Pomocnicze
k.c. art. 694
Kodeks cywilny
Do umów dzierżawy stosuje się odpowiednio przepisy o najmie.
k.c. art. 676
Kodeks cywilny
Jeżeli najemca lokalu ulepszył wynajmującego rzecz, wynajmujący może według swego wyboru albo zachować w polepszenie za zapłatą sumy odpowiadającej ich wartości w chwili oddania rzeczy, albo żądać od najemcy przywrócenia rzeczy do stanu poprzedniego.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 2 § pkt 6
Określa wysokość opłat za czynności adwokackie, w tym w sprawach o zapłatę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocne orzeczenie w sprawie o wydanie nieruchomości nakazujące przywrócenie stanu pierwotnego wiąże strony i wyklucza dochodzenie zwrotu nakładów. • Rozwiązanie umowy dzierżawy z winy dzierżawcy wyklucza zastosowanie postanowienia o zwrocie nakładów. • Obowiązek przywrócenia stanu pierwotnego oznacza konieczność usunięcia nakładów przez dzierżawcę.
Odrzucone argumenty
Umowa dzierżawy przewidywała zwrot nakładów w przypadku rozwiązania umowy z ważnych powodów. • Nakłady zostały poniesione na nieruchomość i powinny zostać zwrócone.
Godne uwagi sformułowania
rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie o wydanie nieruchomości • skutków tego wyroku - nie należało poddawać ich ponownie rozpoznaniu • objęcie rozstrzygnięciem o wydanie -kwestii dotyczącej przywrócenia stanu poprzedniego, które nie jest rutynowym zapisem blankietowym, lecz odrębnym roszczeniem – objęło kwestię rozliczenia nakładów • ze względu na okoliczności rozwiązania umowy, dzierżawca ma obowiązek usunąć nakłady (czyli, że wydzierżawiający nie są zobligowani do zwrotu ich wartości) • Roszczenie o nakłady nie było przewidziane dla nadzwyczajnego wypowiedzenia umowy, wynikającego z naruszenia umowy i to takiego stopnia, że nawet na drodze sądowej uznano jej za skuteczne • wobec zasadniczego znaczenia, że spór w zakresie nakładów został rozstrzygnięty poprzez rozpoznanie roszczenia wydzierżawiających, by nieruchomość zwrócić w stanie pierwotnym
Skład orzekający
Hanna Kaflak-Januszko
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność zasady res iudicata w kontekście rozliczeń z tytułu umów dzierżawy, zwłaszcza gdy umowa została rozwiązana z winy dzierżawcy i zapadło prawomocne orzeczenie nakazujące przywrócenie stanu pierwotnego nieruchomości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której istniało prawomocne orzeczenie nakazujące przywrócenie stanu pierwotnego. Interpretacja umowy dzierżawy i zastosowanie art. 365 kpc.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje, jak prawomocne orzeczenie w jednej sprawie (wydanie nieruchomości) może definitywnie zamknąć drogę do dochodzenia roszczeń w innej sprawie (zwrot nakładów), nawet jeśli umowa zawierała zapisy dotyczące zwrotu nakładów. Pokazuje to wagę zasady res iudicata w polskim prawie.
“Czy prawomocny wyrok o zwrot nieruchomości zamyka drogę do odzyskania pieniędzy za nakłady? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 102 194 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.