I C 1220/14

Sygnatura akt I C 1220/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Jelenia Góra, dnia 09.04.2015 r. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Jaromir Antoszewski Protokolant: Mariola Olechno po rozpoznaniu w dniu 31.03.2015 r. w Jeleniej Górze sprawy z powództwa J. S. przeciwko A. W. (1) , S. S. (1) , M. S. (1) - o zapłatę I. zasądza od pozwanych A. W. (1) , S. S. (1) i M. S. (1) solidarnie na rzecz powoda J. S. kwotę 2800 zł (dwa tysiące, osiemset złotych); II. dalej idące powództwo oddala; III. zasądza od powoda na rzecz pozwanych A. W. (1) , S. S. (1) i M. S. (1) solidarnie kwotę 760,72 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 1220/14 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 15.07.2015r. powód J. S. wniósł o zasądzenie od pozwanych A. W. (1) , S. S. (1) i M. S. (1) solidarnie kwoty 10 000 zł odszkodowania na podstawie art. 415 kc. w z. z art. 361 §2 kc. wraz z kosztami procesu. Uzasadniając roszczenie powód podniósł, iż w dniu (...) r. o godz. (...) został pokrzywdzony przestępstwem dokonanym wspólnie i w porozumieniu przez pozwanych, pozwani wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 02.10.2006r. ( sygn. akt VII K 1496/04) zostali uznani winnymi dokonania zarzucanego im czynu i skazani na kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania. W wyniku czynu doznał obrażeń wymienionych w sentencji wyroku Sądu Karnego. Zaznaczył , że wartość przedmiotów , które zostały zniszczone w wyniku przestępstwa pozwanych m.in. zakupów , ubrania, zegarka wynosiła około 250 zł. Bezpośrednio po pobiciu w dniach (...) przebywał w szpitalu w J. , hospitalizacja uniemożliwiła mu wykonanie umowy o dzieło zawartej w dniu (...) z T. J. , gdzie miał otrzymać wynagrodzenie w wysokości 2800 zł. Wskazał , iż koszty wstawienia wybitych przez pozwanych zębów wynoszą co najmniej 2000 zł , nie jest w stanie pokryć tych kosztów z własnej kieszeni, jest osobą bezrobotną , bez prawa do zasiłku, oczekiwanie na skorzystanie z tego świadczenia NFZ jest bardzo długie , to około 5 lat. Podejmowane przez niego wcześniej kroki by wstawić zęby we własnym zakresie z niezależnych od niego przyczyn ( zęby ruszały się ) zakończyły się niepowodzeniem, a brak pieniędzy na wstawienie nowych zębów jest główną przyczyną wniesienia pozwu , nie pozwala na normalne funkcjonowanie , a ogólne pogorszenie stanu zdrowia spowodowane pobiciem uniemożliwiło mu też dalszą pracę w charakterze sędziego kolarstwa , w której wymagana jest sprawność fizyczna i forma. Wyraził zgodę na ewentualne odszkodowanie w ratach . Na pierwszym terminie rozprawy powód sprecyzował swoje roszczenie określając , że na dochodzoną przez niego kwotę 10 000 zł odszkodowania składają się : 250 zł za zniszczone przedmioty, 2800 zł utraconego wynagrodzenia z tytułu umowy o dzieło i pozostała do sumy 10 000 zł kwota utraconych zarobków sędziego kolarskiego z 30-oletnim stażem. Pozwani A. W. (1) , S. S. (1) i M. S. (1) , reprezentowani przez tego samego zawodowego pełnomocnika w osobno złożonych odpowiedziach na pozew odpowiednio w dniach 07.01.2015r. i 21.01.2015r. ( S. S. (1) i M. S. (1) ) wnosili o oddalenie powództwa. W uzasadnieniach przyznając fakt skazania wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 02.10.2006r. ( sygn. akt VII K 1496/04) za pobicie powoda w dniu (...) , podnosili związek zdarzenia z nagannym zachowaniem powoda , którego konkubiną była kilkanaście lat temu pozwana A. W. (1) , nadużywanie alkoholu przez powoda, stosowanie przemocy fizycznej i psychicznej wobec niej i ich wspólnego dziecka S. S. (2) ur. (...) Pozwana A. W. (1) ( poprzednio J. ) zaznaczała, że w tamtym okresie była notorycznie przez powoda bita i poniżana , często w obecności dziecka, , co doprowadziło do nerwicy u dziecka, a powód wielokrotnie potrafił napadać na pozwaną w miejscach publicznych. Złośliwie zapychał jej zamki w drzwiach , wielokrotnie musiała ona uciekać z dzieckiem z domu i zmuszona była spać u kuzynki B. I. . Po ich rozstaniu zachowanie powoda nie zmieniło się , pozwana interweniowała na policji, bała się wychodzić do pracy, powód potrafił czekać na nią rano by ją napastować. Taka sytuacja miała miejsce w dniu (...) – powód napadł na nią , postanowiła się bronić , na pomoc przyszli jej znajomi , zatem przyczynił się do powstania opisanych przez siebie obrażeń. Pozwana S. S. (1) ( poprzednio I. ) podnosiła , że powód nie realizuje obowiązku alimentacyjnego wobec swojej córki, kiedy ta miała 3 lata zaprzestał jakiejkolwiek pomocy finansowej , wielokrotnie pożyczała pozwanej matce dziecka A. W. pieniądze na zakup ubrań, pomoce szkolne, żywność , organizowała i finansowała pobyt dziewczynki na wakacjach. Z tego tytułu świadczyła nie mniej niż 15 000 zł w latach (...) , a wierzytelność w postaci zaległych alimentów do kwoty 10 000 zł pozwana A. W. działająca w imieniu małoletniej S. S. (2) scedowała na rzecz S. S. . Dodatkowo nadmieniła, że w dniu (...) powód wiedząc , że córka przebywa u jego siostry , sprowokował spotkanie z pozwanymi , którzy świętowali imieniny A. W. , poszedł za nimi do bramy, gdzie zaczął wyzywać i bić A. W. , jednak p. M. zainterweniowała i wyprosiła powoda na zewnątrz budynku . Powód po wyjściu znów zaatakował A. W. , która zaczęła uciekać gubiąc obuwie , z pomocą przyszli jej pozwany M. S. i S. Z. , który najdotkliwiej pobił powoda , w tym wybił mu zęby , a pozwane ograniczyły się do odpierania ataków powoda. Z ostrożności procesowej zgłosiła zarzut potrącenia wierzytelności nabytej w dniu (...) z ewentualną wierzytelnością powoda za skutki pobicia w wysokości 10 000 zł . Wszyscy pozwani zarzucali także brak wskazania , co składa się na kwotę roszczenia. Zarzucili brak jego udowodnienia. Kwestionowali umowę o dzieło jako fikcyjną , gdy powód nigdy stale nie pracował , zarobek z prac dorywczych przeznaczając na alkohol. Ponadto powód w dniu (...) wypisany został do domu „w stanie ogólnym i miejscowym dobrym”. Miał on jeszcze trzy tygodnie na wykonanie prac opisanych w umowie , a trudno uznać aby obrażenia uniemożliwiły mu wykonanie umowy polegającej na „wykopaniu dołu oraz wymurowaniu i otynkowaniu grobowca”. Odnośnie żądania odszkodowania 250 zł z tytułu utraty zakupów, ubrania i zegarka wskazywali , że trakcie postępowania karnego nie ustalono , aby powód utracił te przedmioty . Sąd ustalił następujący stan faktyczny: J. S. pozostawał w związku konkubenckim z A. J. ( obecnie W. ) w latach od (...) do (...) Z tego związku mają córkę S. S. (2) ur. (...) , na rzecz której zasądzono od niego alimenty po 400 zł miesięcznie . Ze swojego obowiązku alimentacyjnego nie wywiązuje się wobec córki . Między nim a byłą konkubina istniał konflikt . J. S. po ich rozstaniu przychodził do niej i robił awantury. W dniu (...) doszło do awantury między J. S. , A. W. (1) ( wtedy J. ) , S. S. (1) ( wtedy I. ) , M. S. (1) S. Z. . Wszyscy uczestnicy awantury byli po nietrzeźwi. W jej wyniku J. S. został przez pozostałych uczestników zajścia pobity i doznał szeregu obrażeń jak potłuczenia ogólne – szczególnie głowy, wstrząśnienie mózgu, wybite cztery zęby , krwiak oczodołowy oka lewego, podbiegnięcia krwawe ramienia prawego, okolicy lędźwiowej lewej , wielomiejscowe podbiegnięcia krwawe okolic grzbietu, obu ud i podudzi, obrzęk w stawach miedzypaliczkowych palca wskazującego prawej ręki . Dolegliwości bólowe głowy, zaburzenia koncentracji i zawroty głowy po przebytym wstrząśnieniu mózgu spowodowały u niego czasowa niezdolność do pracy. Ponadto utracił zakupy – trzy piwa. W konsekwencji prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 02.10.2006 r. ( sygn. akt VII K 1496/04 ) A. J. , S. I. , M. S. (1) i S. Z. uznani zostali winnymi tego, że w dniu 17.07.2004r. w J. działając wspólnie i w porozumieniu wzięli udział w pobiciu J. S. w ten sposób , że bijąc go rękoma i kopiąc po całym ciele spowodowali u niego obrażenia ciała w postaci podbiegnięcia krwawego powiek, oka lewego, podbiegnięcia krwawego – grzbietu, okolicy lędźwiowej lewej, ramienia prawego, ud i podudzi, obrzęku w stawach międzypaliczkowych palca wskazującego prawego, , potłuczeń ogólnych – szczególnie głowy , które naruszyły czynności narządów ciała pokrzywdzonego na okres poniżej 7 dni, a nadto S. Z. uderzając J. S. longetą z gipsu , którą miał założona na ręce spowodował u niego wyłamanie zębów dwóch górnych siekaczy , co spowodowało naruszenie czynności narządów ciała na okres powyżej 7-u dni , zaś A. J. uderzając pokrzywdzonego piętą w twarz , spowodowała u niego wyłamanie zębów „dwójki” i „jedynki” dolnych , co stanowiło naruszenie czynności narządów ciała na okres powyżej 7 dni tj. S. Z. i A. J. występku z art. 158 §1 kk . i art. 157 §1 kk . w zw. z art. 11§2 kk . , zaś M. S. (1) i S. I. występku z art. 158 §1 kk . i art. 157 §2 kk . w zw. z art. 11 §2 kk . i za to na podstawie art. 157 §1 kk . w zw. z art. 11 §3 kk . wymierzono S. Z. karę 1 roku i czterech miesięcy pozbawienia wolności , A. J. karę 1 roku i dwóch miesięcy pozbawienia wolności , zaś na podstawie art. 158 §1 kk . w zw. z art. 11 §3 kk . M. S. (1) i S. I. kary po 1 roku pozbawienia wolności . W pkt. II ww. wyroku wszystkim oskarżonym zawieszono warunkowo wykonanie wyroku , w tym wobec M. S. (1) na okres 3 lata próby , zaś wobec A. J. i S. I. na okresy po 2 lata próby, zaś w pkt. III wszystkich oskarżonych oddano w okresie próby pod dozór kuratora. Dowód: wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze sygn. akt R III C 734/09 k.41, wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze sygn. akt II K 1496/04 k.6, opinia lekarska k. 9, zaświadczenie komornika k. 40, zeznania świadka B. N. k. 85 , przesłuchanie powoda k. 86, przesłuchanie pozwanej A. W. (1) k. 86 v., przesłuchanie pozwanej S. S. (1) k. 86 v.-87, J. S. po pobiciu poszedł na komisariat policji , skąd wezwano karetkę pogotowia i został zawieziony do Szpitala , wówczas Wojewódzkiego w J. . Przebywał tam w dniach (...) – (...) W trakcie hospitalizacji częściowo ustąpiły u niego dolegliwości bólowe i zawroty głowy. Został wypisany do domu w stanie ogólnym i miejscowym dobrym. Zalecono mu dalsze leczenie w poradni chirurgicznej . W dniu (...) J. S. zawarł z T. J. prowadzącym działalność gospodarczą – (...) , umowę o dzieło . W jej ramach zobowiązał się do wykopania dołu, wymurowania grobowca dwuosobowego , głębinowego i otynkowania go do połowy (...) . za wynagrodzeniem w wysokości 2800 zł . Po opuszczeniu szpitala z uwagi na ból nie był w stanie wykonać tej umowy i nie otrzymał umówionej sumy. T. J. także nie zgodziłby się aby w takim stanie zdrowia , z widocznymi śladami pobicia na twarzy , pracował na cmentarzu , gdyż zrobiłoby to złe wrażenie na klientach. Stąd T. J. wynajął inna osobę do wykonania powyższych prac . J. S. od (...) do (...) pracował jako sędzia zawodów kolarskich. Obecnie jest bezrobotny, utrzymuje się z prac dorywczych , z których zarabia 300-400 zł miesięcznie . Dowód: umowa o dzieło k. 7, zeznania świadka T. J. k. 85v. przesłuchanie powoda k. 86. A. W. (1) w dniu 17.01.2015r. sporządziła oświadczenie w imieniu małoletniej córki, że posiada ona wymagalną wierzytelność wobec ojca J. S. z tytułu alimentów w wysokości 16 876,67 zł , ustalonych wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 01.10.2009r. w sprawie R III C 734/09 i dokonuje przelewu ww. wierzytelności w części tj. 10 000 zł na rzecz jej cioci ( chrzestnej) S. S. (1) , albowiem wielokrotnie pomagała finansowo i rzeczowo w utrzymaniu córki oświadczającej S. , w wysokości nie mniejszej niż 15 000 zł w okresie od 2001r. do 2007r. Dowód: oświadczenie k. 55. Sąd zważył, co następuje: Art. 361 kc. stanowi : § 1 . Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. § 2. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Art. 362 kc. : Jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron. W myśl art. 415 kc. kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Art. 422 kc : Za szkodę odpowiedzialny jest nie tylko ten, kto ją bezpośrednio wyrządził, lecz także ten, kto inną osobę do wyrządzenia szkody nakłonił albo był jej pomocny, jak również ten, kto świadomie skorzystał z wyrządzonej drugiemu szkody. Wg. art. 444 § 1 kc. W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu. Stosownie do art. 441 § 1 kc. Jeżeli kilka osób ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym, ich odpowiedzialność jest solidarna. Wg. art. 11 kpc . ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Jednakże osoba, która nie była oskarżona, może powoływać się w postępowaniu cywilnym na wszelkie okoliczności wyłączające lub ograniczające jej odpowiedzialność cywilną. W niniejszej sprawie sąd związany był co do zdarzenia , z którego powód wywodził swoje roszczenie wyrokiem skazującym pozwanych z dnia 02.10.2006 r. ( sygn. akt VII K 1496/04 ) , co przesądzało ustalenia stanu faktycznego w zakresie osoby sprawców tj. pozwanych, czynu im przypisanego jak i przedmiotu przestępstwa z art. 158 §1 kk . i art. 157 §1 kk . w zw. z art. 11§2 kk . ( ad. pozwanej A. W. (1) ( wtedy J. ) oraz z art. 158 §1 kk . i art. 157 §2 kk . w zw. z art. 11§2 kk . ( ad. pozwanych M. S. (1) i S. S. ( wtedy I. ). Na marginesie okoliczności te znalazły swoje potwierdzenie także w opinii lekarskiej z dnia 23.07.2004r. i nie były kwestionowane przez pozwanych . Sąd dał tu także wiarę pozwanej S. S. (1) , iż wszyscy uczestnicy zdarzenia byli pod wpływem alkoholu. W tej sytuacji , zważywszy na zakres obrażeń powoda i charakter działania pozwanych ,gdzie np. A. W. (1) uderzając pokrzywdzonego piętą w twarz , spowodowała u niego wyłamanie zębów, nie sposób uznać aby powodowie wykazali przyczynienie się powoda do powstania szkody. Sąd nie dał tu wiary gołosłownym twierdzeniom pozwanych , którym powód przeczył. Niewystarczające tu były również zeznania świadka A. N. . Relacja tego świadka opierała się na opowieści pozwanej A. W. (1) , od której świadek usłyszała, że powód napadł pozwaną i ona broniła się wybijając mu zęby. Tym samym pozwani ponosili odpowiedzialność za szkody wyrządzone J. S. przedmiotowym przestępstwem. W toku postępowania sąd dopuścił dowody z dokumentów , w tym w postaci umowy o dzieło z dnia (...) , opinii lekarskiej z dnia (...) ., karty informacyjnej z leczenia szpitalnego powoda, wyroków w sprawie karnej oraz rodzinnej ( ad. obowiązku alimentacyjnego powoda wobec córki w związku ze zgłoszonym zarzutem potrącenia ) , zeznań świadków B. N. , A. N. , T. J. , przesłuchania powoda i pozwanych A. W. (1) oraz S. S. (1) . Sąd oddalił pozostałe wnioski dowodowe , w tym z przesłuchania pozwanego M. S. (1) – wobec jego niestawiennictwa , akt sprawy karnej , protokołów przesłuchania pozwanych w tamtej sprawie i „świadka M. ” jako niedopuszczalne , sprzeczne z zasadą bezpośredniości i nieprecyzyjne . Powód zgłosił roszczenie odszkodowawcze obejmujące koszty leczenia tj. wstawienia wybitych zębów w wysokości 2000 zł, za uszkodzone spodnie , buty , utracony zegarek i zakupy razem 250 zł , 2800 zł utraconego zarobku z tytułu umowy o dzieło z dnia (...) . oraz 4950 zł utraconych dochodów z tytułu pracy w charakterze sędziego kolarskiego. Twierdzenia powoda jednakże , kwestionowane tu przez pozwanych , nie znalazły żadnego oparcia w przedstawionym materiale dowodowym, co nie pozwala uznać je za wykazane tak co do wystąpienia szkody w zakresie obuwia i odzieży , zakupów i zegarka jak i wysokości szkody co do tych rzeczy oraz kosztu leczenia i wynagrodzenia sędziego kolarskiego. Sam powód nie potrafił wskazać jakie miał zakupy ani jaka była ich wartość. Wskazane przez niego kwoty 100 zł jako wartości zegarka i 150 zł spodni i butów czy wysokość utraconych zarobków jako sędziego kolarskiego nie zostały udowodnione. Wyjątkiem było utracone wynagrodzenie w kwocie 2800 zł z umowy o dzieło . Tutaj szkoda jednoznacznie wynikała tak z samej umowy zawartej w formie pisemnej jak i zeznań świadka T. J. . Świadek ten potwierdził treść wskazanego dokumentu jako podpisanego przez siebie z powodem. Zeznał również , iż stan zdrowia powoda nie pozwalał mu na wykonanie umówionej pracy. Sąd uznał zeznania te za wiarygodne . Świadek nie miał żadnego motywu aby zeznawać nieprawdę , zaś rozległy zakres bezspornych obrażeń powoda logicznie uzasadniał brak możliwości wykonania dzieła przez powoda w przeciągu trzech tygodni po opuszczeniu szpitala. W konsekwencji sąd uznał roszczenie powoda za wykazane do wysokości utraconego z tej przyczyny zarobku tj. kwoty 2800 zł i tę kwotę zasądził solidarnie od pozwanych sprawców czynu niedozwolonego. Dalej idące powództwo jako nieuzasadnione podlegało oddaleniu. Zarzut potracenia nie mógł być w niniejszej sprawie uwzględniony. Należy zaznaczyć , iż wierzytelność podlegająca potrąceniu powinna być wykazana tak jak inne twierdzenia strony. Tymczasem w sytuacji, gdy świadczenie alimentacyjne wypłacane jest na rzecz małoletniej córki pozwanej A. W. (1) i powoda z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej nie można tu było oprzeć się wyłącznie na zaświadczeniu Komornika. W pierwszym jednak rzędzie podkreślić trzeba, iż cesja wierzytelności z tytułu alimentów z dnia 17.01.2015r. nie mogła być skuteczna , skoro dokonana została przez matkę dziecka w zakresie należnych dziecku świadczeń , bez zezwolenia sądu opiekuńczego . Art. 101 §3 kro . stanowi , iż rodzice nie mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ani wyrażać zgody na dokonywanie takich czynności przez dziecko. Można też przypomnieć , iż świadczenia alimentacyjne nie podlegają potrąceniu. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. zgodnie z zasadą stosunkowego ich rozdzielenia . Powód przegrał sprawę w 72 % , a poniósł koszty w kwocie 500 zł . Pozwani przegrali sprawę w 28 % , ponosząc koszty w wysokości 1251 zł ( 3x 17 zł opłaty od pełnomocnictw = 51 + 1200 zł wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika) , gdy powinni je ponieść w wysokości 490,28 zł ( 500 + 1251 = 1751 x 28 % ) . Pozwanym należał się mu z zatem od pozwanego proporcjonalnie do wygranego roszczenia zwrot kwoty 760, 72 zł ( 1251 – 490,28 ) .