I C 122/12

Sąd Okręgowy w SłupskuSłupsk2016-10-24
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
pożyczkasfałszowanie umowyoszustwobezpodstawne wzbogaceniekoszty procesuciężar dowodu

Podsumowanie

Sąd Okręgowy w Słupsku oddalił powództwo o zapłatę 150.000 euro, uznając umowę pożyczki za sfałszowaną.

Powód J. K. domagał się od pozwanego J. P. zapłaty 150.000 euro tytułem zwrotu pożyczki, twierdząc, że przekazał pozwanemu tę kwotę na zakup hali produkcyjnej. Pozwany zaprzeczył otrzymaniu pożyczki, wskazując, że umowa została podrobiona, a pieniądze na zakup hali pochodziły z jego konta. Sąd, opierając się na prawomocnym wyroku karnym, ustalił, że umowa pożyczki została sfałszowana przez powoda, w związku z czym oddalił powództwo.

Powód J. K. wniósł pozew przeciwko J. P. o zapłatę 150.000 euro wraz z odsetkami, twierdząc, że udzielił pozwanemu pożyczki na zakup i remont hali produkcyjnej, która nie została zwrócona. Pozwany J. P. wniósł o odrzucenie powództwa, zaprzeczając otrzymaniu pożyczki i podnosząc, że umowa została podrobiona przez powoda. Pozwany wyjaśnił, że udzielił powodowi pełnomocnictwa do reprezentowania go w sprawach spółki, a podpisane przez niego puste kartki zostały wypełnione przez powoda niezgodnie z jego wolą. Pozwany udokumentował pochodzenie środków na zakup hali z własnego konta i wskazał, że w dniu rzekomego zawarcia umowy pożyczki nie było go w Polsce. Sąd Okręgowy w Słupsku, opierając się na prawomocnym wyroku skazującym powoda za fałszerstwo dokumentu (art. 270 § 2 kk), ustalił, że umowa pożyczki została sfałszowana i nie doszło do przekazania środków pieniężnych. W związku z tym, na podstawie art. 6 kc a contrario i art. 720 § 1 kc a contrario, sąd oddalił powództwo. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu, zasądzając od powoda na rzecz pozwanego kwotę 17.035 zł.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, umowa pożyczki została sfałszowana przez powoda, a środki pieniężne nie zostały przekazane.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na prawomocnym wyroku skazującym powoda za fałszerstwo dokumentu, co zgodnie z art. 11 kpc wiąże sąd cywilny. Powód nie przedstawił żadnych innych dowodów na istnienie roszczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

J. P.

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznapowód
J. P.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Sąd zastosował przepis a contrario wobec niewykazania przez powoda zasadności żądania.

k.c. art. 720 § § 1

Kodeks cywilny

Sąd zastosował przepis a contrario wobec niewykazania przez powoda zasadności żądania.

k.p.c. art. 11

Kodeks postępowania cywilnego

Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Sąd oparł się na tym przepisie w kontekście udowodnienia sfałszowania umowy.

k.k. art. 270 § § 2

Kodeks karny

Powód został skazany prawomocnym wyrokiem za popełnienie przestępstwa z tego artykułu, co potwierdziło sfałszowanie umowy pożyczki.

k.c. art. 98

Kodeks cywilny

Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie zasady odpowiedzialności za wynik procesu.

Pomocnicze

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Powód powoływał się na ten przepis jako podstawę roszczenia.

k.c. art. 410 § § 2

Kodeks cywilny

Powód powoływał się na ten przepis jako podstawę roszczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa pożyczki została sfałszowana przez powoda. Powód nie udowodnił przekazania środków pieniężnych pozwanemu. Prawomocny wyrok karny skazujący powoda za fałszerstwo dokumentu wiąże sąd cywilny.

Odrzucone argumenty

Istnienie umowy pożyczki i przekazanie środków pieniężnych przez powoda. Roszczenie powoda oparte na bezpodstawnym wzbogaceniu.

Godne uwagi sformułowania

Powód powinien dowieść wszystkich przesłanek zgłoszonego roszczenia. Jedyny przedstawiony przez powoda dowód – umowa pożyczki okazał się jednak sfałszowany. Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym.

Skład orzekający

Joanna Krzyżanowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie znaczenia prawomocnego wyroku karnego dla postępowania cywilnego (art. 11 kpc) oraz konsekwencji fałszerstwa dokumentu w kontekście ciężaru dowodu (art. 6 kc)."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego, gdzie kluczowe było udowodnienie fałszerstwa umowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak prawomocny wyrok karny może przesądzić o wyniku sprawy cywilnej, a także ilustruje poważne konsekwencje fałszerstwa dokumentów w obrocie prawnym.

Sfałszowana umowa pożyczki na 150 tys. euro – sąd karny rozstrzygnął sprawę cywilną.

Dane finansowe

WPS: 150 000 EUR

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. I C 122/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 października 2016 r. Sąd Okręgowy w Słupsku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR del. Joanna Krzyżanowska Protokolant: st. sekr. sądowy Beata Cichosz po rozpoznaniu w dniu 24 października 2016 r. w Słupsku na rozprawie sprawy z powództwa J. K. przeciwko J. P. o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. zasądza od powoda J. K. na rzecz pozwanego J. P. kwotę 17.035 zł ( siedemnaście tysięcy trzydzieści pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz kosztów poniesionych w związku z postępowaniem zażaleniowym. Na oryginale właściwy podpis. Sygn. akt I C 122/12 UZASADNIENIE Powód – J. K. wniósł pozew przeciwko J. P. o zapłatę 150.000 euro wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 1 września 2011 r. do dnia zapłaty. Na uzasadnienie wskazał, że w dniu 27 kwietnia 2011 r. udzielił pozwanemu pożyczki w kwocie 150.000 euro, która miała być przeznaczona na zakup hali produkcyjnej w M. i jej remont. Pożyczka miała zostać zwrócona do dnia 31 sierpnia 2011 r. Pozwany rzeczywiście zakupił halę produkcyjną, wyremontował ją i obecnie prowadzi tam działalność gospodarczą. Pomimo upływu terminu płatności pozwany nie zwrócił powodowi pożyczonej kwoty. Pozwany został wezwany pismem z dnia 28 września 2011 r. do zwrotu pożyczonej kwoty, lecz do dnia wniesienia pozwu nie dokonał na rzecz powoda żadnych płatności. Pozwany – J. P. wniósł o odrzucenie powództwa co do kwoty 24.868,49 euro dochodzonej w ramach zarzutu potrącenia przed Sądem Okręgowym w Gdańsku i o oddalenie powództwa w pozostałej części. Pozwany podniósł przy tym, że powodowi nie przysługuje żadne materialno prawnie uzasadnione roszczenie które uzasadniałoby zapłatę na rzecz powoda kwoty 150.000 euro z tytułu niespłaconej pożyczki z dnia 27 kwietnia 2011 r., która została podrobiona przez powoda. Pozwany wskazał, że nigdy nie otrzymał od powoda żadnych pieniędzy, a w szczególności nigdy nie pożyczył od powoda kwoty 150.000 euro lub jakichkolwiek innych sum. J. (...) wyjaśnił przy tym, że jest prezesem spółki (...) sp. z o. o. w M. . Z uwagi na to, ze stale mieszka w (...) , w dniu 18 czerwca 2010 r. udzielił J. K. pełnomocnictwa do reprezentowania go w sprawach związanych z działalnością gospodarczą nowotworzonej spółki, w tym składania wszelkich oświadczeń i wniosków. Jednocześnie na wypadek gdyby dla potrzeb pełnomocnictwa zaszła konieczność osobistego podpisu pozwanego pod dokumentem J. P. podpisał kilka pustych kartek i przekazał je fizycznie pozwanemu. Każdorazowo treść miała być na bieżąco konsultowana z J. P. , bez zgody którego żadna z kartek nie mogła być wypełniona. Pozwany przyznał, że współpracował z powodem w zakresie obrotu beczkami do piwa typu keg oraz ich serwisu. W ramach współpracy 3wszystkie urządzenia służące do regeneracji beczek, jak również same beczki były własnością pozwanego. Powód nie posiadał bowiem żadnych środków pieniężnych, które pozwalałyby choćby w minimalnej części partycypować w uruchomieniu i prowadzeniu działalności gospodarczej pozwanego. Powód od początku współpracy był finansowany przez pozwanego. Sytuacja finansowa powoda była na tyle niekorzystna, że pozwany wielokrotnie pożyczał mu pieniądze na bieżące potrzeby takie jak np. splata zadłużenia w Urzędzie Skarbowym w maju 2010 r. w kwocie 54.000 zł. W następstwie utraty zaufania do powoda pozwany w dniu 25 lipca 2011 r. odwołał udzielone powodowi pełnomocnictwo i wezwał go do zwrotu blankietów opatrzonych jego podpisem, czego powód nie uczynił. Po otrzymaniu od powoda wezwania do zapłaty i zapoznaniu się z umową pożyczki na którą powołuje się powód, pozwany złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Pozwany powołał się także na to, że pieniądze na zakup hali pochodziły z jego konta w Niemczech, co jest w stanie udokumentować oraz że w dniu zawierania domniemanej umowy nie było go w Polsce. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku odrzucił pozew w części dotyczącej zapłaty kwoty 24.868,49 euro. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: J. K. wpisał treść umowy pożyczki datowanej na 27 kwietnia 2011 r. w blankiet opatrzony podpisem J. P. niezgodnie z jego wolą i na jego szkodę. (dowód: prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Miastku z dnia 21 stycznia 2016 r. wydany w sprawie (...) – k. 367) J. K. i J. P. nie zawarli umowy pożyczki zgodnie z którą J. K. pożyczyłby J. P. 150.000 euro. (dowód: prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 21 października 2015 r. w sprawie (...) wraz z uzasadnieniem – k. 345-348) J. P. w dniu 27 kwietnia 2011 r. wypłacił z konta w (...) Eg kwotę 100.000 euro. Dnia 29 kwietnia 2011 r. wpłacił zaś na własny rachunek bankowy w (...) kwotę 351.000 zł. (dowód: potwierdzenie wypłaty wraz z tłumaczeniem – k. 79-80) Dnia 5 maja 2011 r. J. P. nabył od (...) sp. z o. o. w upadłości układowej w M. prawo użytkowania wieczystego gruntu i prawo własności posadowionych na tym gruncie budynków i budowli za kwotę 350.000 zł. (dowód: akt notarialny z dnia 5 maja 2011 r. - k. 83-92) Sąd zważył co następuje: Powództwo nie jest zasadne. Powód domagał się od pozwanego zapłaty kwoty 150.000 euro jako podstawę wskazując art. 405 kc i art. 410 § 2 kc. Żądanie uzasadniał jednak udzieloną pozwanemu pożyczką, którą wykazywał odręcznie napisaną umową. Nie przedstawiał żadnego innego dowodu na istnienie roszczenia. Zgodnie z art. 6 kc ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Nie ulega więc wątpliwości, że powód powinien dowieść wszystkich przesłanek zgłoszonego roszczenia. Jedyny przedstawiony przez powoda dowód – umowa pożyczki okazał się jednak sfałszowany, co potwierdza prawomocny wyrok skazujący powoda za popełnienie przestępstwa z art. 270 § 2 kk . Zgodnie z art. 11 kpc ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Sfałszowanie umowy zostało więc tym samym udowodnione i sąd cywilny nie tylko nie ma potrzeby ale i możliwości prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego. Żadnych innych dowodów powód na istnienie swego roszczenia nie zaoferował, jego twierdzenia w tym zakresie należało więc uznać za gołosłowne. Powoływane w pismach procesowych dokumenty czy też zeznania świadków miały bowiem dowodzić istnienia współpracy pomiędzy stronami (co było bezsporne), a nie przekazania pozwanemu pożyczki. Na marginesie tylko należy wspomnieć, że w sposób oczywisty nie zostały udowodnione ani przesłanki z umowy pożyczki ani nienależnego świadczenia, czy ogólnie – bezpodstawnego wzbogacenia, na które wprost powoływał się powód. J. K. nie wykazał bowiem w ogóle, że przekazał pozwanemu jakiekolwiek środki pieniężne z jakiegokolwiek tytułu niezależnie od tego czy nastąpiłoby to na podstawie umowy pożyczki czy też bez podstawy prawnej. Nie bez znaczenia jest również w tym zakresie orzeczenie Sądu Okręgowego w Gdańsku, który w uzasadnieniu wskazał przyczyny nieuwzględnienia zarzutu potrącenia opartego na identycznych podstawach jak powództwo w niniejszej sprawie. Z uwagi na powyższe, wobec niewykazania przez powoda że żądana kwota mu przysługuje, na podstawie art. 6 kc a contrario, art. 720 § 1 kc a contrario należało orzec jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 kc mając na względzie zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. Na zasądzone koszty złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w stawce podstawowej – 7200 zł, koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa – 17 zł oraz koszty postępowania zażaleniowego wywołane wniesieniem zażalenia z dnia 25 czerwca 2012 r. – 9.818 zł. Na oryginale właściwy podpis.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę