I C 1213/15

Sąd Rejonowy w KrośnieKrosno2016-04-13
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
ubezpieczenie OCskładkaumowa cesjiobowiązki informacyjneprawo ubezpieczeniowepostępowanie cywilneciężar dowodu

Sąd oddalił powództwo spółki ubezpieczeniowej o zapłatę zaległej składki OC, uznając, że ubezpieczyciel nie dopełnił obowiązków informacyjnych wobec ubezpieczonej.

Powódka spółka ubezpieczeniowa dochodziła zapłaty zaległej składki OC od pozwanej M. Z., twierdząc, że doszło do wznowienia umowy ubezpieczenia z powodu braku jej wypowiedzenia. Pozwana argumentowała, że nie została poinformowana o zawarciu nowej umowy i nie otrzymała dokumentu ubezpieczenia. Sąd oddalił powództwo, uznając, że ubezpieczyciel nie wykazał dopełnienia obowiązków wynikających z przepisów prawa, w tym obowiązku potwierdzenia zawarcia umowy dokumentem ubezpieczenia.

Powódka (...) S.A. z siedzibą we W. wniosła pozew przeciwko M. Z. o zapłatę kwoty 1.327,82 zł tytułem zaległej składki ubezpieczeniowej OC. Spółka powoływała się na umowę cesji wierzytelności i twierdziła, że pozwana nie dopełniła obowiązku uiszczania składek. Pozwana M. Z. wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc, że nie otrzymała od ubezpieczyciela dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy ubezpieczenia, co było jej zdaniem naruszeniem przepisów ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Sąd ustalił, że pozwana nabyła pojazd w lipcu 2012 r., a umowa ubezpieczenia OC została wznowiona w październiku 2012 r. na okres od sierpnia 2012 r. do sierpnia 2013 r. Sąd zważył, że zgodnie z nowelizacją ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, która weszła w życie w lutym 2012 r., ubezpieczyciel ma obowiązek potwierdzić zawarcie umowy dokumentem ubezpieczenia w terminie 14 dni od jej zawarcia. Sąd stwierdził, że strona powodowa nie wykazała, aby dopełniła tego obowiązku, nie przedkładając dowodów nadania lub odbioru dokumentu ubezpieczenia przez pozwaną. Ponadto, strona powodowa nie wykazała, że pozwana opłaciła składkę za poprzedni okres, co jest warunkiem koniecznym dla kontynuowania umowy. Wobec niespełnienia przez stronę powodową ustawowych warunków, sąd oddalił powództwo.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ubezpieczyciel nie może skutecznie dochodzić zapłaty składki, jeśli nie dopełnił ustawowych obowiązków informacyjnych wobec ubezpieczonego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że strona powodowa nie wykazała, aby doręczyła pozwanej dokument ubezpieczenia potwierdzający zawarcie umowy, co jest obowiązkiem wynikającym z art. 28 ust. 1a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych oraz art. 805 § 1 k.c. Brak spełnienia tego obowiązku uniemożliwia skuteczne dochodzenie zapłaty składki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

M. Z.

Strony

NazwaTypRola
(...) S.A.spółkapowód
M. Z.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 805 § § 1

Kodeks cywilny

Przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.

ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych art. 28 § ust. 1 a

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

W przypadku zawarcia umowy ubezpieczenia na skutek braku wypowiedzenia umowy obowiązującej dotychczas, zakład ubezpieczeń obowiązany jest potwierdzić zawarcie tej umowy dokumentem ubezpieczenia w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia.

Pomocnicze

k.c. art. 809

Kodeks cywilny

Ubezpieczyciel zobowiązany jest potwierdzić zawarcie umowy dokumentem ubezpieczenia.

ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych art. 28 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

W razie zawarcia umowy, o której mowa w ust. 1 zakład ubezpieczeń obowiązany jest potwierdzić zawarcie umowy dokumentem ubezpieczenia w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia oraz przedstawić dokument polisy ubezpieczonemu, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych art. 28 § ust. 2

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Do kontynuacji umowy ubezpieczenia na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych nie dochodzi wówczas, gdy zachodzą przesłanki z ust. 2, a w szczególności, gdy pomimo braku powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, nie została opłacona w całości określona w umowie składka za mijający okres 12 miesięcy.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

k.p.c. art. 245

Kodeks postępowania cywilnego

Dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopełnienie przez ubezpieczyciela obowiązku potwierdzenia zawarcia umowy ubezpieczenia dokumentem w terminie 14 dni od jej zawarcia. Brak wykazania przez ubezpieczyciela opłacenia składki za poprzedni okres, co wyklucza automatyczne wznowienie umowy. Pozwana nie otrzymała dokumentu polisy ani informacji o warunkach ubezpieczenia.

Odrzucone argumenty

Roszczenie powoda o zapłatę zaległej składki OC oparte na umowie cesji wierzytelności. Twierdzenie powoda o dwukrotnym wezwaniu pozwanej do zapłaty, które nie zostało udowodnione.

Godne uwagi sformułowania

strona powodowa nie wykazała, aby uczyniła zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 28 ust. 1 a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych i doręczyła pozwanej dokument ubezpieczenia potwierdzający zawarcie umowy. powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Skład orzekający

Małgorzata Gałuszka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności dopełnienia przez ubezpieczycieli obowiązków informacyjnych i formalnych przy zawieraniu i przedłużaniu umów ubezpieczenia OC."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z brakiem dokumentacji i informacji po stronie ubezpieczyciela.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie przez firmy ubezpieczeniowe formalności i obowiązków informacyjnych wobec klientów, co może mieć bezpośrednie przełożenie na ich możliwość dochodzenia roszczeń.

Ubezpieczyciel przegrywa sprawę o zapłatę składki OC z powodu własnych błędów formalnych.

Dane finansowe

WPS: 1327,82 PLN

koszty postępowania: 197 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I C 1213/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 kwietnia 2016 r. Sąd Rejonowy w Krośnie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Małgorzata Gałuszka Protokolant: Monika Bożek po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2016 r. w Krośnie na rozprawie sprawy z powództwa (...) S.A. z siedzibą we W. przeciwko M. Z. o zapłatę I. oddala powództwa, II. kosztami postępowania obciąża powoda, III. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 197,00 zł (sto dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem kosztów postępowania. Sygn. akt I C 1213/15 UZASADNIENIE wyroku z dnia 13 kwietnia 2016 r. Powód – (...) S.A. z siedzibą we W. wystąpił z pozwem wniesionym w dniu 28 sierpnia 2015 r. przeciwko M. Z. o zasądzenie na jego rzecz kwoty 1.327,82 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 25 sierpnia 2015 r. do dnia zapłaty i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kosztów sądowych, na które składają się opłata od pozwu i dalsze koszty jakie mogą zostać poniesione przez powoda w toku postępowania. Uzasadniając swoje roszczenie powód wskazywał, że w dniu 1 kwietnia 2015 r. doszło do zawarcia umowy cesji wierzytelności z (...) S.A. V. (...) , w wyniku której wszedł we wszystkie prawa i obowiązki związane z nabytymi wierzytelnościami, a w szczególności powstałymi w związku z umową odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych nr KM- (...) -K1 z dnia 25 października 2012 r. zawartą pomiędzy cedentem a pozwaną. Po stronie M. Z. istniał obowiązek uiszczania składek ubezpieczeniowych w wysokości, częściach i terminach wskazanych w umowie, przez cały okres trwania odpowiedzialności ubezpieczyciela, któremu to obowiązkowi pozwana jednak nie zadośćuczyniła. Strona powodowa dwukrotnie wzywała pozwaną do zapłaty zaległej raty składki ubezpieczeniowej, jednak bezskutecznie, co w ocenie powodowej Spółki czyniło wniesienie pozwu koniecznym i uzasadnionym. W dniu 10 września 2015 r. Sąd Rejonowy w Krośnie wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym (sygn. akt I Nc 1429/15), który został zaskarżony sprzeciwem w dniu 8 października 2015 r. (data wpływu). Pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według spisu kosztów. Uzasadniając swoje stanowisko pozwana wskazała, że do niniejszego postępowania zastosowanie znajdą przepisy ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w brzmieniu znowelizowanym, obowiązującym od dnia 11 lutego 2012 r., a mianowicie przepis art. 28 ust. 1 a powyższego aktu, zgodnie z którym w razie zawarcia umowy, o której mowa w ust. 1 zakład ubezpieczeń obowiązany jest potwierdzić zawarcie umowy dokumentem ubezpieczenia w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia oraz przedstawić dokument polisy ubezpieczonemu, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Nadto pozwana podała, że w dniu 9 lipca 2012 r. na podstawie umowy sprzedaży nabyła samochód, który był uprzednio ubezpieczony u zbywcy wierzytelności, w związku z czym pomiędzy nią a ubezpieczającym powstał zupełnie nowy stosunek prawny. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 9 lipca 2012 r. pozwana M. Z. na podstawie umowy sprzedaży zawartej z K. M. nabyła własność pojazdu marki V. (...) o numerze rejestracyjnym (...) , który był przedmiotem ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego w (...) S.A. V. (...) (dowód: umowa sprzedaży samochodu z dnia 9 lipca 2012 r. – k.44, zeznania S. Z. – k.72v, zeznania M. Z. – k.72v). Pozwana nie wypowiedziała umowy ubezpieczenia OC, w związku z czym doszło w dniu 25 października 2012 r. do wznowienia rzeczonego ubezpieczenia, którego okres rozpoczynał się 7 sierpnia 2012 r. a kończył 6 sierpnia 2013 r. Wysokość składki została ustalona na kwotę 999 zł (dowód: wydruk z dnia 22 czerwca 2015 r. dotyczący polisy (...) – k.8). W dniu 19 grudnia 2012 r. pozwana M. Z. zawarła z (...) E. Hestia umowę ubezpieczenia OC posiadacza pojazdu mechanicznego i ubezpieczenie (...) Komfort dotyczące nabytego pojazdu na okres od 1 września 2012 r. do 31 sierpnia 2013 r. Wysokość składki z tytułu ubezpieczenia została ustalona w kwocie 521 zł (dowód: umowa ubezpieczenia OC z dnia 19 grudnia 2012 r. – k.45). W dniu 1 kwietnia 2015 r. pomiędzy (...) S.A. V. (...) a stroną powodową doszło do zawarcia umowy sprzedaży przedmiotowej wierzytelności (dowód: umowa sprzedaży wierzytelności z dnia 1 kwietnia 2015 r. – k.12-18, płyta CD zawierająca plik w formacie M. (...) – k.59a). Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż strona powodowa dochodziła swego roszczenia w oparciu o przepis art. 805 § 1 k.c. , zgodnie z treścią którego, przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. W niniejszej sprawie powodowa Spółka stała na stanowisku, wedle którego doszło do prolongaty stosunku ubezpieczenia łączącego ubezpieczyciela i pozwaną, która chcąc zakończyć ten stosunek prawny, winna zgodnie z art. 28 ust. 1 Ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. 2003 Nr 124 poz. 1152) – dalej: ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, nie później niż na jeden dzień przed upływem okresu 12 miesięcy, na który umowa ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych została zawarta, powiadomić na piśmie zakład ubezpieczeń o jej wypowiedzeniu, bowiem w przeciwnym wypadku uważa się, że została zawarta następna umowa na kolejne 12 miesięcy. W ocenie strony powodowej do takiej właśnie sytuacji doszło i brak wypowiedzenia umowy po stronie pozwanej skutkowało wznowieniem polisy na okres kolejnych 12 miesięcy, tj. od 7 sierpnia 2012 r. do 6 sierpnia 2013 r. Następnie należy zauważyć, że wyżej wskazywany akt prawny został znowelizowany ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, która weszła w życie 11 lutego 2012 r. Zgodnie z treścią art. 6 ustawy nowelizującej do umów ubezpieczenia zawartych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W niniejszej sprawie zastosowanie znajdą zatem przepisy w brzmieniu aktualnym, bowiem umowa ubezpieczenia została zawarta 25 października 2012 r. W szczególności dotyczy to art. 28 ust. 1 a – 1 f ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Należy wskazać, że art. 28 ust. 1 a. w przypadku zawarcia umowy ubezpieczenia na skutek braku wypowiedzenia umowy obowiązującej dotychczas, nakłada na zakład ubezpieczeń obowiązek potwierdzenia zawarcia tej umowy dokumentem ubezpieczenia w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia. Dalsze przepisy statuują nadto kolejne obowiązki o charakterze informacyjnym, a informacje dotyczące ubezpieczenia na kolejny okres, winny być przesłane ubezpieczającemu nie później niż 14 dni przed upływem okresu 12 miesięcy, na który umowa ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych została zawarta. W niniejszej sprawie stan faktyczny w zasadzie nie budził wątpliwości i nie był sporny pomiędzy stronami. Został on ustalony w oparciu o dowody z dokumentów, przy czym Sąd nie znalazł podstaw do powzięcia wątpliwości dotyczących ich wiarygodności, albowiem w szczególności strony nie kwestionowały autentyczności czy rzetelności tych dokumentów. Tym niemniej należy mieć na uwadze, iż były to dokumenty prywatne, które zgodnie z art. 245 k.p.c. stanowią dowód tego, że osoba, która je podpisała, złożyła oświadczenie w nich zawarte. Ponadto Sąd uznał za wiarygodne zeznania S. Z. oraz dowód z przesłuchania strony pozwanej. Treść tych zeznań nie budziła wątpliwości, była spójna z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i nie była kwestionowana przez stronę powodową. W związku z powyższym niespornym jest, że pozwana nie dokonała wypowiedzenia umowy ubezpieczenia, co w zasadzie wynika z jej zeznań oraz zeznań jej syna, który podał, że oprócz zawarcia umowy z nowym ubezpieczycielem, nie były wykonywane w związku z tą sprawą inne czynności. Tym samym co do zasady prowadziłoby to do prolongowania dotychczasowej umowy ubezpieczenia OC, jednakże na skutek nie dochowania przez zakład ubezpieczeń ustawowego obowiązku wynikającego z art. 28 ust. 1 a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, okoliczność ta nie mogła zaistnieć. W toku postępowania strona powodowa przedłożyła jedynie wydruk komputerowy z dnia 22 czerwca 2015 r. dotyczący wznowienia polisy nr (...) (k.8). Nie dostarczyła żadnych dowodów, w szczególności potwierdzenia nadania, czy też co istotniejsze potwierdzenia odbioru przez pozwaną, świadczących o realizacji obowiązku potwierdzenia zawarcia umowy dokumentem ubezpieczenia w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia. Pozwana wskazywała, iż nie została poinformowana o zawarciu z nią nowej umowy ubezpieczenia OC, natomiast powodowa Spółka nie sprostała wynikającemu z art. 6 k.c. ciężarowi udowodnienia tego faktu. Co więcej pozwana nie miała możliwości zapoznania się z warunkami tej umowy, w szczególności z wysokością składki rocznej, a dodatkowo o istnieniu umowy i roszczeniach strony powodowej dowiedziała się dopiero w chwili doręczenia nakazu zapłaty. Powodowa Spółka wskazywała co prawda w uzasadnieniu pozwu, że dwukrotnie wzywała pozwaną do zapłaty, jednakże twierdzenia te nie mogą się ostać wobec braku ich udowodnienia. Odnośnie pierwszego wezwania strona powodowa nie przedstawiła żadnego dokumentu świadczącego o zaistnieniu takiej okoliczności, natomiast w przypadku wezwania do zapłaty datowanego na dzień złożenia pozwu, pomimo przedłożenia kserokopii takiego dokumentu, to jednak brak jest potwierdzenia jego nadania i odbioru przez adresata, tj. pozwaną. Reasumując w przedmiotowej sprawie strona powodowa nie wykazała, aby uczyniła zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 28 ust. 1 a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych i doręczyła pozwanej dokument ubezpieczenia potwierdzający zawarcie umowy. Co więcej, obowiązek taki wynika dodatkowo z art. 809 k.c. , który stanowi, że ubezpieczyciel zobowiązany jest potwierdzić zawarcie umowy dokumentem ubezpieczenia. Ubocznie należy jeszcze wskazać, iż do kontynuacji umowy ubezpieczenia na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych nie dochodzi wówczas, gdy zachodzą przesłanki z ust. 2, a w szczególności, gdy pomimo braku powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, nie została opłacona w całości określona w umowie składka za mijający okres 12 miesięcy. Faktu zapłaty wskazanej należności strona powodowa nie wykazała w żaden sposób, pomimo ciążącego na niej obowiązku, a jest to warunek konieczny dla kontynuowania dotychczasowej umowy ubezpieczenia. Mając na uwadze powyżej dokonane ustalenia i rozważania, wobec nie spełnienia przez stronę powodową ustawowych warunków koniecznych do przedłużenia umowy ubezpieczenia, powództwo należało oddalić. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu znalazło podstawę w art. 98 § 1 k.p.c. Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 197,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Mając na uwadze rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz niezbędny nakład pracy pełnomocnika pozwanej Sąd uznał, iż zwrot kosztów w wysokości wskazanej w spisie byłby nadmierny, wobec czego zwrotu dokonano w oparciu o taryfy ustawowe. Na kwotę tę składa się 180,00 zł ( § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002r. Nr 163, poz. 1349) oraz 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Sędzia: Z. ; Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powoda (...) dni K. , 9.05.2016r

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI