I C 1195/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła umowy kredytu mieszkaniowego zawartej w 2006 roku między J.M. i K.W. a (...) Bank (...) Spółką Akcyjną, denominowanej we frankach szwajcarskich (CHF). Powodowie domagali się ustalenia nieważności umowy oraz zasądzenia od banku zwrotu wpłaconych kwot, argumentując, że klauzule dotyczące denominacji i przeliczeń walutowych są abuzywne. Sąd Okręgowy w Warszawie, po analizie umowy i przepisów prawa, uznał klauzule te za niedozwolone w rozumieniu art. 385¹ k.c. Sąd stwierdził, że postanowienia te nie były indywidualnie negocjowane, nie były jednoznaczne i kształtowały prawa i obowiązki konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając ich interesy. Brak przejrzystości w mechanizmie ustalania kursów walutowych oraz przyznanie bankowi jednostronnej możliwości określania wysokości zobowiązań konsumentów zostały uznane za naruszenie równowagi kontraktowej. W związku z tym, sąd ustalił nieważność umowy kredytu od samego początku. Na skutek nieważności umowy, bank został zobowiązany do zwrotu powodom wszystkich wpłaconych przez nich środków, które łącznie wyniosły 370 525,00 zł, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Sąd zasądził na rzecz każdego z powodów kwotę 158 548,71 zł tytułem zwrotu kapitału oraz kwotę 26 713,79 zł tytułem zwrotu innych wpłat, z odsetkami od wskazanych dat. W pozostałym zakresie powództwo oddalono. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania obciążyło pozwanego bank.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUznanie klauzul denominacyjnych w umowach kredytów CHF za abuzywne i nieważne, skutkujące obowiązkiem zwrotu przez bank wszystkich wpłaconych przez konsumenta środków.
Dotyczy umów kredytów denominowanych lub indeksowanych do waluty obcej, zawartych z konsumentami, gdzie klauzule dotyczące przeliczeń walutowych są nieprzejrzyste i naruszają interesy konsumenta.
Zagadnienia prawne (3)
Czy klauzule denominacyjne w umowie kredytu mieszkaniowego, określające sposób przeliczania kwoty kredytu i rat na walutę obcą według tabel kursowych banku, stanowią niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, klauzule te stanowią niedozwolone postanowienia umowne, ponieważ nie były indywidualnie uzgodnione, nie były jednoznaczne pod względem ekonomicznym i kształtowały prawa i obowiązki konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając ich interesy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzule denominacyjne nie były indywidualnie negocjowane, były nieprzejrzyste co do konsekwencji ekonomicznych dla konsumenta, a bank jednostronnie ustalał kursy walut, co naruszało równowagę kontraktową i dobre obyczaje. Brak możliwości weryfikacji przez konsumenta sposobu ustalania kursów i wysokości zobowiązań uzasadniał uznanie klauzul za abuzywne.
Jaki jest skutek prawny uznania klauzul denominacyjnych w umowie kredytu mieszkaniowego za niedozwolone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uznanie klauzul za niedozwolone skutkuje tym, że nie wiążą one konsumenta. W przypadku, gdy usunięcie tych klauzul uniemożliwia dalsze funkcjonowanie umowy, umowa może zostać uznana za nieważną w całości, co prowadzi do obowiązku zwrotu przez bank wszystkich wpłaconych przez konsumenta środków.
Uzasadnienie
Sąd, powołując się na orzecznictwo TSUE i SN, stwierdził, że w sytuacji, gdy klauzule denominacyjne stanowią główne świadczenia stron i ich usunięcie uniemożliwia realizację celu umowy, umowa nie może dalej obowiązywać. W takim przypadku, konsumentowi przysługuje roszczenie o zwrot nienależnych świadczeń, czyli wszystkich wpłaconych rat.
Czy konsument ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu mieszkaniowego, mimo możliwości dochodzenia zwrotu świadczeń w drodze powództwa o zapłatę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, konsument ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy, ponieważ takie orzeczenie definitywnie usuwa niepewność prawną dotyczącą stosunku umownego i jego skutków, co jest szerszą ochroną niż samo zasądzenie świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powództwo o ustalenie nieważności umowy jest uzasadnione, gdyż wyrok ustalający definitywnie zakończy spór i zapobiegnie przyszłym sporom, a także pozwoli na pełne rozliczenie wzajemnych roszczeń między stronami, co jest szerszą ochroną niż samo zasądzenie zwrotu świadczeń.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| K. W. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie – poza postanowieniami określającymi główne świadczenia stron – nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.
Pr. bank. art. 69 § ust. 1
Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu bankowego.
Pr. bank. art. 69 § ust. 2
Prawo bankowe
Elementy umowy kredytu.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie.
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Nieuzgodnione indywidualnie postanowienia umowy to te, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu, w szczególności przejęte z wzorca umowy.
k.c. art. 385¹ § § 4
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.
k.c. art. 22¹
Kodeks cywilny
Definicja konsumenta jako osoby fizycznej dokonującej z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia stosuje się również do świadczeń nienależnych.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Obowiązek zwrotu nienależnego świadczenia.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzyganie o kosztach procesu.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek zwrotu kosztów procesu przez stronę przegrywającą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzule denominacyjne i przeliczeniowe w umowie kredytu CHF są abuzywne, ponieważ nie były indywidualnie negocjowane, są nieprzejrzyste ekonomicznie i naruszają dobre obyczaje oraz interesy konsumentów. • Nieważność umowy kredytu jest uzasadniona, ponieważ usunięcie abuzywnych klauzul uniemożliwia dalsze jej wykonywanie i realizację celu umowy. • Konsument ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy, co zapewnia pełniejszą ochronę prawną i definitywne rozstrzygnięcie sporu.
Godne uwagi sformułowania
klauzule denominacyjne nie były indywidualnie uzgodnione • nie były postanowieniem w sposób jednoznaczny określającym główne świadczenia stron • kształtowały prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy • brak przejrzystości pod względem pełnych konsekwencji ekonomicznych • bank przyznał sobie prawo do przeliczenia zobowiązania po kursie przez siebie określonym • nie można mówić o możliwości sprawdzenia wyliczeń pozwanego, skoro w umowie brak było określenia i objaśnienia precyzyjnych mechanizmów wyliczania kursu CHF • nie występuje z reguły interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. , gdy zainteresowany może osiągnąć w pełni ochronę swoich praw na innej drodze • stronie, która w wykonaniu umowy kredytu, dotkniętej nieważnością, spłacała kredyt, przysługuje roszczenie o zwrot spłaconych środków pieniężnych jako świadczenia nienależnego
Skład orzekający
Joanna Pąsik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznanie klauzul denominacyjnych w umowach kredytów CHF za abuzywne i nieważne, skutkujące obowiązkiem zwrotu przez bank wszystkich wpłaconych przez konsumenta środków."
Ograniczenia: Dotyczy umów kredytów denominowanych lub indeksowanych do waluty obcej, zawartych z konsumentami, gdzie klauzule dotyczące przeliczeń walutowych są nieprzejrzyste i naruszają interesy konsumenta.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i ich abuzywności, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród konsumentów i prawników. Wyrok potwierdza możliwość odzyskania wszystkich wpłaconych środków.
“Bank musi zwrócić WSZYSTKIE wpłacone raty! Sąd Okręgowy w Warszawie uznał umowę kredytu CHF za nieważną.”
Dane finansowe
zwrot kapitału: 158 548,71 PLN
zwrot innych wpłat: 26 713,79 PLN
zwrot kapitału: 158 548,71 PLN
zwrot innych wpłat: 26 713,79 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.