I C 1195/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd rozpatrzył sprawę z powództwa spółki (...) o zapłatę kwoty 6.300,20 zł z odsetkami od pozwanego M. J. z tytułu niespłaconej pożyczki. Pozwany podniósł zarzuty dotyczące lichwy, braku zdolności do czynności prawnych oraz abuzywności klauzul umownych, w tym prowizji i opłaty przygotowawczej. Sąd, opierając się na opinii biegłego psychiatry, uznał pozwanego za zdolnego do zawarcia umowy. Jednakże, analizując umowę pod kątem przepisów o kredycie konsumenckim, sąd uznał postanowienia dotyczące prowizji (4.599,84 zł) i opłaty przygotowawczej (500 zł) za niedozwolone klauzule umowne (abuzywne) zgodnie z art. 385¹ § 1 k.c., ponieważ rażąco naruszały interesy konsumenta i były sprzeczne z dobrymi obyczajami. Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutu wyzysku. W konsekwencji, sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda jedynie kwotę kapitału pożyczki (6.000 zł) wraz z odsetkami umownymi (698,56 zł) oraz skapitalizowane odsetki umowne do dnia 14 marca 2019 r. (133,89 zł), co łącznie dało kwotę 2.846,89 zł. Pozostała część żądania, oparta na abuzywnych klauzulach, została oddalona. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na zasadzie wzajemnego zniesienia, z uwzględnieniem stopnia wygranej i przegranej każdej ze stron.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie stosowania przepisów o ochronie konsumenta i klauzulach abuzywnych do umów pożyczek konsumenckich, zwłaszcza w kontekście nadmiernych prowizji i opłat przygotowawczych. Ugruntowanie stanowiska sądu co do ciężaru dowodu w zakresie indywidualnego negocjowania postanowień umownych oraz terminu prekluzyjnego dla zarzutu wyzysku.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i konkretnej umowy. Ocena abuzywności klauzul wymaga indywidualnej analizy każdej umowy i jej postanowień.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia umowy pożyczki konsumenckiej dotyczące prowizji i opłaty przygotowawczej, które znacząco przewyższają faktyczne koszty poniesione przez pożyczkodawcę, stanowią niedozwolone klauzule umowne (abuzywne) w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia umowy pożyczki dotyczące prowizji i opłaty przygotowawczej, które nie odpowiadają rzeczywistym kosztom poniesionym przez pożyczkodawcę i rażąco naruszają interesy konsumenta, są niedozwolonymi klauzulami umownymi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prowizja w wysokości 4.599,84 zł i opłata przygotowawcza w wysokości 500 zł przy kwocie pożyczki 6.000 zł są wygórowane i nie znajdują uzasadnienia w rzeczywistych kosztach pożyczkodawcy. Brak indywidualnego negocjowania tych postanowień oraz ich sprzeczność z dobrymi obyczajami i rażące naruszenie interesów konsumenta przesądziły o ich abuzywności.
Czy pozwany, zawierając umowę pożyczki, był w stanie świadomie i swobodnie wyrazić swoją wolę, biorąc pod uwagę jego stan zdrowia psychicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pozwany był w stanie świadomie i swobodnie wyrazić swoją wolę przy zawieraniu umowy pożyczki.
Uzasadnienie
Opinia biegłego psychiatry, oparta na dostępnej dokumentacji medycznej, wykazała, że pozwany miał wysoki poziom czynności poznawczych i był w stanie zrozumieć sytuację zaciągania pożyczki i konieczność jej zwrotu. Brak było przesłanek do stwierdzenia wyłączającego świadome lub swobodne podjęcie decyzji.
Czy zarzut wyzysku (art. 388 k.c.) może być skutecznie podniesiony po upływie 2 lat od zawarcia umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie oparte na zarzucie wyzysku wygasa z upływem 2 lat od zawarcia umowy i nie podlega przywróceniu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że termin 2 lat na podniesienie zarzutu wyzysku jest terminem prekluzyjnym, który sąd bierze pod uwagę z urzędu. Umowa została zawarta w 2017 roku, a pozew wniesiono w 2019 roku, co oznacza, że termin ten już upłynął.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powód |
| M. J. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 720
Kodeks cywilny
Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
u.k.k.
Ustawa o kredycie konsumenckim
Umowa pożyczki z dnia 16 marca 2017 r. stanowi umowę o kredyt konsumencki.
Pomocnicze
k.c. art. 385³
Kodeks cywilny
Wymienione w tym przepisie punkty (w tym 16 i 22) dotyczą klauzul, które mogą być uznane za niedozwolone, np. dotyczące nadmiernych opłat.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na stronie, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może dopuścić dowód nie wnioskowany przez strony.
k.c. art. 388
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący wyzysku, z terminem prekluzyjnym 2 lat od zawarcia umowy.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub podziału kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prowizja i opłata przygotowawcza w umowie pożyczki konsumenckiej są niedozwolonymi klauzulami umownymi (abuzywnymi) z uwagi na ich wygórowaną wysokość i sprzeczność z dobrymi obyczajami oraz rażące naruszenie interesów konsumenta. • Pozwany był zdolny do świadomego i swobodnego wyrażenia woli przy zawieraniu umowy pożyczki. • Roszczenie oparte na wyzysku wygasło z powodu upływu terminu prekluzyjnego (2 lat od zawarcia umowy).
Odrzucone argumenty
Całkowite uwzględnienie powództwa o zapłatę całej kwoty z umowy pożyczki, w tym prowizji i opłaty przygotowawczej. • Zastosowanie przepisów o wyzysku do unieważnienia umowy pożyczki po upływie terminu prekluzyjnego. • Zastosowanie zarzutu braku zdolności psychofizycznej do zawarcia umowy.
Godne uwagi sformułowania
postanowienia umowy dotyczące naliczania prowizji i opłaty przygotowawczej, uznać należy za niedozwoloną klauzulę umowną • kształtując prawa i obowiązki klienta (konsumenta) w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy • przedsiębiorca musi udowodnić (...) że opłaty przez niego stosowane (...) są ekwiwalentne ze świadczeniem spełnianym przez kredytodawcę • nie może ulegać wątpliwości, iż całkowicie nieuzasadnione jest naliczenie opłaty z tytułu prowizji w wysokości 4.599,84 zł. ( 75% kwoty pożyczki) • ciężar dowodu (...) że postanowienie umowy było indywidualnie negocjowane z konsumentem obciążał powódkę, która w tym zakresie wykazała całkowitą bierność procesową • roszczenie oparte na wyzysku wygasło z upływem 2 lat od chwili zawarcia umowy.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stosowania przepisów o ochronie konsumenta i klauzulach abuzywnych do umów pożyczek konsumenckich, zwłaszcza w kontekście nadmiernych prowizji i opłat przygotowawczych. Ugruntowanie stanowiska sądu co do ciężaru dowodu w zakresie indywidualnego negocjowania postanowień umownych oraz terminu prekluzyjnego dla zarzutu wyzysku."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i konkretnej umowy. Ocena abuzywności klauzul wymaga indywidualnej analizy każdej umowy i jej postanowień.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy chronią konsumentów przed nieuczciwymi praktykami firm pożyczkowych, nawet jeśli konsument był w stanie zawrzeć umowę. Podkreśla znaczenie analizy kosztów pożyczki i potencjalnych klauzul abuzywnych.
“Czy wysoka prowizja w pożyczce konsumenckiej zawsze jest legalna? Sąd odpowiada: niekoniecznie!”
Dane finansowe
WPS: 6300,2 PLN
kapitał pożyczki: 2713 PLN
skapitalizowane odsetki umowne: 133,89 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.