I C 119/15

Sygn. akt: I C 119/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 maja 2015 roku Sąd Rejonowy w Suchej Beskidzkiej I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Kazimierz Firlej Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Boczek po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2015 roku w Suchej Beskidzkiej sprawy z powództwa M. M. przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W. o zapłatę 1. zasądza od pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz powódki M. M. kwotę 6.000 zł (sześć tysięcy złotych) z odsetkami ustawowymi od dnia 6 lipca 2013 roku do dnia zapłaty; 2. zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) z tytułu opłaty od pozwu i kwotę 1.217 zł (jeden tysiąc dwieście siedemnaście złotych) z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. UZASADNIENIE wyroku Sądu Rejonowego w w Suchej Beskidzkiej z dnia 18 maja 2015r., sygn. akt: I C 119/15 Powódka M. M. , po ostatecznym sprecyzowaniu swojego stanowiska (k. 2-4, 21, 27, 35, 38, 46, 49), wniosła o zasądzenie od pozwanego (...) S. A. z siedzibą w W. kwoty 6.000,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 6.07.2013r. do dnia zapłaty oraz o zwrot poniesionych przez nią kosztów procesu. W uzasadnieniu (k. 4) powódka podała, iż pozwany w sposób nieuprawniony odmawia wypłaty jej, jako uprawnionej z tytułu zawartego przez jej ojca S. H. (zmarłego w dniu 5.07.2013r.) Indywidualnego Grupowego Ubezpieczenia Pracowniczego Typ - P, w kwocie 6.000,000 zł. Pismem z dnia 22.07.2013r. pozwany odmówił wypłaty ww. świadczenia wskazując, że zgon ubezpieczającego nastąpił w okresie tzw. karencji. Pismem z dnia 14.08.2013r. powódka wniosła o ponowną weryfikację dokonanego zgłoszenia. Powódka wskazała, iż wprawdzie datą wpłaty był 2.04.2013r., jednakże dni 31.03.2013r. i 1.04.2013r. były dniami wolnymi od pracy z uwagi na okres Świąt Wielkanocnych. Niezależnie od powyższego, powódka wskazała, iż po odmowie, udając się do oddziału pozwanego w S. , powzięła informację, iż jej ojciec w dniu 15.03.2013r. zawarł z pozwanym nową umowę tj. polisę – zmiana, która zastąpiła dotychczasową polisę, gdzie wskazano, że obowiązek opłacenia składki rozpoczyna się od 1.07.2013r. W odpowiedzi na pozew z dnia 30.12.2014r. (k. 55 – 58, 81, 84 - 85) pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki na swoją rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych, w tym kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł. W uzasadnieniu powyższego pozwany podtrzymał swoje stanowisko zawarte w korespondencji kierowanej do powódki na etapie postępowania przesądowego. Celem ustalenia, czy w sprawie zachodzą przesłanki do wypłaty odszkodowania konieczne jest spełnienie wymogów określonych w OWU (Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia), a dokładnie w odniesieniu do polisy (...) – Ogólnych Warunkach Indywidualnie Kontynuowanego Grupowego Ubezpieczenia Pracowniczego Typ - P. Składki zostały opłacone przez ubezpieczonego ojca powódki S. H. do 31.12.2012r. Zgodnie z OWU odpowiedzialność pozwanego wygasła z upływem 31.03.2013r. Następnie w dniu 2.04.2013r. została ponownie wpłacona składka , co spowodowało wznowienie ubezpieczenia . Z uwagi na wznowienie odpowiedzialności karencja względem S. H. obowiązywała do 30.09.2013r. Zgon ubezpieczonego nastąpił w okresie karencji, w którym zgodnie z ww. zapisami, pozwany nie ponosił odpowiedzialności. Nadto, składka kwartalna za miesiąc styczeń, luty i marzec 2013r. miała termin płatności do 31.03.2013r., a została uregulowana dopiero z końcem kwartału tj. 2.04.2013r. Pozwany zaprzeczył twierdzeniem powódki jakoby zawarta przez S. H. nowa umowa ubezpieczenia na wypadek trwałego uszczerbku na zdrowiu ubezpieczanego spowodowanego nieszczęśliwym wypadkiem z obowiązkiem opłacenia składek od 1.07.2013r., mogła wprowadzić w błąd ubezpieczanego w zakresie obowiązku opłacenia składek. W dalszym postępowaniu sądowym strony konsekwentnie podtrzymywały swoje stanowiska (powódka k. 104, pozwany k. 104). Faktem bezspornym pomiędzy stronami jest okoliczność, iż ojciec powódki S. H. , przed zawarciem Indywidualnego Kontynuowanego Ubezpieczenia Pracowniczego Typ - P Polisa Nr (...) /TU - zmiana, podlegał ubezpieczeniu w (...) S.A. na warunkach określonych w Ogólnych Warunkach Grupowego Ubezpieczenia Pracowniczego Typ - P (k. 91). Powódka zwróciła się do pozwanego o wypłatę świadczenia z tytułu zgonu ubezpieczającego tj. swojego ojca, S. H. , w wysokości 6.000,00 zł. Zgon ubezpieczającego nastąpił w dniu 5.07.2013r. (k. 4, 85). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W terminie otwartym do wpłacenia składki (wpłata od 1.07.2013r.) przez ubezpieczającego S. H. , tj. w dniu 15.03.2013r. pomiędzy S. H. jako ubezpieczającym, a pozwanym (...) S.A. z siedzibą w W. zostało zawarte Indywidualnie Kontynuowane Grupowe Ubezpieczenie Pracownicze Typ P Polisa Nr (...) / TU – zmiana . Poczynając od dnia 15.03.2013r. ww. polisa – zmiana zastąpiła dotychczasową polisę zgodnie z wnioskiem ubezpieczającego. Osobą uposażoną do 100 % świadczenia, była M. M. , ur. (...) , która na skutek zawartego związku małżeńskiego zmieniła nazwisko z H. na M. . Dowód: polisa nr (...) /TU-zmiana z 15.03.2013r., k.13; odpis skrócony aktu małżeństwa nr 72/2003 z dnia 24.10.2007r., USC w Z. , k. 14; odpis KRS pozwanego (...) S.A. k. 60 – 62, 87 - 90. Indywidualnie Kontynuowane Grupowe Ubezpieczenie Pracownicze Typ P Polisa Nr (...) / TU – zmiana zawierało trzy opcje ubezpieczenia: jedną podstawową tj. IK Pracownicze Typ P oraz dwie dodatkowe tj. NW (...) oraz TU. W przypadku ubezpieczenia IK Pracowniczego Typ P – umowa zwarta została na czas nieokreślony. Rocznica polisy (...) - października. IK Pracownicze Typu P obejmowało kwotę 6.000,00 zł tytułem sumy ubezpieczenia. Składka od ww. wynosiła 90,00 zł w tym : śmierć ubezpieczonego – 24,30 zł, - śmierć ubezpieczonego spowodowana NW – 1,80 zł, trwały uszczerbek na zdrowiu ubezpieczonego spowodowany NW – 14,40 zł, - śmierć współubezpieczonych – 45,90 zł, urodzenie się dziecka – 1.80 zł, osierocenie dziecka – 1.80 zł. Początek odpowiedzialności z tytułu ww. opcji ubezpieczenia rozpoczął się od dnia 1.04.2004r. Opcja ubezpieczenia NW Plus – stanowiło ubezpieczenie zawarte na okres 1.10.2006r. do 30.09.2007r. z możliwością automatycznego przedłużenia na zasadach określnych w OWU NW Plus. Obowiązek opłacenia składki rozpoczął się od 1.01.2007r. , a do tego czasu składkę finansowało (...) S.A. ; początek odpowiedzialności (...) S.A. przypadał na dzień 1.10.2006r., składka wynosiła 9,00 zł, a suma ubezpieczenia 20.000,00 zł. Natomiast TU - stanowiło opcję ubezpieczenia zawartą na okres od 1.04.2013r. do 30.09.2013r. z możliwością automatycznego przedłużenia na zasadach określonych w OWU. Początek odpowiedzialności (...) S.A. przypadł na dzień 1.04.2013r., składka wynosiła 7,20 zł, a suma ubezpieczenia 6.000,00 zł. Obowiązek opłacenia składki za dwie z ww. trzech opcji, tj. za IK Pracownicze Typ – P oraz TU rozpoczynał się od 1.07.2013r ., do tego czasu składkę finansowało (...) S.A. W zakresie Ubezpieczenia podstawowego – IK pracowniczego typ P miały zastosowanie: umowa zawarta na podstawie Ogólnych Warunków Grupowego Ubezpieczenia Pracowniczego Typ P zatwierdzonych uchwałą Nr (...) Zarządu (...) S.A. z dnia 7.12.1992r, kod warunków (...) (o.w.u. typ p), wraz z postanowieniami dodatkowymi do ogólnych warunków ubezpieczenia zatwierdzonymi uchwałą nr (...) Zarządu (...) S.A. z dnia 7.11.2006r. kod zmiany (...) , wraz z postanowieniami dodatkowymi, kod zmiany (...) . W zakresie zaś ubezpieczeń dodatkowych tj. NW Plus oraz TU– miały zastosowanie ogólne warunki poszczególnych dodatkowych ubezpieczeń. Dowód: polisa nr (...) /TU-zmiana z 15.03.2013r., k.13; odpis KRS pozwanego (...) S.A. k. 60 – 62, 87 - 90. Zgodnie z postanowieniem Ogólnych Warunków Grupowego Ubezpieczenia Pracowniczego Typ P (dalej : OWU) w sprawach nieuregulowanych w OWU miały zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego oraz ustawy z dnia 28.07.1990r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 59, poz. 344) ( § 1 ust. 1 OWU, k. 91). Przedmiotem ubezpieczenia było m. in. życie ubezpieczonego i współubezpieczonego (§ 3 pkt 1 OWU, k. 91). Z tytułu zgonu ubezpieczonego (zgonu naturalnego wskutek choroby) (...) S.A. – zgodnie z zawartą umową ubezpieczenia obowiązującą w dacie powstania zdarzenia wypłacała 100% sumy ubezpieczenia określonej w umowie ubezpieczenia (§ 5 ust. 1 pkt 1 OWU, k. 91/2). Składka płatna była przez osoby kontynuujące ubezpieczenie indywidualnie ( § 28) - kwartalnie z góry (do końca pierwszego miesiąca kwartału) ( § 18 pkt 2 OWU, k. 92/2). Ubezpieczonym mógł przed wygaśniecie odpowiedzialności (...) S.A. ( § 24 pkt 1) w każdej chwili opłacić zaległe składki ( § 22 ust. 1 pkt 1 OWU, k. 93); Po wygaśnięciu odpowiedzialności (...) S.A. , ubezpieczony mógł wznowić ubezpieczenie przez dalsze opłacanie składek, z zastosowaniem 6 miesięcznej karencji ( § 26), z tym że w indywidualnie kontynuowanym ubezpieczeniu - nie później niż przed upływem 12 miesiąca, licząc od końca miesiąca kalendarzowego, z której została opłacona ostatnia składka ( § 22 ust. 2 pkt 2 OWU, k. 93). Odpowiedzialność (...) S.A. w odniesieniu do poszczególnych ubezpieczonych wygasała z upływem 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca kalendarzowego, w którym została opłacona ostatnia składka w okresie indywidualnego kontynuowania ubezpieczenia ( § 24 ust. 1 b OWU, k. 93/2); (...) S.A. stawał się wolny od obowiązku wypłaty świadczenia w razie zgonu ubezpieczonego lub współubezpieczonego albo z tytułu urodzenia się dziecka ubezpieczonemu, jeżeli zdarzenie nastąpiło w okresie ograniczenia odpowiedzialności (...) S.A. (karencji), to jest w okresie 6 miesięcy od początku odpowiedzialności (...) S.A.( § 26 ust 1 OWU, k. 93/2), przy czym okres 6 miesięcznej ograniczonej odpowiedzialności (karencja) miał również zastosowanie jeżeli ubezpieczony wznowił opłacanie składek za indywidualne kontynuowanie ubezpieczenia po upływie 3 miesięcy, licząc od końca ostatniego miesiąca kalendarzowego, za który została opłacona składka przed powstaniem zaległości ( § 22 ust. 2; § 26 ust. 2 pkt 2 OWU, k. 94); (...) S.A. wypłacało świadczenia niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 30 dni od dnia otrzymania dokumentów uzasadniających wypłatę świadczenia. Świadczenia wypłacane były w złotych polskich ( § 38 OWU, k. 95/2). Jeżeli świadczenie nie przysługiwało, (...) S.A. informowało o tym ubezpieczonego lub uprawnionego na piśmie w terminie, o którym mowa w § 38, wskazując okoliczności i podstawę prawną, uzasadniająca odmowę wypłaty świadczenia ( § 39 OWU, k. 95/2). Dowód: Ogólne Warunki Grupowego Ubezpieczenia Pracowniczego Typ - P, k. 91 – 95, k. 64 - 73. Powódka kilkakrotnie zwracała się do pozwanego o wypłatę ww. świadczenia. Pozwany odmawiał. Dowód: pismo (...) S.A. z dnia 22.07.2013r., k. 7, 74/2, 96/2; pismo powódki z dnia 14.08.2013r., k. 8-9, 76, 98; pismo (...) S.A. z dnia 20.09.2013r. , k. 10, 74, 96; pismo powódki z dnia 15.10.2013r., k. 11, 77, 99; pismo pozwanego z dnia 18.11.2013r., k. 12, 75, 97. Składka wpłacona w dniu 2.04.2013r. została wpłacona w terminie. Ubezpieczający bowiem był zobligowany wpłacić składkę, pierwotnie w terminie do 31.03.2013r., a po podpisaniu umowy w dniu 15.03.2013r. zmieniająca wcześniejszą umowę, w terminie od 1.07.2013r. Dzień 31.03.2013r. (Niedziela Wielkanocna) oraz 1.04.2013r. (Poniedziałek Wielkanocny) były dniami wolnymi od pracy. Dowód: polisa nr (...) /TU-zmiana z 15.03.2013r., k.13. Sąd zważył, co następuje: W ocenie Sądu powództwo zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 471 k. c. dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Zgodnie z art. 817 § 1 – 3 k. c. ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku. Gdyby wyjaśnienie w powyższym terminie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela albo wysokości świadczenia okazało się niemożliwe, świadczenie powinno być spełnione w ciągu 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe. Jednakże bezsporną część świadczenia ubezpieczyciel powinien spełnić w terminie przewidzianym w § 1 . Umowa ubezpieczenia lub ogólne warunki ubezpieczenia mogą zawierać postanowienia korzystniejsze dla uprawnionego niż określone w paragrafach poprzedzających. Postanowienie OWU zawierają postanowienia korzystniejsze dla uprawnionego niż określone w paragrafach poprzedzających. (...) S.A. zobowiązało się bowiem wypłacić świadczenie niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 30 dni od dnia otrzymania dokumentów uzasadniających wypłatę świadczenia (9 § 38 OWU, k. 95/2). Indywidualne Kontynuowane Ubezpieczenie Pracownicze Typ P polisa Nr (...) podpisane przez ubezpieczającego S. H. w dniu 15.03.2013r. , stanowiło zmianę zastępującą dotychczasowa polisę. A skoro tak, nowo wskazany termin opłacenia składek, tj. od 1.07.2013r., od dnia 15.03.2013r., był terminem wiążącym, w myśl zasady swobody umów. Z uwagi na powyższe, składka zapłacona przez S. H. dnia 2.04.2013r. była wpłacona 3 miesiące wcześniej niż wynikało to z podpisanej z nim nowej umowy. Karencja zastrzeżona przez (...) S.A. nie ma zastosowania względem powódki, bowiem przed dniem 31.03.2013r. , do kiedy ubezpieczający miał wpłacić składkę, została z nim zawarta nowa umowa, w której wyraźnie wskazano inny termin wpłaty. W tym miejscu, należy wskazać, że w odniesieniu do wskazania nowego terminu opłacenie składki tj. od 1.07.2013r. Sąd potraktował zapis polisy nr (...) wskazujący ww. termin jako odnoszący się do wersji ubezpieczenia IK Pracowniczego typ P, oraz TU, bowiem jedynie przy NW Plus został wskazany odmienny termin naliczenia składek (tj.1.01.2007r). Skoro ubezpieczyciel traktuje zapis „ składka płatna jest kwartalnie z góry do końca pierwszego miesiąca kwartału” do całości typów ubezpieczeń tj. IK Pracowniczego Typu P, NW Plus oraz TU, przy czym nie wskazuje wyraźnie, iż termin lipca 2013r. dotyczy jedynie TU, w oparciu o OWU (§ 1 ust. 2 § 18 ust. 2 OWU ), należy uznać, iż termin ten obejmuje także IK Pracownicze Typ P. Niezależnie od powyższej argumentacji, także ustalenie terminu wpłaty dokonanej przez ojca powódki ostatniej składki, wskazuje, iż w sprawie nie doszło do wygaśnięcia odpowiedzialności pozwanego. Na mocy przepis art. 115 k. c. jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy, termin upływa dnia następnego. Zgodnie z art. 1 ust. 1 c i d oraz ust. 2 ustawy z dnia 18.01.1951 r. (D. U. Dz.U. 1951 Nr 4 poz. 28) o dniach wolnych od pracy, dniami wolnymi od pracy są Pierwszy i Drugi Dzień Wielkiej Nocy, jak i niedziele. Składka wpłacona w dniu 2.04.2013r. została wpłacona w terminie. Ubezpieczony bowiem był zobligowany wpłacić składkę, pierwotnie, w terminie do 31.03.2013r. Dzień 31.03.2013r. (Niedziela Wielkanocna) oraz 1.04.2013r. (Poniedziałek Wielkanocny) były dniami wolnymi od pracy, a wiec składka nie mogła zostać w tych dniach wpłacona; została wpłacona w pierwszym kolejnym dniu roboczym, a więc 2.04.2013r. Nie ma zatem racji pozwany, iż jego odpowiedzialność wygasła z upływem 31.03.2013r., a wpłata dokonana w dniu 2.04.2013r. wznowiła ubezpieczenie z karencją trwającą do końca 30.09.2013r. Nie ma także racji pozwany twierdząc, iż zgłoszony zgon ubezpieczonego S. H. w dniu 5.07.2013r. miał miejsce w okresie ograniczonej odpowiedzialność (...) S.A. Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 471 k. c. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach procesu, w pkt 2 sentencji wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k. p. c. , w zw. z § 6 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348, z 2012r., poz. 150). Na ww. koszty złożyły się opłata od pozwu w kwocie 250,00 zł (k. 2), opłata od pełnomocnictwa skarbowego w kwocie 17,00 zł (k. 6) oraz stawka za czynności zastępstwa prawnego adwokata w kwocie 1.200,00 zł. Sygn. akt: I C 119/15 Z:/ 1. odnotować uzasadnienie, 2. odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć (...) r. pr. S. K. ul. (...) , (...)-(...) K. , (k.107) . 3. kal. 14 dni. SSR Kazimierz Firlej