I C 1189/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód P. W. domagał się uznania za bezskuteczną umowy sprzedaży samochodu osobowego marki H. zawartej przez jego dłużnika, J. T., z jego teściową, pozwaną H. S. Wierzytelność powoda wynikała z pożyczki udzielonej żonie dłużnika, a następnie przejętej przez J. T., potwierdzonej oświadczeniem z 22 stycznia 2014 roku na kwotę 60.000 zł. Po bezskutecznej egzekucji powód dowiedział się o sprzedaży samochodu przez dłużnika teściowej. Sąd ustalił, że wierzytelność powoda była wymagalna, a J. T. dokonał czynności prawnej z pokrzywdzeniem wierzyciela. Ponieważ nabywcą była osoba bliska dłużnikowi (jego teściowa), sąd zastosował domniemanie z art. 527 § 3 k.c., zgodnie z którym domniemywa się, że osoba ta wiedziała o działaniu dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Sąd uznał, że pozwana nie obaliła tego domniemania, a okoliczności takie jak posiadanie przez nią innego samochodu i trudna sytuacja materialna jej córki i zięcia wskazywały na ukryty zamiar ochrony majątku przed egzekucją. Sąd uznał umowę sprzedaży za bezskuteczną wobec powoda w zakresie udziału 51/100, który pozostał własnością pozwanej po zawarciu umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie z bankiem. Postępowanie w zakresie udziału 49/100 zostało umorzone. Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja i stosowanie przepisów o skardze pauliańskiej (art. 527 k.c.), zwłaszcza w kontekście czynności dokonywanych przez dłużników na rzecz osób bliskich.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego, ale zasady ogólne dotyczące skargi pauliańskiej są uniwersalne. Kluczowe jest udowodnienie przesłanek z art. 527 k.c.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa sprzedaży samochodu zawarta przez dłużnika z osobą trzecią (jego teściową) może zostać uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela, jeśli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub mogła się dowiedzieć?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa może zostać uznana za bezskuteczną, zwłaszcza gdy osoba trzecia jest blisko spokrewniona z dłużnikiem, co rodzi domniemanie jej wiedzy o działaniu dłużnika z pokrzywdzeniem wierzyciela.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach art. 527 k.c., stwierdzając istnienie wymagalnej wierzytelności powoda, dokonanie przez dłużnika czynności prawnej z pokrzywdzeniem wierzyciela oraz zastosowanie domniemania z art. 527 § 3 k.c. wobec bliskiego stosunku między dłużnikiem a pozwaną.
Czy posiadanie przez pozwaną (teściową dłużnika) innego samochodu i trudna sytuacja materialna jej córki i zięcia mogą świadczyć o ukrytym zamiarze ochrony majątku przed egzekucją?
Odpowiedź sądu
Tak, te okoliczności mogą być brane pod uwagę jako dodatkowe dowody wskazujące na świadomość pozwanej o działaniu dłużnika z pokrzywdzeniem wierzyciela.
Uzasadnienie
Sąd analizował sytuację materialną pozwanej i jej rodziny, a także fakt posiadania przez nią dwóch samochodów, co w kontekście trudnej sytuacji finansowej córki i zięcia mogło sugerować celowe działanie mające na celu ochronę majątku przed egzekucją.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. W. | osoba_fizyczna | powód |
| H. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
| J. T. | osoba_fizyczna | dłużnik powoda |
| U. T. | osoba_fizyczna | dłużniczka powoda |
| (...) Bank S.A. w W. | spółka | wierzyciel pozwanej |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 527 § § 1
Kodeks cywilny
Gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.
k.c. art. 527 § § 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności.
k.c. art. 527 § § 3
Kodeks cywilny
Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
Pomocnicze
k.c. art. 531 § § 2
Kodeks cywilny
W wypadku gdy osoba trzecia rozporządziła uzyskaną korzyścią, wierzyciel może wystąpić bezpośrednio przeciwko osobie, na której rzecz rozporządzenie nastąpiło, jeżeli osoba ta wiedziała o okolicznościach uzasadniających uznanie czynności dłużnika za bezskuteczną albo jeżeli rozporządzenie było nieodpłatne.
k.c. art. 519
Kodeks cywilny
Przejęcie długu
k.c. art. 366 § § 1
Kodeks cywilny
Zobowiązanie solidarne dłużników.
k.c. art. 376 § § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie zwrotne dłużnika, który spełnił świadczenie.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie wymagalnej wierzytelności powoda wobec J. T. • Dokonanie przez J. T. czynności prawnej (sprzedaż samochodu) z pokrzywdzeniem wierzyciela. • Bliski stosunek między dłużnikiem a pozwaną (teściowa), co rodzi domniemanie wiedzy pozwanej o działaniu dłużnika z pokrzywdzeniem wierzyciela (art. 527 § 3 k.c.). • Pozwana nie obaliła domniemania świadomości pokrzywdzenia wierzyciela. • Samochód faktycznie użytkowany przez dłużników, mimo sprzedaży. • Niewypłacalność dłużnika i jego żony.
Odrzucone argumenty
Pozwana twierdziła, że powód otrzymał część należności. • Pozwana zaprzeczyła zmowie z zięciem. • Pozwana podała, że kupiła samochód wobec obawy, że zięć nie zwróci jej pożyczki. • Pozwana posiadała inny samochód.
Godne uwagi sformułowania
czynność prawna dłużnika dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli • domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli • majątek J. T. został uszczuplony • posiadanie dwóch samochodów osobowych nie wydaje się konieczne
Skład orzekający
Maria Kruźlak
Przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów o skardze pauliańskiej (art. 527 k.c.), zwłaszcza w kontekście czynności dokonywanych przez dłużników na rzecz osób bliskich."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego, ale zasady ogólne dotyczące skargi pauliańskiej są uniwersalne. Kluczowe jest udowodnienie przesłanek z art. 527 k.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może chronić wierzyciela przed próbami ukrycia majątku przez dłużnika, nawet jeśli transakcja wydaje się pozornie legalna. Jest to praktyczny przykład zastosowania skargi pauliańskiej.
“Czy sprzedaż samochodu teściowej może unieważnić transakcję? Sąd wyjaśnia zasady skargi pauliańskiej.”
Dane finansowe
WPS: 58 934 PLN
zwrot kosztów procesu: 7178,48 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.