I C 1176/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Kamiennej Górze uzgodnił treść księgi wieczystej dotyczącą spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, przyznając powódce większy udział niż pierwotnie wpisany.
Powódka J. N. (1) wniosła o uzgodnienie treści księgi wieczystej, domagając się zmiany wpisu udziałów we współwłasności lokalu mieszkalnego z równych (½ i ½) na nierówne (¾ i ¼). Argumentowała, że lokal nabyty w trakcie małżeństwa powinien stanowić jej majątek wspólny w większej części. Pozwana K. N. uznała powództwo. Sąd ustalił, że lokal został przydzielony mężowi powódki w trakcie trwania małżeństwa, co zgodnie z prawem spółdzielczym czyniło go majątkiem wspólnym małżonków. Po śmierci męża, wpis w księdze wieczystej odzwierciedlał błędny stan prawny. Sąd uwzględnił powództwo, ustalając udziały na ¾ dla powódki i ¼ dla pozwanej.
Sprawa dotyczyła uzgodnienia treści księgi wieczystej w zakresie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Powódka J. N. (1) domagała się zmiany wpisu w dziale II księgi wieczystej, aby zamiast równych udziałów (po ½) dla niej i pozwanej K. N., wpisano udziały w stosunku ¾ dla powódki i ¼ dla pozwanej. Powódka argumentowała, że lokal został przydzielony jej zmarłemu mężowi w trakcie trwania małżeństwa, co na mocy przepisów Prawa spółdzielczego (art. 215 § 2 zd. 1 w brzmieniu z 1988 r.) czyniło to prawo majątkiem wspólnym małżonków. Po śmierci męża, wpis w księdze wieczystej oparty na akcie poświadczenia dziedziczenia odzwierciedlał udziały po ½, co nie odpowiadało rzeczywistemu stanowi prawnemu, gdyż powódka już wcześniej posiadała udział w nieruchomości. Pozwana K. N. uznała powództwo w całości. Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze, analizując zebrane dowody (akty małżeństwa, przydział lokalu, akt zgonu, treść księgi wieczystej), stwierdził niezgodność między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisie art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, stwierdzając, że prawo do lokalu nabyte w czasie trwania małżeństwa stanowiło majątek wspólny. W związku z tym, sąd uwzględnił powództwo i ustalił, że powódka J. N. (1) posiada ¾ udziału, a pozwana K. N. ¼ udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu. Kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa, a pozwanej nie zasądzono zwrotu kosztów od powódki ze względu na uznanie powództwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, spółdzielcze prawo do lokalu przydzielone jednemu z małżonków w czasie trwania małżeństwa dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodziny należy wspólnie do obojga małżonków, bez względu na istniejące między nimi stosunki majątkowe.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na treści art. 215 § 2 zd. 1 Prawa spółdzielczego w brzmieniu obowiązującym w dacie przydziału lokalu, który stanowił, że takie prawo należy do obojga małżonków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uzgodnienie treści księgi wieczystej
Strona wygrywająca
J. N. (1)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. N. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| K. N. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
k.w.u. art. 10 § 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Umożliwia żądanie usunięcia niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym.
pr. sp. (1982) art. 215 § 2
Ustawa Prawo spółdzielcze
Stanowi, że spółdzielcze prawo do lokalu przydzielone jednemu z małżonków w czasie trwania małżeństwa dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodziny, należy wspólnie do obojga małżonków.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala na odstąpienie od obciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
u.k.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Reguluje kwestię zaliczania nieuiszczonych kosztów sądowych na rachunek Skarbu Państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Lokal mieszkalny został przydzielony jednemu z małżonków w trakcie trwania małżeństwa, co na mocy przepisów Prawa spółdzielczego czyniło go majątkiem wspólnym. Wpis w księdze wieczystej odzwierciedlający udziały po ½ części był niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym, ponieważ nie uwzględniał faktu, że powódka już wcześniej posiadała udział w nieruchomości jako majątku wspólnego.
Godne uwagi sformułowania
spółdzielcze prawo do lokalu przydzielonego obojgu małżonkom lub jednemu z nich w czasie trwania małżeństwa dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodziny należy wspólnie do obojga małżonków bez względu na istniejące między nimi stosunki majątkowe. Akt poświadczenia dziedziczenia zatem niejako powielał błąd niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym.
Skład orzekający
Marek Dziwiński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa spółdzielczego dotyczących majątku wspólnego małżonków w kontekście spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz zasady uzgadniania treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie przydziału lokalu i jego przekształcenia. Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące daty przydziału i stanu cywilnego małżonków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak błędy w księgach wieczystych mogą być korygowane, a także ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o majątku wspólnym małżonków w kontekście praw do lokali spółdzielczych.
“Czy lokal spółdzielczy nabyty przez męża w trakcie małżeństwa to tylko jego własność? Sąd wyjaśnia!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt I C 1176/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 kwietnia 2019 r. Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Marek Dziwiński Protokolant: Magdalena Mastej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2019 r. w K. sprawy z powództwa J. N. (1) przeciwko K. N. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym I ustala treść księgi wieczystej numer (...) dotyczącej spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. (...) , w ten sposób, że w dziale II wymienionej księgi wieczystej dotyczącym własności, w miejsce dotychczasowego wpisu udziału właścicieli w nieruchomości wpisać J. N. (1) – 3/4 części, K. N. – 1/4 części; II nie obciąża pozwanej obowiązkiem zwrotu powódce kosztów procesu, III koszty sądowe zalicza na rachunek Skarbu Państwa. Sygn. akt I C 1176/18 UZASADNIENIE Powódka J. N. (1) wniosła o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości objętej księgą wieczystą nr (...) poprzez wykreślenie w dziale II księgi wieczystej wpisu spółdzielczego prawa własności do lokalu mieszkalnego na zasadzie współwłasności ułamkowej J. N. (1) w udziale wielkości ½ i K. N. w udziale wielkości ½ i wpisać spółdzielcze prawo własności do lokalu mieszkalnego na zasadzie współwłasności ułamkowej J. N. (1) w udziale wielkości ¾ i K. N. w udziale wielkości ¼. Powódka wniosła o zasądzenie od pozwanej K. N. na jej rzecz kosztów procesu według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Uzasadniając swoje stanowisko powódka podała, że w dniu 28.04.1988 r. wstąpiła w związek małżeński z M. N. , następnie jej mąż w dniu 9.05.1988 r. uzyskał przydział lokalu mieszkalnego. Powódka wskazała, że 26.07.1994 r. doszło do przekształcenia prawa lokatorskiego na własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu. Powódka podniosła, że pomimo wejścia tego prawa do majątku wspólnego małżonków, w księdze wieczystej M. N. wpisano jako jedynego właściciela. Powódka podała, że M. N. zmarł w 2015 r. i na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia w księdze wieczystej wpisano udziały stron w wielkości po ½. W odpowiedzi na pozew K. F. (poprzednio N. ) uznała powództwo w całości. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: M. N. i J. N. (2) z domu P. zawarli związek małżeński w dniu 28.04.1984 r. Dowód: odpis skrócony aktu małżeństwa k. 18. W dniu 9.05.1988 r. M. N. otrzymał przydział lokalu mieszkalnego nr (...) w budynku przy ul. (...) na warunkach prawa lokatorskiego prawa do lokalu. W 1994 r. prawo to przekształcone zostało we własnościowe prawo do lokalu. Dowód: przydział lokalu mieszkalnego nr (...) k. 20, przydział lokalu mieszkalnego nr (...) k. 21. W założonej w 2005 roku księdze wieczystej dla wyżej opisanej nieruchomości M. N. został wpisany jako jedyny właściciel tej nieruchomości. Dowody: treść księgi wieczystej nr (...) k. 5-17. M. N. zmarł w dniu 7.02.2015 r. pozostawiając żonę i córkę, które odziedziczyły po nim spadek po ½ części. Dowód: odpis skrócony aktu zgonu k. 19, treść księgi wieczystej nr (...) k. 5-17. Na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia z 16.02.2015 r. w księdze wieczystej, według stanu na dzień 26.11.2018 r., prowadzonej dla nieruchomości – lokalu mieszkalnego nr (...) w budynku położonego przy ul. (...) w K. , dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze prowadzi księgę wieczystą nr (...) , jako właściciele zostali ujęci – J. N. (1) i K. N. w udziałach po ½ części. Dowód: treść księgi wieczystej nr (...) k. 5-17. Sąd zważył, co następuje: Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu o dowody z dokumentów, których autentyczność nie była kwestionowana i nie budziła wątpliwości. Pozwana K. N. w całości uznała powództwo. Zgodnie z przepisem art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (dalej jako „KWU”) w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. Konstrukcja z art. 10 KWU znajduje zastosowanie w razie istnienia rozbieżności między treścią wpisów w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. Niezgodność ta sprowadza się zatem do różnicy między stanem prawnym ujawnionym w księdze a stanem materialnoprawnym dotyczącym nieruchomości ( por. J. Pisuliński, w: Ustawa, s. 254; T. Czech, Księgi, s. 166 ). Wspomniana rozbieżność może mieć różną przyczynę. Może dotyczyć zarówno aspektów podmiotowych (istnienie, nieistnienie prawa podmiotowego do nieruchomości, przypisanie w księdze prawa osobie nieuprawnionej albo nieujawnienie prawa osoby uprawnionej), jak i przedmiotowych (niezgodny przedmiot prawa lub błędnie wpisane w księdze cechy prawa podmiotowego) – ( zob. komentarz do art. 10 KWU red. Osajda 2017, wyd. 1/S. Kostecki, Legalis ). Analiza treści działu II księgi wieczystej nr (...) wskazuje, że po założeniu księgi wieczystej M. N. był wpisany jako jedyny właściciel lokalu mieszkalnego. W myśl przepisu art. 215 § 2 zd. 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawa spółdzielczego w brzmieniu obowiązującym w dniu 09.05.1988 r. spółdzielcze prawo do lokalu przydzielonego obojgu małżonkom lub jednemu z nich w czasie trwania małżeństwa dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodziny należy wspólnie do obojga małżonków bez względu na istniejące między nimi stosunki majątkowe. Zatem w sytuacji przydzielenia lokalu mieszkalnego M. N. , który pozostawał w związku małżeńskim z J. N. (1) , mocą dawnego art. 215 § 2 zd 1 Prawa spółdzielczego , lokatorskie prawo do tego lokalu przysługiwało łącznie obojgu małżonkom. Dlatego też w chwili założenia księgi wieczystej jako właściciele lokalu powinni zostać wpisani M. N. i J. N. (1) . Powyższe wynika z faktu otrzymania przydziału lokalu mieszkalnego przez M. N. po zawarciu przez niego związku małżeńskiego z J. N. (1) . Prawo to uległo następnie przekształceniu we własnościowe prawo do lokalu spółdzielczego. Zebrane dowody w postaci aktu małżeństwa J. N. (1) i M. N. , decyzji Spółdzielni Mieszkaniowej (...) o przydziale lokalu mieszkalnego oraz aktu zgonu M. N. w zestawieniu z treścią księgi wieczystej prowadzonej dla lokalu mieszkalnego położonego przy ul. (...) w K. , prowadzą do wniosku, że w treści księgi wieczystej istnieje niezgodność z rzeczywistym stanem prawnym. Wspomniana niezgodność dotyczy wielkości udziałów w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu przysługującym stronom niniejszego procesu. Otóż w dziale II księgi wieczystej nr (...) udziały te zostały określone na ½ dla J. N. (1) i K. N. . Wpisu tego dokonano w oparciu o akt poświadczenia dziedziczenia z 16.02.2015 r. – sporządzonego po śmierci M. N. , przy czym nie uwzględniono, że jeszcze przed śmiercią spadkodawcy J. N. (1) była współwłaścicielem nieruchomości. Akt poświadczenia dziedziczenia zatem niejako powielał błąd niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym. Tym samym po śmierci M. N. , w księdze wieczystej wpisano udziały stron po ½ części na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia, jednak nie uwzględniono, iż w chwili otwarcia spadku, J. N. (1) faktycznie posiadała już udział w wielkości ½ części. Rekapitulując, aktualny i rzeczywisty stan prawny nieruchomości jest taki, że udział J. N. (1) wynosi ¾ części, natomiast – K. N. -1/4 części. W tych warunkach powództwo J. N. (1) podlegało uwzględnieniu. Tym samym w punkcie I sentencji wyroku ustalono treść księgi wieczystej numer (...) dotyczącej spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. (...) , w ten sposób, że w dziale II wymienionej księgi wieczystej dotyczącym własności, w miejsce dotychczasowego wpisu udziału właścicieli w nieruchomości wpisać J. N. (1) – 3/4 części, K. N. – 1/4 części. Sąd na podstawie przepisu art. 102 k.p.c. nie obciążył pozwanej obowiązkiem zwrotu powódce kosztów procesu, z uwagi na fakt, że pozwana uznała powództwo w całości przy pierwszej czynności procesowej. Powódka została zwolniona w całości od kosztów sądowych. Z tego powodu nie została wniesiona opłata sądowa od pozwu. W punkcie III wyroku orzeczono o zaliczeniu kosztów sądowych na rachunek Skarbu Państwa stosując przepis art. 113 ust. 1 ustawy z dnia28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 102 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI