I C 1176/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód M. B. wystąpił przeciwko A. P. (1) i N. P. z powództwem o uznanie za bezskuteczną umowy zniesienia współwłasności z dnia 16 listopada 2011 r. A. P. (1) przeniósł swój udział we własności nieruchomości lokalowej na brata N. P. w zamian za dożywotnią służebność mieszkania. Powód domagał się uznania tej umowy za bezskuteczną, ponieważ skutkowała ona niewypłacalnością dłużnika A. P. (1), który w ten sposób pozbawił się jedynego składnika majątku, z którego powód mógłby zaspokoić zaległe świadczenia alimentacyjne. Powód twierdził, że czynność została dokonana ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela. Pozwany N. P. wniósł o oddalenie powództwa, argumentując, że nie miał wiedzy o zobowiązaniach finansowych brata, a umowa była wynagrodzeniem za poniesione przez niego koszty wykupu lokalu i jego remontu. Sąd umorzył postępowanie w stosunku do A. P. (1) na skutek cofnięcia pozwu. Analizując przesłanki skargi pauliańskiej (art. 527 k.c.), sąd stwierdził, że czynność prawna doprowadziła do niewypłacalności dłużnika i że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela. Sąd uznał, że czwarta przesłanka (wiedza osoby trzeciej) nie została wykazana, ale zastosowanie znalazł art. 528 k.c., zgodnie z którym wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, gdy osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie. Sąd uznał, że zamiana prawa własności na służebność mieszkania stanowiła nieodpłatne przysporzenie, gdyż wartość służebności nie była ekwiwalentna wartości przeniesionego udziału własności. Sąd odrzucił argumenty pozwanego dotyczące kosztów remontu i wykupu lokalu, wskazując na brak ekwiwalentności świadczeń. W konsekwencji sąd uznał zaskarżoną czynność za bezskuteczną w stosunku do powoda w zakresie uniemożliwiającym zaspokojenie zaległych rat alimentacyjnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 528 k.c. w kontekście zamiany prawa własności na służebność mieszkania jako bezpłatnego przysporzenia w ramach skargi pauliańskiej.
Dotyczy sytuacji, gdy dłużnik przenosi własność nieruchomości na rzecz osoby trzeciej w zamian za ograniczone prawo rzeczowe, a czynność ta prowadzi do jego niewypłacalności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa zniesienia współwłasności, na mocy której dłużnik przeniósł swój udział w nieruchomości na rzecz osoby trzeciej w zamian za służebność mieszkania, może zostać uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela alimentacyjnego na podstawie art. 527 k.c. lub art. 528 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa może zostać uznana za bezskuteczną, jeśli doprowadziła do niewypłacalności dłużnika i została dokonana ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, lub jeśli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zamiana prawa własności na służebność mieszkania stanowiła nieodpłatne przysporzenie, ponieważ wartość służebności nie była ekwiwalentna wartości przeniesionego udziału własności. Nawet jeśli osoba trzecia nie wiedziała o działaniu dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, jeśli korzyść była bezpłatna.
Czy świadczenia alimentacyjne zaległe od marca 1997 r. do sierpnia 2001 r. mogą być dochodzone od osoby trzeciej na podstawie umowy zniesienia współwłasności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli umowa ta zostanie uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela alimentacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał umowę za bezskuteczną, ponieważ A. P. (1) stał się niewypłacalny po jej zawarciu, a czynność ta uniemożliwiała zaspokojenie zaległych rat alimentacyjnych.
Czy koszty remontu i wykupu lokalu poniesione przez pozwanego N. P. przed zawarciem umowy zniesienia współwłasności mogą stanowić ekwiwalentne świadczenie za przeniesienie udziału własności przez A. P. (1)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, koszty te nie mogą stanowić ekwiwalentnego świadczenia w ocenie sądu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że remont został przeprowadzony w czasie, gdy lokal był własnością miasta i pozwany nie miał roszczenia wobec współnajemcy. Koszty wykupu lokalu również zostały błędnie wyliczone przez stronę pozwaną, a nawet przy poprawnych danych, nie stanowiły one pełnego ekwiwalentu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | powód |
| A. P. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| N. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. Ś. | osoba_fizyczna | świadek |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 527
Kodeks cywilny
Przesłanki skargi pauliańskiej: czynność prawna dłużnika, uzyskanie korzyści przez osobę trzecią, pokrzywdzenie wierzycieli, świadomość dłużnika, wiedza osoby trzeciej.
k.c. art. 528
Kodeks cywilny
Jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
Pomocnicze
k.c. art. 529
Kodeks cywilny
Domniemanie działania dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, gdy czynność była nieodpłatna lub gdy dłużnik stał się niewypłacalny.
k.p.c. art. 355 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie postępowania w stosunku do pozwanego na skutek cofnięcia pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu i zasądzenie kosztów postępowania od strony przegrywającej.
u.k.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Obowiązek zwrotu kosztów sądowych.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 6 pkt. 5
Ustalenie kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czynność prawna doprowadziła do niewypłacalności dłużnika. • Dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela. • Osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie (zamiana własności na służebność nie była ekwiwalentna). • Zastosowanie art. 528 k.c. ze względu na bezpłatne przysporzenie.
Odrzucone argumenty
Pozwany N. P. nie wiedział o zobowiązaniach alimentacyjnych brata. • Umowa była wynagrodzeniem za poniesione przez pozwanego koszty wykupu lokalu i jego remontu. • Wartość służebności była ekwiwalentna wartości udziału własności.
Godne uwagi sformułowania
skutkiem zaskarżonej czynności A. P. (1) stał się niewypłacalny • przedmiotowa czynność prawna została dokonana przez pozwanych ze świadomością pokrzywdzenia powoda • pozwany N. P. nie miał świadomości, że jego brat A. P. (1) ma zobowiązania finansowe wobec powoda • pozwany nie dokonywałby wydatków związanych z zakupem mieszkania i poprawą jego stanu mając świadomość, że może być wszczęte postępowanie egzekucyjne wobec A. P. (1) • zamiana prawa własności rzeczy na ograniczone prawo rzeczowe stanowi w istocie bezpłatne przeniesienie tych uprawnień właścicielskich względem rzeczy, które wykraczają poza ograniczone prawo rzeczowe • wyliczenia te mają drugorzędne znaczenie. Zasadniczy argument przemawiający za nieadekwatnością wzajemnych świadczeń stron umowy o zniesienie współwłasności wynika ze wskazanej wcześniej dysproporcji pomiędzy prawem własności a uzyskanym w jego miejsce przez dłużnika ograniczonym prawem rzeczowym.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 528 k.c. w kontekście zamiany prawa własności na służebność mieszkania jako bezpłatnego przysporzenia w ramach skargi pauliańskiej."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy dłużnik przenosi własność nieruchomości na rzecz osoby trzeciej w zamian za ograniczone prawo rzeczowe, a czynność ta prowadzi do jego niewypłacalności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak prawo chroni wierzycieli alimentacyjnych nawet w skomplikowanych transakcjach majątkowych między członkami rodziny, podkreślając znaczenie ekwiwalentności świadczeń.
“Czy zamiana mieszkania na służebność chroni przed długami? Sąd odpowiada.”
Dane finansowe
zaległe świadczenia alimentacyjne wraz z odsetkami: 11 585,49 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.