I C 1167/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód S. H., reprezentowany przez przedstawicielkę ustawową, wystąpił przeciwko (...) S.A. o zapłatę 11.000 zł zadośćuczynienia za śmierć pradziadka R. Z., który zginął w wypadku drogowym. Powód argumentował, że utrata bliskiego członka rodziny, który stanowił dla niego wsparcie, zerwała więź rodzinną i była przeżyciem traumatycznym. Pozwany ubezpieczyciel wniósł o oddalenie powództwa, kwestionując zasadność przyznania zadośćuczynienia. Sąd Rejonowy w Suwałkach, po analizie materiału dowodowego, ustalił stan faktyczny dotyczący wypadku i relacji między powodem a zmarłym pradziadkiem. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 446 § 4 k.c., podkreślając fakultatywny charakter roszczenia o zadośćuczynienie i konieczność indywidualnej oceny sytuacji pokrzywdzonego. Sąd uznał, że powód, mimo iż był związany z pradziadkiem, nie wykazał, aby śmierć ta spowodowała u niego indywidualne, negatywne doznania o rozmiarze uzasadniającym przyznanie zadośćuczynienia. Zwrócono uwagę na fakt, że powód mylił dziadka z pradziadkiem, a jego dziadek nadal żyje, co częściowo rekompensuje stratę. Ponadto, powód nie wiedział o okolicznościach śmierci pradziadka (wypadek drogowy), co mogło wpłynąć na jego reakcję. Sąd uznał, że więź między powodem a pradziadkiem miała charakter normalnych więzi rodzinnych, a rozmiar szkody niemajątkowej nie został wykazany. Wobec powyższego, powództwo zostało oddalone. Sąd, stosując art. 102 kpc, odstąpił od obciążania małoletniego powoda kosztami postępowania ze względu na jego sytuację życiową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy przyznania zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej, gdy nie wykazano wystarczająco rozmiaru krzywdy niemajątkowej i intensywności więzi, a także stosowanie art. 102 kpc wobec małoletniego powoda.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i relacji prawnuk-pradziadek. Interpretacja art. 446 § 4 k.c. jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem, ale podkreśla potrzebę indywidualnej oceny.
Zagadnienia prawne (3)
Czy małoletniemu prawnukowi przysługuje zadośćuczynienie za śmierć pradziadka, jeśli więź rodzinna nie była intensywna, a skutki psychiczne nie były traumatyczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w niniejszej sprawie nie przysługuje zadośćuczynienie, ponieważ powód nie wykazał w wystarczającym stopniu rozmiaru doznanej krzywdy niemajątkowej ani traumatycznych skutków zdarzenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że więź między prawnukiem a pradziadkiem, choć zasługuje na ochronę, nie była na tyle intensywna, aby uzasadnić przyznanie zadośćuczynienia. Powód nie wykazał indywidualnych, negatywnych doznań o rozmiarze szkody niemajątkowej, a skutki zdarzenia nie miały charakteru traumatycznego. Sąd podkreślił fakultatywny charakter roszczenia i potrzebę indywidualnej oceny.
Czy sąd ma obowiązek zasądzić zadośćuczynienie w każdym przypadku zerwania więzi rodzinnej spowodowanego śmiercią bliskiej osoby?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie ma takiego obowiązku. Przepis art. 446 § 4 k.c. ma charakter fakultatywny ('sąd może'), co oznacza, że przyznanie zadośćuczynienia zależy od indywidualnej oceny stanu faktycznego sprawy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że klauzula 'sąd może' daje sądowi luz decyzyjny, a przyznanie lub odmowa zadośćuczynienia muszą być osadzone w stanie faktycznym sprawy, uwzględniając całokształt okoliczności i indywidualizując sytuację pokrzywdzonego.
Czy w przypadku oddalenia powództwa małoletniego, można odstąpić od obciążania go kosztami postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, na podstawie art. 102 k.p.c. można odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sytuacja małoletniego powoda, który jest osobą bez własnych dochodów, stanowi wypadek szczególnie uzasadniony, uzasadniający zastosowanie art. 102 k.p.c. i odstąpienie od obciążania go kosztami.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. H. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 446 § § 4
Kodeks cywilny
Przepis normujący zadośćuczynienie za krzywdę niemajątkową w przypadku śmierci osoby najbliższej, o charakterze fakultatywnym.
Pomocnicze
u.u.o. art. 34 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Podstawa do ustalania i wypłaty odszkodowania w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem.
u.u.o. art. 123 § pkt 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
u.u.o. art. 36 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Śmierć pradziadka była przeżyciem traumatycznym dla małoletniego powoda. • Zerwanie więzi rodzinnej z pradziadkiem spowodowało u powoda poczucie osamotnienia, pustki i rozgoryczenia. • Powód utracił wsparcie i opiekę ze strony pradziadka.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie ma obowiązku zasądzenia zadośćuczynienia w każdym przypadku naruszenia tej więzi rodzinnej. • Wprowadzenie do przywołanego przepisu klauzuli „sąd może” pozostawia składowi orzekającemu swobodę co do przyznania owej odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. • Fakultatywny charakter tego roszczenia nie oznacza co prawda dowolności organu stosującego prawo co do możliwości korzystania z udzielonej mu kompetencji, nie mniej jednak przyznanie odpowiedniej sumy tytułem kompensacji krzywdy, jak i jej odmowa, muszą być osadzone w stanie faktycznym sprawy. • Powód powinien wykazać, żądając zadośćuczynienia, że śmierć pradziadka spowodowała u niego indywidualne, negatywne doznania, które doprowadziły do powstania szkody niemajątkowej. • Powód często mylił dziadka z pradziadkiem z uwagi na ich fizyczne podobieństwo, co z pewnością rekompensuje po części śmierć pradziadka. • Małoletni powód do tej pory nie wie, że pradziadek zginął na skutek wypadku drogowego. • W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę więź powoda z pradziadkiem miała charakter normalnych więzi rodzinnych pradziadek-prawnuk. • Rozmiar szkody niemajątkowej pozostającej w związku ze śmiercią R. Z. nie został przez powoda wykazany, a ciężar ten spoczywał właśnie na powodzie. Powód tego ciężaru, w ocenie Sądu, nie udźwignął. • Szczególny charakter instytucji zwolnienia zawartej w art. 102 kpc pozwala zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Skład orzekający
Agnieszka Raczkowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej, gdy nie wykazano wystarczająco rozmiaru krzywdy niemajątkowej i intensywności więzi, a także stosowanie art. 102 kpc wobec małoletniego powoda."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i relacji prawnuk-pradziadek. Interpretacja art. 446 § 4 k.c. jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem, ale podkreśla potrzebę indywidualnej oceny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca ze względu na analizę granicy przyznawania zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej, zwłaszcza w kontekście relacji prawnuk-pradziadek i wpływu na małoletniego. Dodatkowo, kwestia kosztów postępowania dla małoletniego jest praktyczna.
“Czy małoletni zawsze dostanie zadośćuczynienie za śmierć pradziadka? Sąd wyjaśnia, kiedy więź rodzinna nie wystarczy.”
Dane finansowe
WPS: 11 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.