I C 1164/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) S.A. w B. wniósł pozew o zapłatę 12.299,53 zł od pozwanego P. B., opierając swoje żądanie na wekslu in blanco. Pozwany przyznał zawarcie umowy pożyczki na kwotę 4.000 zł i uznał roszczenie do tej kwoty, kwestionując pozostałą część żądania oraz wpisaną w wekslu sumę. Sąd, analizując umowę pożyczki i weksel, ustalił, że pozwany faktycznie otrzymał 4.000 zł, a pozostałe kwoty w umowie dotyczyły kosztów ubezpieczenia, opłat przygotowawczych i wynagrodzenia umownego. Sąd uznał, że żądanie powoda w zakresie kosztów ubezpieczenia (5.745 zł) było rażąco wygórowane i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 kc) oraz stanowiło klauzulę niedozwoloną (art. 385¹ § 1 kc), zwłaszcza że powód nie wykazał faktycznie poniesionych kosztów ubezpieczenia. Podobnie, koszty windykacji (2.150,40 zł) i inne opłaty zostały uznane za niewykazane lub nadmierne, naruszające interesy konsumenta. W związku z tym, sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda jedynie kwotę 4.000 zł z umownymi odsetkami, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Wniosek pozwanego o rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty został oddalony ze względu na brak szczególnie uzasadnionego wypadku i dotychczasowy brak aktywności pozwanego w spłacaniu zobowiązań. Koszty procesu zostały zasądzone proporcjonalnie do wygranej powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących klauzul niedozwolonych w umowach pożyczek konsumenckich, ocena zasadności kosztów ubezpieczenia i windykacji, stosowanie art. 5 kc i art. 385¹ kc w kontekście umów z konsumentami, rozliczenie wpłat dłużnika.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i umowy pożyczki. Ocena kosztów ubezpieczenia i windykacji zależy od konkretnych okoliczności i dowodów przedstawionych przez strony.
Zagadnienia prawne (4)
Czy powód, jako posiadacz weksla in blanco wypełnionego niezgodnie z porozumieniem, może dochodzić zapłaty wyższej kwoty niż faktycznie udzielona pożyczka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli pozwany podnosi zarzut niezgodnego z porozumieniem wypełnienia weksla wobec bezpośredniego kontrahenta. Sąd bada stosunek podstawowy.
Uzasadnienie
Sąd badał stosunek podstawowy (umowę pożyczki), ponieważ pozwany podniósł zarzut niezgodnego z porozumieniem wypełnienia weksla wobec bezpośredniego kontrahenta (powoda).
Czy koszty ubezpieczenia pożyczki stanowiące ponad 55% jej wartości, naliczone w krótkim okresie kredytowania, są zasadne i zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie koszty są rażąco wygórowane, sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 kc) i stanowią klauzulę niedozwoloną (art. 385¹ § 1 kc), jeśli nie zostały wykazane faktycznie poniesione przez pożyczkodawcę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wysokie koszty ubezpieczenia, przekraczające wartość pożyczki i naruszające interesy konsumenta, są nieważne jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami, a także jako klauzula niedozwolona.
Czy powód wykazał zasadność i wysokość naliczonych kosztów windykacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie wykazał faktycznie poniesionych kosztów windykacji, co czyni żądanie w tym zakresie dowolnym i nieuzasadnionym.
Uzasadnienie
Powód nie przedstawił dowodów na poniesienie konkretnych kosztów windykacji, co uniemożliwia ich uwzględnienie, nawet jeśli umowa przewidywała możliwość ich naliczenia.
Czy wniosek o rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty powinien zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie zachodzą szczególnie uzasadnione wypadki, a dłużnik nie wykazał inicjatywy w spłacaniu zobowiązań.
Uzasadnienie
Sąd oddalił wniosek o raty, wskazując na brak szczególnie uzasadnionego wypadku oraz dotychczasowy brak aktywności pozwanego w uregulowaniu zadłużenia, co nie daje perspektywy efektywnej spłaty.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. | spółka | powód |
| P. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy, tego samego gatunku i tej samej jakości.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można powoływać się na nieważność czynności prawnej z powodu jej sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, jeżeli czynność prawna wywołała skutki zgodne z wolą stron, a zasady te nie były naruszone.
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, które nie były indywidualnie uzgodnione, nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron umowy, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane jednoznacznie.
Pomocnicze
Pr. weks. art. 10
Prawo wekslowe
Jeżeli weksel, niezupełny w chwili wystawienia, uzupełniony został niezgodnie z zawartym porozumieniem, nie można wobec posiadacza zasłaniać się zarzutem, że nie zastosowano się do tego porozumienia, chyba że posiadacz nabył weksel w złej wierze albo przy nabyciu dopuścił się rażącego niedbalstwa.
Pr. weks. art. 17
Prawo wekslowe
Osoby, przeciw którym dochodzi się praw z wekslu, nie mogą wobec posiadacza zasłaniać się zarzutami, opartymi na swych stosunkach osobistych z wystawcą lub z posiadaczami poprzednimi, chyba że posiadacz, nabywając weksel, działał świadomie na szkodę dłużnika.
k.c. art. 451 § § 1
Kodeks cywilny
Zobowiązany może spełnić świadczenie w całości lub w części, może też powołać się na potrącenie wierzytelności. Jeżeli dłużnik jest zobowiązany do świadczenia więcej niż jednego długu, a nie oznaczył, który z długów ma być spełniony, może on według swego uznania spełnić świadczenie na poczet dowolnego z długów. Co do zaliczenia świadczenia, stosuje się zasady określone w art. 451 § 1 zd. 2 kc.
k.c. art. 481 § § 1 i § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej NBP i marży odsetkowej banku komercyjnego.
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o charakterze ciągłym sąd może w wyroku nakazać jednej ze stron wydanie rzeczy, zapłatę sumy pieniężnej lub złożenie oświadczenia w zakresie praw niemajątkowych, pod rygorem pobrania odsetek za zwłokę w wypadku, gdy osoba, która ma wydać rzecz, zapłacić sumę pieniężną lub złożyć oświadczenie, nie wypełni zobowiązania w terminie wyznaczonym w wyroku.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami, pozostawiając ich zniesienie między stronami.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z jakiegokolwiek faktu wywodzi skutki prawne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany uznał roszczenie do kwoty 4.000 zł. • Koszty ubezpieczenia i windykacji naliczone przez powoda były rażąco wygórowane, niewykazane i sprzeczne z prawem konsumenckim oraz zasadami współżycia społecznego. • Powód nie wykazał faktycznie poniesionych kosztów ubezpieczenia i windykacji. • Brak podstaw do rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty ze względu na brak szczególnie uzasadnionego wypadku i dotychczasową bierność pozwanego.
Odrzucone argumenty
Żądanie zapłaty pełnej kwoty z weksla (12.969,53 zł) wraz z odsetkami, kosztami ubezpieczenia, windykacji i innymi opłatami. • Wniosek pozwanego o rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty.
Godne uwagi sformułowania
Pozwany uznał roszczenie co do faktycznie otrzymanej do dyspozycji kwoty pożyczki w wysokości 4.000 zł. • Obowiązkowe zabezpieczenie tej umowy ubezpieczeniem ze składką przewyższającą udzieloną pożyczkę trzeba uznać za nieuzasadnione i nadmiernie obciążające pozwanego, będącego konsumentem. • Takie żądanie, mimo iż określone w umowie zaakceptowanej przez pozwanego, należy uznać za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, o których mowa w art. 5 kc. • Powód w ogóle nie wykazał wysokości faktycznie poniesionych kosztów windykacji, co oznacza, że w sposób arbitralny i zupełnie dowolny ustalił tę należność. • Wieloletnie zaniechanie podejmowania działań zmierzających do uregulowania zadłużenia, pomimo złożonej deklaracji, nie stwarza realnej perspektywy, że pozwany w sposób efektywny skorzysta z tej formy spłaty istniejącego zobowiązania.
Skład orzekający
Łukasz Rybus
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących klauzul niedozwolonych w umowach pożyczek konsumenckich, ocena zasadności kosztów ubezpieczenia i windykacji, stosowanie art. 5 kc i art. 385¹ kc w kontekście umów z konsumentami, rozliczenie wpłat dłużnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i umowy pożyczki. Ocena kosztów ubezpieczenia i windykacji zależy od konkretnych okoliczności i dowodów przedstawionych przez strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może interweniować w przypadku rażąco wygórowanych kosztów w umowach pożyczek konsumenckich, nawet jeśli zostały one zaakceptowane przez klienta, co jest istotne dla ochrony konsumentów.
“Czy koszty ubezpieczenia pożyczki mogą być wyższe niż sama pożyczka? Sąd mówi: nie!”
Dane finansowe
WPS: 12 299,53 PLN
kwota główna pożyczki: 4000 PLN
zwrot kosztów procesu: 200 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.