I C 1161/19

Sygn. akt: I C 1161/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 grudnia 2019 r. Sąd Rejonowy w Szczytnie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: ASR Marcin Borodziuk Protokolant: Sekr. Agnieszka Grabowska po rozpoznaniu w dniu 02 grudnia 2019 r. w Szczytnie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. przeciwko T. B. o zapłatę I. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.571,06 (dwa tysiące pięćset siedemdziesiąt jeden 06/100) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty; II. oddala powództwo w pozostałym zakresie; III. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 697,05 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem 05/100) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 1161/19 upr. UZASADNIENIE wyroku z dnia 16 grudnia 2019 roku Powód T. Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty (dalej: (...) ) z siedzibą w W. wniósł o zasądzenie od pozwanej T. B. na swoją rzecz kwoty 3.086,09 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. W uzasadnieniu pozwu wskazał, że pozwana w dniu 03 stycznia 2018 roku zawarła umowę pożyczki z (...) Finanse Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością we W. , zobowiązując się do zwrotu kwoty pożyczki w 24 miesięcznych ratach po 255,77 złotych. W związku z brakiem spłaty zadłużenia, w dniu 15 kwietnia 2019 roku pozwanej wypowiedziano umowę, a cała należna kwota wraz z odsetkami stała się wymagalna w dniu 31 maja 2019. Następnie na mocy umowy cesji wierzytelności pożyczkodawca dokonał cesji wierzytelności przysługującej mu wobec pozwanej, na rzecz powoda. W odpowiedzi na pozew T. B. wniosła o oddalenie powództwa w całości. Wskazała, że powód nie wykazał legitymacji do dochodzenia przeciwko niej roszczenia z umowy pożyczki. Zakwestionowała dołączone do pozwu dokumenty jako niepoświadczone za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika strony przeciwnej. Powołując się na art. 511 k.c. podniosła, że wierzytelność stwierdzona pismem może być przenoszona jedynie w formie pisemnej. Wskazała, że umowa cesji powinna być oceniona jako czyn naruszający zbiorowe interesy konsumenta i wobec tego nieważna. Jako sprzeczne z art. 5 k.c. określiła zastrzeganie prowizji nieprzystających do nakładu pracy koniecznego do zawarcia umowy, oraz włączanie prowizji do kwoty pożyczki i ukazywanie jej jako kwoty wypłacanej jako jedna z jej transz. W dalszej kolejności podniosła, że powód nie wykazał wysokości roszczenia ani skutecznego wypowiedzenia umowy. Brak w aktach sprawy pełnomocnictwa materialnoprawnego upoważniającego do wypowiadania umów pożyczek w imieniu (...) . Ostatecznie jako przejaw niedozwolonej klauzuli umownej lub nieważności z art. 58 k.c. pozwana uznała zastrzeżenie w umowie pożyczki dwóch rodzajów prowizji. Zdaniem pozwanej, jeżeli wysokość prowizji operacyjnej zależy od długości trwania pożyczki, to wypowiedzenie jej przed czasem winno skutkować stosunkowym zmniejszeniem takiej prowizji. Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia: W dniu 11 września 2016 r. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością we W. zawarła z (...) w W. umowę przelewu wierzytelności, na podstawie której pierwszy z wymienionych podmiotów zobowiązał się do regularnego przelewania przysługujących mu wobec pożyczkobiorców wierzytelności, a drugi do nabywania tych wierzytelności. (dowód: umowa przelewu, k. 15-17) W dniu 03 stycznia 2018 roku T. B. zawarła z (...) Finanse Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością we W. umowę pożyczki kwoty 5.550 złotych na okres od dnia zawarcia umowy do dnia 07 stycznia 2020 roku. Zgodnie z § 2 umowy pożyczka miała zostać przekazana w dwóch transzach, przy czym kwota 3.000 złotych miała zostać wypłacona T. B. w zadeklarowanym przez nią terminie, a kwota 1.400 złotych miała zostać przeznaczona na pokrycie opłaty prowizyjnej w wysokości 1.800 złotych i opłaty za udzielenie pożyczki w kwocie 750 złotych. Wysokość odsetek umownych określono na 10% w stosunku rocznym, tj. 588,44 złotych. T. B. zobowiązała się zwrócić pożyczkę w 24 miesięcznych ratach po 255,77 złotych. Całkowita kwota do zapłaty wyniosła 6.138,44 złotych. (dowód: umowa pożyczki, k. 6-8, formularz informacyjny, k. 9-10) W ramach powyższej umowy T. B. zapłaciła na rzecz pożyczkodawcy łącznie 3.071,62 złotych. (niezaprzeczone twierdzenia pozwu, zestawienie salda, k. 14) W dniu 09 stycznia 2018 r. (...) Finanse Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością we W. przeniósł na rzecz (...) w W. wierzytelność wynikającą z umowy pożyczki z 03 stycznia 2018 r. zawartej z T. B. . (dowód: ostateczny wykaz wierzytelności, k. 22, oświadczenie o dokonaniu cesji praw, k. 23) Dokonując ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie Sąd oparł się na dokumentach złożonych przez powoda, których autentyczność nie budziła wątpliwości. Należy mieć jednak na uwadze, że stosownie do treści art. 245 kodeksu postępowania cywilnego , dokument prywatny sporządzony w formie pisemnej albo elektronicznej stanowi dowód wyłącznie tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Dlatego też niestwierdzenie przez Sąd podstaw do podważenia domniemania autentyczności i prawdziwości pochodzenia dokumentów nie implikuje prawdziwości twierdzeń, które są w nich zawarte (tj. ich merytorycznej treści). Wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku. Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w przeważającej części. Zgodnie z art. 509 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Z kolei według art. 511 k.c. , jeżeli wierzytelność jest stwierdzona pismem, przelew tej wierzytelności powinien być również pismem stwierdzony. Wbrew wywodom strony pozwanej, cesja wierzytelności pomiędzy (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością we W. i (...) w W. została należycie wykazana. Stwierdzenie pismem w rozumieniu art. 511 k.c. nie oznacza wymogu dochowania formy pisemnej. Wymóg ten nie odnosi się bowiem do formy czynności prawnej a jedynie do istnienia pisma stwierdzającego, że umowa przelewu została przez strony zawarta (tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2017 r., I ACa 1883/15). Takim właśnie dokumentem może być dołączone do pozwu podpisane przez cedenta oświadczenie, że doszło do przelewu wierzytelności, ze wskazaniem danych indywidualizujących stosunek prawny. W świetle jego treści nie budzi wątpliwości, że doszło do skutecznej cesji. Tym bardziej, że cedenta i cesjonariusza łączyła umowa ramowa przelewu wierzytelności, która również została dołączona do pozwu, i na podstawie której przedmiotowe oświadczenie zostało sporządzone dla celów dowodowych. Nie sposób traktować przelewu wierzytelności jako czynu naruszającego interesy konsumenta. Samo dokonanie cesji w żaden sposób nie zmienia zakresu obowiązków dłużnika, a jedynie osobę wierzyciela, na którego rzecz powinien spełnić świadczenie w sposób zgodny z umową, zawartą z wierzycielem pierwotnym. Zgodnie z art. 720 § 1 k.c. , przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Zawarta przez pozwaną z poprzednikiem prawnym powoda umowa pożyczki odpowiada nie tylko treści powyższego przepisu, ale też stanowi kredyt konsumencki w rozumieniu art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim . Art. 36a ust. 1 i 2 tej ustawy przewiduje wzór określający maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu, która w niniejszej sprawie nie została przekroczona. Zgodnie z art. 385 1 § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Strona pozwana nie wykazała tego, że postanowienia umowy nie zostały z nią indywidualnie uzgodnione, jak również nie wykazała rażącego naruszenia swoich interesów jako konsumenta. W świetle wyraźnej regulacji ustawowej upoważniającej do naliczania pozaodsetkowych kosztów kredytu w określonej wysokości, bezzasadne są wywody strony pozwanej, zgodnie z którymi przez samo określenie wysokości prowizji, czy też zastrzeżenie dwóch rodzajów tej prowizji, miało dojść do zastrzeżenia w umowie pożyczki niedozwolonej klauzuli umownej. Powód nie ma przy tym obowiązku pomniejszenia prowizji operacyjnej z uwagi na wypowiedzenie umowy, bowiem brak takiego zastrzeżenia umownego. Fakt wypowiedzenia umowy został zresztą uznany za nieudowodniony – pomimo zarzutów strony pozwanej i zobowiązania do wniesienia pisma przygotowawczego, strona powodowa nie przedłożyła ani samego wypowiedzenia, ani potwierdzenia jego nadania lub odbioru. W tej sytuacji to powód, jako wywodzący z faktu wypowiedzenia umowy skutki prawne, ponosi ujemne konsekwencje swoich zaniedbań w sferze aktywności dowodowej ( art. 6 k.c. ). Konsekwencją braku wykazania wypowiedzenia umowy nie może być jednak oddalenie powództwa w całości, jak chciałaby tego strona pozwana. Żądanie pozwu dotyczy umowy pożyczki, która miała być spłacana w ratach, a które to raty cyklicznie stają się wymagalne. Brak wypowiedzenia umowy nie oznacza niemożliwości dochodzenia zapłaty rat, które nie zostały uiszczone pomimo nadejścia terminu zapłaty. Zarówno w przypadku skuteczności, jak i nieskuteczności wypowiedzenia, podstawą żądania jest umowa, i żądanie takie może zostać uwzględnione częściowo z uwagi na brak wypowiedzenia umowy. Wskazać należy więc, że na moment zamknięcia rozprawy ( art. 316 k.p.c. ) 22 raty w kwotach po 255,77 złotych zyskało przymiot wymagalności. Tym samym zobowiązanie do spłaty wyniosło 5.626,94 złotych, z czego pozwana zgodnie z twierdzeniami samego powoda uiściła 3.071,62 złotych. Powodowi należy się więc różnica w kwocie 2.555,32 złotych. Podkreślić przy tym należy, że bezzasadny jest zarzut niewykazania przez powoda wysokości roszczenia. Powód jest obowiązany jedynie do wykazania podstawy swojego żądania, co uczynił składając umowę, z której wynika obowiązek zapłaty określonej kwoty. To na stronie pozwanej spoczywa ciężar udowodnienia spełnienia świadczenia, ona bowiem wywodzi konsekwencje prawne z faktu zaspokojenia roszczenia ( art. 6 k.c. ). Skoro pozwana nie podjęła inicjatywy w tym zakresie, należało podzielić twierdzenia strony powodowej, zgodnie z którymi uiszczona została łącznie kwota 3.071,62 złotych. Osobno należy odnieść się do kwestii odsetek ustawowych za opóźnienie w spłacie. Treść umowy pożyczki wskazuje na udzielenie pożyczki w kwocie 3.400 złotych, jednak tylko kwota 3.000 złotych stanowiła kapitał przekazany stronie pozwanej. Postanowienia umowne umożliwiające naliczanie odsetek za opóźnienie od wyższej kwoty, a zatem w części w której pozwana fizycznie nie otrzymała kwoty pieniężnej, są sprzeczne z ustawą, a konkretnie z art. 359 § 1 k.c. , który umożliwia naliczanie odsetek od „sumy pieniężnej”, która to suma w części wykraczającej ponad 3.000 złotych nie została pozwanej przekazana. Dzieląc tę kwotę na 24 raty, daje to 125 złotych miesięcznie, która to kwota stanowi podstawę obliczenia odsetek ustawowych za opóźnienie w płatności każdej z rat. Odsetki z tytułu opóźnienia w spłacie wynosiły więc następująco: od 6 listopada 2018 r. do 14 grudnia 2018 r. (data wpłaty kwoty 512 zł – zestawienie z k. 13-14) – 0,93 zł, od 7 listopada 2018 r. do 27 lutego 2019 r. (data wpłaty kwoty 256 zł – zestawienie z k. 13-14) – 1,22 zł, od 6 lutego 2019 r. do 24 lipca 2019 r. (data wniesienia pozwu) – 4,05 zł, od 6 marca 2019 r. do 24 lipca 2019 r. – 3,38 zł, od 6 kwietnia 2019 r. do 24 lipca 2019 r. – 2,64 zł, od 6 maja 2019 r. do 24 lipca 2019 r. – 1,89 zł, od 6 czerwca 2019 r. do 24 lipca 2019 r. – 1,17 zł, od 6 lipca 2019 r. do 24 lipca 2019 r. – 0,46 zł. Sumę kwot 2.555,32 złotych i 15,74 złotych należało zatem zasądzić na rzecz powoda od pozwanej, wraz z dalszymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 24 lipca 2019 r. do dnia zapłaty, stąd też orzeczono jak w pkt I wyroku. W pkt II powództwo w pozostałym zakresie zostało oddalone. Z kolei w pkt III w oparciu o art. 100 k.p.c. zasądzono od pozwanej na rzecz powoda kwotę 697,05 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, stosując zasadę ich stosunkowego rozdzielenia. Powód wygrał sprawę w 83,31%, a strony poniosły koszty procesu w łącznej kwocie 1.917 złotych (2x 1800 złotych, opłata od pozwu w kwocie 100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa poniesiona przez powoda). Skoro powód poniósł z tej kwoty 1.017 złotych, a powinien ponieść 319,95 złotych, pozwana powinna mu zwrócić 697,05 złotych. ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...) S. , (...)