I C 1159/25 upr
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka Gmina M. T. domagała się zasądzenia od J. P. kwoty 9 538,04 zł tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego. J. P. pierwotnie nie otrzymała nakazu zapłaty, który został wydany w postępowaniu upominawczym i skierowany do jej matki. Po dowiedzeniu się o egzekucji, wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu, co zostało uwzględnione. W sprzeciwie J. P. podniosła, że opuściła lokal w wieku 18 lat z powodu przemocy domowej ze strony matki i nie miała wiedzy o zadłużeniu. Sąd, analizując materiał dowodowy, ustalił, że J. P. faktycznie opuściła lokal w 2022 roku, krótko po osiągnięciu pełnoletności, w trudnych okolicznościach rodzinnych. Sąd uznał, że dochodzenie od niej odszkodowania za okres, gdy była niepełnoletnia lub krótko po osiągnięciu pełnoletności, a także w sytuacji jej trudnej sytuacji życiowej i braku wiedzy o zadłużeniu, stanowi przejaw niedopuszczalnego czynienia ze swego prawa użytku sprzecznego z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.). Sąd podkreślił, że obowiązek utrzymania lokalu spoczywał na matce J. P., a obciążanie córki jej długami byłoby rażąco niesprawiedliwe. W związku z tym powództwo przeciwko J. P. zostało oddalone w całości, a gmina została obciążona kosztami procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.) w kontekście roszczeń o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu, odpowiedzialność osób małoletnich i młodych dorosłych, ochrona ofiar przemocy domowej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i zastosowania art. 5 k.c., co wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu, dochodzone od młodej osoby, która opuściła lokal z powodu przemocy domowej i nie miała wiedzy o zadłużeniu, może być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dochodzenie takiego roszczenia od J. P. stanowi przejaw niedopuszczalnego czynienia ze swego prawa użytku sprzecznego z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obciążanie J. P. długami jej matki za okres, gdy była niepełnoletnia lub krótko po osiągnięciu pełnoletności, w sytuacji jej trudnej sytuacji życiowej i braku wiedzy o zadłużeniu, jest rażąco niesprawiedliwe i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Powód nie wykazał zasadności roszczenia co do wysokości, a jego dochodzenie stanowiło nadużycie prawa.
Czy osoba małoletnia może być uznana za "osobę zajmującą lokal" w rozumieniu art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów i zobowiązana do zapłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, małoletniemu nie można przypisać woli pozostawania (zamieszkiwania) w określonym miejscu, ponieważ wolę tę wyrażają rodzice wykonując władzę rodzicielską. Tym samym brak możliwości wyrażenia woli zamieszkiwania po stronie małoletniego sprawia, że nie "zajmuje" on lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, co ma konsekwencje w zakresie braku zobowiązania do zapłaty odszkodowania.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 26 § 1 k.c. i wyroku Sądu Najwyższego, wskazując, że małoletniemu nie można przypisać woli zamieszkiwania, a jego miejsce zamieszkania jest pochodną decyzji rodziców. W związku z tym małoletni nie "zajmuje" lokalu w rozumieniu ustawy, co wyklucza jego odpowiedzialność za odszkodowanie.
Czy sąd może oddalić powództwo, mimo że formalnie spełnione są przesłanki prawne, jeśli jego uwzględnienie prowadziłoby do skutków rażąco niesprawiedliwych i krzywdzących?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może oddalić powództwo na podstawie art. 5 k.c. (klauzula generalna niedopuszczalności czynienia ze swego prawa użytku sprzecznego z zasadami współżycia społecznego), jeśli uwzględnienie powództwa, zgodnego z literą prawa, powodowałoby skutki rażąco niesprawiedliwe i krzywdzące.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, podkreślając, że art. 5 k.c. ma na celu zapobieganie stosowaniu prawa w sposób prowadzący do skutków nieetycznych lub rozmijających się z celem danej regulacji prawnej, nawet jeśli formalnie przesłanki są spełnione.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina M. T. - (...) w T. | organ_państwowy | powód |
| J. P. | osoba_fizyczna | pozwana |
| K. P. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
u.o.p.l. art. 18 § 1
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do miesięcznego uiszczania odszkodowania. Odpowiedzialność ta nie dotyczy osób małoletnich, którym nie można przypisać woli zamieszkiwania.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.
Pomocnicze
k.c. art. 26 § 1
Kodeks cywilny
Miejsce zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejscem zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej.
k.p.c. art. 505 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym traci moc w całości lub w części z chwilą wniesienia skutecznego sprzeciwu.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.
k.r.o. art. 135 § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dziecka trwa do czasu, gdy dziecko będzie w stanie samodzielnie się utrzymać.
Argumenty
Skuteczne argumenty
J. P. opuściła lokal w wieku 18 lat z powodu przemocy domowej. • J. P. nie miała wiedzy o zadłużeniu matki ani o wydanym nakazie zapłaty. • Dochodzenie roszczenia od J. P. za okres, gdy była niepełnoletnia lub krótko po osiągnięciu pełnoletności, jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. • Powód nie wykazał zasadności roszczenia co do wysokości. • Dochodzenie roszczenia przez powoda stanowi nadużycie prawa podmiotowego.
Odrzucone argumenty
J. P. była współlokatorką i odpowiada za zadłużenie. • J. P. nie poinformowała powoda o opuszczeniu lokalu. • Roszczenie powoda jest zasadne co do wysokości.
Godne uwagi sformułowania
nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego • skutki rażąco niesprawiedliwe i krzywdzące (summum ius summa iniuria) • brak możliwości wyrażenia woli zamieszkiwania po stronie małoletniego sprawia, że nie „zajmuje” on lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów • przerzucenie na J. P. obowiązku utrzymania lokalu spoczywającego na jej matce, K. P. • dochodzenie tego roszczenia przez powoda w związku z tym nie jest przez sąd uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony
Skład orzekający
Paweł Kamiński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.) w kontekście roszczeń o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu, odpowiedzialność osób małoletnich i młodych dorosłych, ochrona ofiar przemocy domowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i zastosowania art. 5 k.c., co wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak zasady współżycia społecznego i ochrona słabszych stron mogą przeważyć nad formalnymi przesłankami prawnymi, nawet w sprawach o zapłatę. Dotyka tematów przemocy domowej i odpowiedzialności rodzicielskiej.
“Sąd obronił młodą kobietę przed długami matki: Czy prawo zawsze chroni wierzyciela?”
Dane finansowe
WPS: 9538,04 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.