I C 1155/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka A. B. wniosła o zasądzenie od pozwanej K. P. kwoty 40.000 zł tytułem zachowku po swojej babci F. G., która zmarła w 2011 roku. Pozwana była jedyną spadkobierczynią testamentową zmarłej. W skład spadku wchodził lokal mieszkalny o wartości 172.500 zł. Powódka, jako córka zmarłej siostry spadkodawczyni, byłaby powołana do spadku z ustawy w udziale 1/3. Sąd, opierając się na przepisach Kodeksu cywilnego dotyczących zachowku (art. 991 i nast. k.c.), obliczył należną powódce kwotę na 28.750 zł (1/6 wartości spadku). Sąd oddalił zarzut pozwanej, że żądanie zachowku jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.), uznając, że mimo rzadkich kontaktów powódki ze spadkodawczynią, nie można mówić o rażąco nagannym zachowaniu, a pominięcie jej w testamencie stanowi wystarczającą dolegliwość. Sąd nie znalazł również podstaw do rozłożenia zasądzonej kwoty na raty, uznając, że pozwana miała możliwość jednorazowego uregulowania zobowiązania. O kosztach postępowania orzeczono stosunkowo do wyniku sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 5 k.c. w sprawach o zachowek, zasady ustalania wartości spadku i obliczania zachowku, przesłanki rozłożenia świadczenia na raty.
Sprawa dotyczy konkretnych okoliczności faktycznych, zwłaszcza relacji między stronami i stanu zdrowia spadkodawczyni.
Zagadnienia prawne (2)
Czy żądanie zapłaty zachowku przez osobę, która nie utrzymywała bliskich relacji ze spadkodawcą i nie sprawowała nad nim opieki, jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie zapłaty zachowku nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, jeśli powódka nie zachowała się rażąco nagannie wobec spadkodawczyni, a jej rzadkie kontakty wynikały z odległości i braku oczekiwań spadkodawczyni.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pominięcie powódki w testamencie jest wystarczającą dolegliwością, a stosowanie art. 5 k.c. w celu pozbawienia jej zachowku byłoby ingerencją w potencjalną wolę spadkodawczyni. Brak rażąco nagannego zachowania powódki wobec spadkodawczyni.
Czy w szczególnie uzasadnionym przypadku sąd może rozłożyć na raty zasądzone świadczenie z tytułu zachowku (art. 320 k.p.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tym przypadku nie było podstaw do rozłożenia zasądzonej kwoty na raty, ponieważ pozwana miała możliwość jednorazowego uregulowania zobowiązania i powinna była się do niego przygotować finansowo.
Uzasadnienie
Pozwana miała świadomość obowiązku zapłaty od momentu stwierdzenia nabycia spadku lub wezwania do zapłaty. Dysponując stałym źródłem dochodu i nieruchomością, mogła uzyskać kredyt lub pożyczkę na spłatę. Minął już ponad rok od wszczęcia procesu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | powódka |
| K. P. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 991 § 1
Kodeks cywilny
Określa wysokość zachowku jako 2/3 lub 1/2 wartości udziału spadkowego, który by się należał przy dziedziczeniu ustawowym.
k.c. art. 992 § 2
Kodeks cywilny
Określa, że przysługuje roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku lub jego uzupełnienia.
Pomocnicze
k.c. art. 992
Kodeks cywilny
Przy ustalaniu udziału spadkowego uwzględnia się spadkobierców niegodnych i odrzucających spadek, ale nie tych, którzy zrzekli się dziedziczenia lub zostali wydziedziczeni.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Wyklucza stosowanie prawa podmiotowego, które byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia sądowi rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów procesu.
Dz.U.2010.90.594 j.t. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Określa zasady pobierania kosztów sądowych od stron w zależności od wyniku sprawy.
Dz.U.2010.90.594 j.t. art. 113 § 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Określa zasady pobierania kosztów sądowych od stron w zależności od wyniku sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powódka jest uprawniona do zachowku jako spadkobierczyni ustawowa. • Wartość spadku została prawidłowo ustalona. • Żądanie zachowku nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. • Nie ma podstaw do rozłożenia zasądzonej kwoty na raty.
Odrzucone argumenty
Żądanie zachowku jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego z uwagi na brak bliskich relacji i opieki powódki nad spadkodawczynią. • Należy rozłożyć zasądzoną kwotę na raty z uwagi na trudną sytuację finansową pozwanej.
Godne uwagi sformułowania
W sprawach o zachowek nie jest wyłączone zastosowanie art. 5 k.c. jednakże przy ocenie, czy żądanie zapłaty sumy odpowiadającej wysokości zachowku jest sprzeczne z powyższym przepisem, po pierwsze, nie można pominąć, że prawa osoby uprawnionej do zachowku służą urzeczywistnieniu obowiązków moralnych, jakie spadkodawca ma wobec swoich najbliższych przez zapewnienie im, niezależnie od woli spadkodawcy, a nawet wbrew jego woli, roszczenia pieniężnego odpowiadającego określonemu w powołanym przepisie ułamkowi wartości ich udziału w spadku, i po drugie, należy zachować szczególną ostrożność. • Wystarczającą dolegliwością, niejako „karą” za niezbyt częste kontakty powódki ze spadkodawczynią było pominięcie jej w testamencie.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 5 k.c. w sprawach o zachowek, zasady ustalania wartości spadku i obliczania zachowku, przesłanki rozłożenia świadczenia na raty."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnych okoliczności faktycznych, zwłaszcza relacji między stronami i stanu zdrowia spadkodawczyni.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o zachowku i potencjalne konflikty rodzinne po śmierci spadkodawcy, a także analizę zarzutu nadużycia prawa podmiotowego.
“Czy brak kontaktu z babcią pozbawia wnuka prawa do spadku? Sąd rozstrzyga o zachowku.”
Dane finansowe
WPS: 40 000 PLN
zachowek: 28 750 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.