I C 1152/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód bank (...) z siedzibą we W. wniósł pozew przeciwko A. W. (1) i A. W. (2) o zapłatę. Domagał się zmiany wysokości świadczenia z nieważnej umowy kredytu hipotecznego z 4 lipca 2005 roku, opartej na franku szwajcarskim. Bank chciał zasądzenia dodatkowej kwoty 12.010,83 zł tytułem waloryzacji o istotną siłę nabywczą pieniądza lub, w przypadku braku podstaw do solidarności, od każdego z pozwanych po 6.005,41 zł. Na wypadek nieuwzględnienia żądania głównego, bank wniósł o zasądzenie kwoty 9.641,86 zł stanowiącej realną wartość kapitału, lub od każdego z pozwanych po 4.820,93 zł. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa w całości. Sąd ustalił, że umowa kredytu została uznana za nieważną prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w G. Pozwani wpłacili na rzecz banku kwotę 67.211,82 zł. Sąd, odwołując się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Sądu Najwyższego, stwierdził, że bank nie ma prawa żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania umowy oraz zapłatę ustawowych odsetek za opóźnienie. Sąd uznał, że waloryzacja świadczenia na podstawie art. 358(1) § 3 kc stanowiłaby taką niedozwoloną rekompensatę. Oddalono również żądanie oparte na podstawie bezpodstawnego wzbogacenia, wskazując, że podstawą rozliczeń jest art. 410 kc, a nie art. 405 kc. Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanych zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 3617 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie braku możliwości waloryzacji świadczenia banku w przypadku nieważności umowy kredytu frankowego oraz rozliczeń na podstawie art. 410 kc.
Dotyczy spraw o rozliczenie nieważnych umów kredytów indeksowanych/denominowanych do walut obcych, gdzie bank dochodzi dodatkowych roszczeń ponad zwrot kapitału i odsetek.
Zagadnienia prawne (2)
Czy bank może żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania nieważnej umowy kredytu oraz zapłatę ustawowych odsetek za opóźnienie, w tym waloryzacji świadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bank nie może żądać od konsumenta takiej rekompensaty.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie TSUE i SN, które wyklucza możliwość żądania przez bank od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału i ustawowych odsetek za opóźnienie. Waloryzacja świadczenia na podstawie art. 358(1) § 3 kc stanowiłaby taką niedozwoloną rekompensatę, która podważałaby odstraszający skutek uznania umowy za nieważną i osłabiałaby ochronę konsumenta.
Czy w przypadku nieważności umowy kredytu hipotecznego z powodu klauzul abuzywnych, bank może dochodzić zwrotu kapitału na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podstawą rozliczeń jest art. 410 kc (zwrot nienależnego świadczenia), a nie art. 405 kc (bezpodstawne wzbogacenie).
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zwrot świadczeń wynika z odpadnięcia podstawy prawnej umowy, a nie z bezpodstawnego wzbogacenia. Bank nie wykazał, aby pozwani uzyskali korzyść kosztem banku, a spadek wartości pieniądza dotyczył obu stron w podobnym stopniu. Obciążanie konsumenta negatywnymi konsekwencjami stosowania klauzul abuzywnych jest sprzeczne z aksjologią prawa unijnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) | spółka | powód |
| A. W. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. W. (2) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów procesu od strony przegrywającej.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Podstawa prawna rozliczeń między stronami w przypadku nieważności umowy (zwrot nienależnego świadczenia).
Pomocnicze
k.c. art. 358¹ § § 3
Kodeks cywilny
Sąd odmówił zastosowania przepisu w celu waloryzacji świadczenia banku, uznając to za niedozwoloną rekompensatę wykraczającą poza zwrot kapitału i odsetek.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bank nie może żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału i ustawowych odsetek za opóźnienie (na podstawie orzecznictwa TSUE i SN). • Waloryzacja świadczenia na podstawie art. 358(1) § 3 kc stanowi niedozwoloną rekompensatę. • Rozliczenia po nieważności umowy następują na podstawie art. 410 kc, a nie art. 405 kc. • Obciążanie konsumenta negatywnymi konsekwencjami stosowania klauzul abuzywnych jest sprzeczne z prawem UE.
Odrzucone argumenty
Żądanie banku o waloryzację kwoty kredytu o inflację. • Żądanie banku o zasądzenie „realnej wartości kapitału”. • Argumenty banku oparte na instytucji bezpodstawnego wzbogacenia.
Godne uwagi sformułowania
instytucja bankowa ma prawo żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tejże umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę • wykładnia prawa krajowego (...) przyczyniłaby się do wyeliminowania odstraszającego skutku wywieranego na przedsiębiorców poprzez uznanie za nieważną tej umowy i tym samym zagrażać realizacji długoterminowego celu ustanowionego w art. 7 dyrektywy (...) . • dokonywana przez sąd waloryzacja świadczenia odpowiadającego kapitałowi wypłaconemu konsumentowi (...) stanowi rekompensatę, która może zostać przyznana przez sąd ze względu na istotną zmianę siły nabywczej pieniądza • nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek ze stron odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych w okresie od spełnienia nienależnego świadczenia do chwili popadnięcia w opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia. • To przedsiębiorcę obciążają wszelkie negatywne skutki stosowania klauzul niedowolnych w tym wynikające z spadku wartości pieniądza.
Skład orzekający
Wojciech Frela
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku możliwości waloryzacji świadczenia banku w przypadku nieważności umowy kredytu frankowego oraz rozliczeń na podstawie art. 410 kc."
Ograniczenia: Dotyczy spraw o rozliczenie nieważnych umów kredytów indeksowanych/denominowanych do walut obcych, gdzie bank dochodzi dodatkowych roszczeń ponad zwrot kapitału i odsetek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Orzeczenie potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą TSUE i SN w sprawie rozliczeń kredytów frankowych, co jest nadal gorącym tematem dla wielu konsumentów i prawników. Pokazuje, że banki nie mogą liczyć na dodatkowe zyski po stwierdzeniu nieważności umowy.
“Bank chciał waloryzacji kredytu frankowego, ale sąd powiedział "nie". Kluczowe orzeczenie dla konsumentów!”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.