I C 1139/22

Sąd Rejonowy w GrudziądzuGrudziądz2023-03-21
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokarejonowy
pożyczkaumowa konsumenckacesja wierzytelnościprowizjaodsetkinieuczciwe warunki umownewyrok zaocznykoszty procesu

Sąd Rejonowy w Grudziądzu zasądził od pozwanej na rzecz powoda część dochodzonej kwoty z tytułu umowy pożyczki, oddalając powództwo w pozostałej części z powodu rażąco wygórowanej prowizji.

Powódka dochodziła zapłaty kwoty 3.585,43 zł z tytułu umowy pożyczki zawartej przez pozwaną z poprzednim wierzycielem, a następnie nabytej przez powódkę w drodze cesji. Pozwana nie złożyła odpowiedzi na pozew, co skutkowało wydaniem wyroku zaocznego. Sąd uwzględnił żądanie w części dotyczącej kapitału pożyczki, odsetek umownych i opłaty przygotowawczej, jednak oddalił powództwo w zakresie prowizji, uznając ją za rażąco wygórowaną i stanowiącą obejście przepisów o odsetkach maksymalnych.

Powódka (...) z siedzibą w W. wniosła pozew przeciwko J. S. o zapłatę kwoty 3.585,43 zł wraz z odsetkami umownymi, wywodząc swoje roszczenie z umowy pożyczki zawartej przez pozwaną z pierwotnym pożyczkodawcą, a następnie nabytej przez powódkę na mocy umowy sprzedaży wierzytelności. Pozwana nie złożyła odpowiedzi na pozew, w związku z czym sąd rozpoznał sprawę w trybie wyroku zaocznego. Sąd ustalił, że pozwana zawarła umowę pożyczki na kwotę 2.316,00 zł, która miała być spłacona w ratach tygodniowych. Umowa została wypowiedziana z powodu braku spłat, a roszczenie stało się wymagalne. Sąd uznał za zasadne żądanie zwrotu kapitału pożyczki, odsetek umownych oraz opłaty przygotowawczej. Jednakże, prowizja w wysokości 836,08 zł (stanowiąca 36,10% kwoty pożyczki) została uznana za rażąco wygórowaną i stanowiącą obejście przepisów o odsetkach maksymalnych, a także naruszającą zasady współżycia społecznego. W związku z tym, sąd zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 2.749,35 zł (kapitał plus odsetki i opłata przygotowawcza), oddalając powództwo w pozostałej części dotyczącej prowizji. Sąd zasądził również od pozwanej na rzecz powódki zwrot kosztów procesu w wysokości 856,51 zł, proporcjonalnie do wygranej części sprawy, i nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, prowizja w wysokości 36,10% kwoty pożyczki została uznana za rażąco wygórowaną, stanowiącą obejście przepisów o odsetkach maksymalnych oraz naruszającą zasady współżycia społecznego.

Uzasadnienie

Sąd ocenił wysokość prowizji jako rażąco wygórowaną, wskazując, że jej pobranie stanowiłoby obejście przepisów o odsetkach maksymalnych i pełniłoby funkcję dodatkowego, nienależnego wynagrodzenia dla pożyczkodawcy. Podkreślono, że stopa referencyjna NBP była niska, a maksymalne odsetki nie mogły przekroczyć 7,20% rocznie. Prowizja naruszała również zasady współżycia społecznego, gdyż pożyczkodawca otrzymywał dodatkowe świadczenie bez ekwiwalentnego świadczenia ze swojej strony, a wynagrodzenie za korzystanie z kapitału było już przewidziane w formie odsetek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

częściowe uwzględnienie powództwa

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
(...)spółkapowód
J. S.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 720 § § 1

Kodeks cywilny

Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

k.c. art. 385 § 1

Kodeks cywilny

Nieuczciwe warunki w umowach konsumenckich.

k.c. art. 359 § 2

Kodeks cywilny

Odsetki maksymalne.

Pomocnicze

k.c. art. 509 § § 1

Kodeks cywilny

Wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.

k.c. art. 509 § § 2

Kodeks cywilny

Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie z nią związane prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.

k.c. art. 22 § 1

Kodeks cywilny

Definicja konsumenta.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zasady współżycia społecznego.

k.p.c. art. 339 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki wyrokowania w trybie zaocznym.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów procesu.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek zwrotu kosztów procesu przez stronę przegrywającą.

k.p.c. art. 333 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności wyrokowi zaocznemu.

u.k.k. art. 36a

Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim

Pozaodsetkowe koszty kredytu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie powoda o zwrot kapitału pożyczki jest zasadne. Roszczenie powoda o zwrot odsetek umownych za czas trwania umowy jest zasadne. Opłata przygotowawcza w wysokości 50 zł nie jest wygórowana. Prowizja w umowie pożyczki konsumenckiej była rażąco wygórowana i stanowiła obejście przepisów o odsetkach maksymalnych.

Odrzucone argumenty

Całość dochodzonej kwoty, w tym prowizja, powinna zostać zasądzona od pozwanej.

Godne uwagi sformułowania

prowizja w stosunku do kwoty pożyczki uznać należało za wygórowaną i to w sposób rażący takie postanowienie umowne naruszało również zasady współżycia społecznego pożyczkodawca miał otrzymać od pozwanej dodatkowe świadczenie bez ekwiwalentnego świadczenia ze swojej strony

Skład orzekający

Bogdan Tężycki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nieuczciwych warunków w umowach pożyczek konsumenckich, w szczególności ocena wysokości prowizji jako rażąco wygórowanej i stanowiącej obejście przepisów o odsetkach maksymalnych."

Ograniczenia: Dotyczy umów pożyczek konsumenckich, gdzie prowizja stanowi znaczną część całkowitego kosztu pożyczki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy oceniają wysokie prowizje w umowach pożyczek konsumenckich, co jest istotne dla wielu konsumentów i firm pożyczkowych. Pokazuje również, że sądy badają takie klauzule z urzędu.

Czy wysoka prowizja w pożyczce konsumenckiej to legalny sposób na obejście limitu odsetek?

Dane finansowe

WPS: 3585,43 PLN

kwota główna: 2749,35 PLN

zwrot kosztów procesu: 856,51 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 1139/22 WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 marca 2023 roku Sąd Rejonowy w Grudziądzu Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Bogdan Tężycki po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2023 roku w Grudziądzu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) z siedzibą w W. przeciwko J. S. o zapłatę I. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.749,35 zł (dwa tysiące siedemset czterdzieści dziewięć złotych trzydzieści pięć groszy) wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 13 kwietnia 2022 roku do dnia zapłaty; II. oddala powództwo w pozostałej części; III. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 856,51 zł (osiemset pięćdziesiąt sześć złotych pięćdziesiąt jeden groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty; IV. wyrokowi w punktach I. i III. nadaje rygor natychmiastowej wykonalności. Sygn. akt I C 1139/22 UZASADNIENIE Powódka (...) z siedzibą w W. wniosła pozew przeciwko J. S. o zapłatę kwoty 3.585,43 wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od kwoty 3.585,43 zł od dnia 13 kwietnia 2022 roku do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu strona powodowa podniosła, że wierzytelność dochodzona pozwem wynika z zawarcia przez pozwaną z (...) umowy pożyczki nr (...) z dnia 31 maja 2021 roku , z której warunków pozwana nie wywiązała się. Umowa została wypowiedziana z zachowaniem 30 dniowego okresu wypowiedzenia, a roszczenie stało się wymagalne po upływie okresu wypowiedzenia w dniu 27.12.2021 roku. W dniu 19.01.2022 roku została zawarta umowa sprzedaży wierzytelności przysługującej (...) , będącej pożyczkodawcą , na mocy której (...) (...) stała się następcą prawnym a tym samym uprawnionym powystępowania z wszelkimi roszczeniami przysługującymi cedentowi względem strony pozwanej. Na sumę dochodzoną pozwem składały się następujące należności: 2.316,00 zł tytułem kapitału pożyczki , 72,60 zł tytułem odsetek umownych, 50,00 zł tytułem opłaty przygotowawczej , 836,08 zł tytułem prowizji, 10,00 zł tytułem opłaty za dostarczenie środków, 44 zł tytułem opłaty za obsługę terenową oraz 256,75 zł tytułem skapitalizowanych odsetek umownych wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie z tytułu nieterminowej płatności od dnia 27.12.2021 do dnia poprzedzającego wniesienie pozwu od kwoty 3.328,68 zł. Pozwana - J. S. w wyznaczonym terminie nie złożyła odpowiedzi na pozew. Spełnione zostały zatem przesłanki wyrokowania w trybie zaocznym na posiedzeniu niejawnym ( art. 339 k.p.c. ). Sąd rozpoznał sprawę w postępowaniu uproszczonym (k. 1). Sąd ustalił, co następuje: W dniu 31 maja 2021 roku pozwana J. S. zawarła z pożyczkodawcą (...) umowę pożyczki nr (...) . Na mocy umowy biorąca pożyczkę otrzymała kwotę 2.316,00 zł (całkowita kwota pożyczki), a łączne zobowiązanie do spłaty wynosiło 3.328,68 zł, a składały się na nią kwota pożyczki netto w wysokości 2.316,00 zł, opłata przygotowawcza (50 zł), prowizja ( 836,08zł) ,opłata za dostarczenie środków (10 zł), suma odsetek umownych ( 72,60zł) , opłata za usługę terenową (44 zł) . Umowa została zawarta na okres 44 tygodni ,przy czym raty miały być płatne tygodniowo . Roczną stopę oprocentowania strony określiły na 7,20%. W przypadku zadłużenia przeterminowanego pożyczkodawca uprawniony był do naliczania odsetek za opóźnienie w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie (pkt 16 A umowy). Pozwana nie wywiązywała się z warunków umowy, która została wypowiedziana pismem z 19 listopada 2021 roku za zachowaniem 30-dniowego terminu wypowiedzenia. Zobowiązanie objęte pozwem stało się wymagalne w całości w dniu 27.12.2021 roku . W dniu 19 stycznia 2022 roku powódka zawarła z (...) z siedzibą w P. umowę sprzedaży wierzytelności , na mocy której strona powodowa stała się uprawniona do występowania z wszelkimi roszczeniami przysługującymi cedentowi względem strony pozwanej. Pozwana została zawiadomiona o sprzedaży wierzytelności , która na dzień 8 marca 2022 roku opiewała na kwotę 3.528,70 zł . Zaległość wyliczona przez wierzyciela na dzień wniesienia pozwu wyniosła 3.585,43 zł , w tym 2.316,00 zł tytułem kapitału pożyczki , 72,60 zł tytułem odsetek umownych, 50,00 zł tytułem opłaty przygotowawczej , 836,08 zł tytułem prowizji, 10,00 zł tytułem opłaty za dostarczenie środków, 44 zł tytułem opłaty za obsługę terenową oraz 256,75 zł tytułem skapitalizowanych odsetek umownych wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie z tytułu nieterminowej płatności od dnia 27.12.2021 do dnia poprzedzającego wniesienie pozwu od kwoty 3.328,68 zł. Dowód : umowa pozyczki z dnia 31 maja 2021 r, Nr (...) (k. 24- 26 akt), - historia spłat ,(k.27 akt), -wypowiedzenie umowy wraz z wezwaniem do zapłaty ,(k.28 akt), -zawiadomienie o cesji ,(k.30 akt), -umowa przelewu wierzytelności ,(k.15-17akt), -załącznik Nr 3 do umowy przelewu wierzytelności ,(k.23 akt). Sąd zważył, co następuje: Przedstawiony powyżej stan faktyczny ustalony został w oparciu o dokumenty przedłożone przez stronę powodową, które nie budziły uzasadnionych wątpliwości, w związku z czym stanowiły wiarygodną podstawę ustaleń faktycznych. Strona powodowa swoje roszczenie wywodziła z tytułu nabycia wierzytelności wobec pozwanej na podstawie umowy cesji. W myśl art.509 § 1 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią ( przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki ( art. 509 § 2 k.c. ). Powódka dochodziła od pozwanej należności z tytułu umowy pożyczki zawartej z konsumentem w rozumieniu art. 22 1 k.c. W świetle przepisu art. 720 § 1 k.c. Zgodnie z art. 720 § 1 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. W tym miejscu wypada wspomnieć ,iż na podstawie art.7 ust.1 dyrektywy (...) z dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich sąd jest zobowiązany z urzędu zbadać czy postanowienia stosowane w umowach zawieranych z konsumentami nie stanowią nieuczciwych warunków umownych, tak by nie mogły one wywołać wiążącego skutku wobec konsumenta ( vide : wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej(druga izba) dnia 13,09.2018 roku , C-176/17 a także uchwała składu 7 sędziów Sadu Najwyższego z dnia 20.06.2018 roku , III CZP 29/17. B. (...) . Nr 6,s.9) W ocenie sądu, nie budziła uzasadnionych wątpliwości kwestia ponoszenia odpowiedzialności przez pozwaną z tytułu niewywiązania się z umowy pożyczki z 31 maja 2021 roku ( art. 339 § 2 k.p.c. ). Zastrzeżenia budziła jednak wysokość roszczenia dochodzonego przez powoda. Na pełną akceptację zasługiwało żądanie powoda dotyczące zwrotu należności głównej (kapitału pożyczki) . Roszczenie powódki było również zasadne w zakresie odsetek kapitałowych należnych za czas trwania umowy . W ocenie sądu, zaakceptować należało również sam fakt pobrania, jak i wysokość opłaty przygotowawczej za czynności związane z przygotowaniem umowy (50,00 zł). Oczywistym powinno być, że z czynnościami powódki związanymi z przygotowaniem umowy związane były określone koszty, np. w postaci kosztów wydruku dokumentów czy ogólnych kosztów administracyjnych. Wysokość opłaty przygotowawczej nie była wygórowana. Jeżeli chodzi o wynagrodzenie prowizyjne , już prima facie wysokość tejże prowizji w stosunku do kwoty pożyczki uznać należało za wygórowaną i to w sposób rażący ( art. 385 1 § 1 k.c. ), gdyż stanowiła 36,10 % wypłaconej kwoty. Zdaniem sądu, zaakceptowanie wysokości prowizji wskazanej w umowie, faktycznie stanowiłoby obejście przepisów o odsetkach maksymalnych ( art. 359 § 2 1 k.c. ), pełniąc funkcję dodatkowego, nienależnego wynagrodzenia dla dającej pożyczkę. Wskazać należy w tym miejscu ,iż w dniu podpisania umowy stopa referencyjna NBP wynosiła zaledwie 0,10% a zatem maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie mogła przekroczyć 7,20% w stosunku rocznym. Takie postanowienie umowne naruszało również zasady współżycia społecznego ( art. 5 k.c. ), albowiem pożyczkodawca miał otrzymać od pozwanej dodatkowe świadczenie bez ekwiwalentnego świadczenia ze swojej strony. Wynagrodzenie dla powódki za korzystanie z kapitału pożyczki zostało już bowiem przewidziane w formie odsetek kapitałowych. Strona powodowa w żaden sposób nie uzasadniła naliczenia wynagrodzenia prowizyjnego w tak znacznej wysokości (k. 24). W ocenie sądu fakt, że pozaodsetkowe koszty kredytu mieszczą się w granicach przewidzianych w art. 36a ustawy z 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 246 ze zm.), nie może oznaczać całkowitej dowolności w ustalaniu tychże kosztów i prowadzić do obejścia innych przepisów. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 720 § 1 k.c. , art. 876 k.c. , art. 518 § 1 pkt 1 k.c. oraz 481 § 1 i 2 1 k.c. , orzeczono jak w punkcie I. sentencji wyroku zaocznego, zasądzając od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.749,35 zł ( 3.585,43- 836,08 ). W punkcie II. sentencji wyroku sąd oddalił powództwo w pozostałej części (nienależnej prowizji) jako niezasadne. O kosztach procesu w punkcie III. wyroku orzeczono na zasadzie art. 100 k.p.c. , art. 98 § 1 1 k.p.c. w zw. z art. 99 k .p,c. Powód wygrał niniejszą sprawę w 77,68 %, ponosząc koszty procesu w łącznej wysokości (...) ,00,00 zł z tytułu opłaty sądowej od pozwu w kwocie 200,00 zł, wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym w wysokości 900,00 zł (§ 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych /Dz. U. z 2018 r., poz. 265/) oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Należał mu się zatem od pozwanej zwrot kwoty 856,51,08 , stanowiącej 77,68 % poniesionych kosztów procesu. Wobec wydania wyroku zaocznego, w myśl art. 333 § 1 pkt 3 k.p.c. , w części uwzględniającej powództwo (punkty I. i III. sentencji) wyrokowi nadano z urzędu rygor natychmiastowej wykonalności, o czym orzeczono w punkcie IV. sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI