I C 1134/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód A. D. wniósł o zasądzenie od Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (PBUK) kwoty 130.000 zł zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych w związku ze śmiercią syna P. D. w wypadku drogowym z dnia 26 listopada 2006 r. Sprawca wypadku, A. H., kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości z nadmierną prędkością, co doprowadziło do czołowego zderzenia z innym pojazdem, w którym pasażerem był syn powoda. Postępowanie karne przeciwko sprawcy zostało umorzone z powodu jego niepoczytalności, stwierdzonej opinią sądowo-psychiatryczną. Pozwany PBUK wnosił o oddalenie powództwa, argumentując brak winy sprawcy. Sąd Okręgowy w Siedlcach, rozpoznając sprawę, uznał, że mimo braku możliwości przypisania winy sprawcy wypadku (ze względu na jego niepoczytalność), odpowiedzialność pozwanego ubezpieczyciela na zasadzie słuszności, wynikająca z art. 428 k.c. w zw. z art. 24 i 448 k.c., uzasadnia zasądzenie zadośćuczynienia. Sąd przyznał powodowi kwotę 50.000 zł, uwzględniając głęboki uraz psychiczny i zerwanie więzi rodzinnej, ale także upływ czasu od zdarzenia i brak winy sprawcy. W pozostałej części powództwo oddalono. Sąd odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu i nakazał pobranie części nieuiszczonych kosztów sądowych od pozwanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odpowiedzialności ubezpieczyciela za szkody wyrządzone przez niepoczytalnych sprawców na zasadzie słuszności, a także możliwość dochodzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. w sprawach sprzed nowelizacji k.c.
Zastosowanie zasady słuszności wymaga oceny indywidualnych okoliczności sprawy, w tym porównania stanu majątkowego stron oraz braku osób zobowiązanych do nadzoru nad sprawcą.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ojcu przysługuje zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych w postaci zerwanej więzi rodzinnej na skutek śmierci syna w wypadku drogowym, jeśli sprawca był niepoczytalny w chwili zdarzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przysługuje na zasadzie słuszności, mimo braku winy sprawcy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo braku możliwości przypisania winy sprawcy wypadku z powodu jego niepoczytalności, odpowiedzialność pozwanego ubezpieczyciela na zasadzie słuszności (art. 428 k.c.) uzasadnia zasądzenie zadośćuczynienia na rzecz ojca za krzywdę wynikającą ze śmierci syna i zerwania więzi rodzinnej.
Czy można dochodzić zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. za śmierć osoby bliskiej, która nastąpiła przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, można dochodzić zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c., nawet jeśli śmierć nastąpiła przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, stwierdził, że art. 448 k.c. może stanowić podstawę zasądzenia zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą ze śmierci osoby bliskiej, nawet jeśli zdarzenie miało miejsce przed nowelizacją kodeksu cywilnego wprowadzającą art. 446 § 4 k.c.
Czy spożycie alkoholu przez sprawcę wypadku, który był jednocześnie niepoczytalny, wpływa na ocenę jego winy i odpowiedzialności?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli biegli stwierdzili całkowite zniesienie zdolności rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania postępowaniem, spożycie alkoholu nie zmienia oceny poczytalności.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłych, zgodnie z którą sprawca wypadku miał całkowicie zniesioną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem, a fakt spożycia alkoholu nie wpływał na tę ocenę. Tym samym nie można było zastosować wyjątku od zasady braku odpowiedzialności osoby niepoczytalnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. D. | osoba_fizyczna | powód |
| Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych z siedzibą w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Ochrona dóbr osobistych, w tym więzi rodzinnych.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Zadośćuczynienie pieniężne za naruszenie dóbr osobistych.
k.c. art. 428
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność sprawcy szkody na zasadzie słuszności, gdy jest niepoczytalny.
Pomocnicze
k.c. art. 425 § 1
Kodeks cywilny
Brak odpowiedzialności osoby niepoczytalnej za szkodę.
u.u.o. art. 124
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Odpowiedzialność PBUK za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych.
k.c. art. 446 § 4
Kodeks cywilny
Zadośćuczynienie za śmierć osoby najbliższej (nie miał zastosowania z uwagi na datę zdarzenia).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność pozwanego ubezpieczyciela na zasadzie słuszności (art. 428 k.c.) z uwagi na niepoczytalność sprawcy. • Możliwość dochodzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. mimo śmierci osoby bliskiej przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c. • Naruszenie dóbr osobistych powoda w postaci zerwanej więzi rodzinnej na skutek śmierci syna.
Odrzucone argumenty
Brak winy sprawcy wypadku z powodu niepoczytalności, co wyklucza odpowiedzialność na podstawie art. 448 k.c. (argument pozwanego). • Wysokość dochodzonego roszczenia jest wygórowana (argument pozwanego).
Godne uwagi sformułowania
Sprawca wypadku w czasie popełnienia zarzucanego mu czynu miał całkowicie zniesioną zdolność rozpoznania znaczenia tego czynu i pokierowania swoim postępowaniem. • Odpowiedzialność na zasadzie słuszności nie może być taka sama jak odpowiedzialności sprawcy czynu w pełni świadomego swego działania i zawinienia. • Nie ma żadnych mierników, które pozwoliłyby ocenić wartość cierpienia rodziców po stracie dziecka.
Skład orzekający
Małgorzata Chomiuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności ubezpieczyciela za szkody wyrządzone przez niepoczytalnych sprawców na zasadzie słuszności, a także możliwość dochodzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. w sprawach sprzed nowelizacji k.c."
Ograniczenia: Zastosowanie zasady słuszności wymaga oceny indywidualnych okoliczności sprawy, w tym porównania stanu majątkowego stron oraz braku osób zobowiązanych do nadzoru nad sprawcą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy trudnego zagadnienia odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez osoby niepoczytalne, co ma istotne znaczenie praktyczne i budzi wątpliwości prawne. Pokazuje, jak prawo stara się zapewnić sprawiedliwość nawet w tak skomplikowanych sytuacjach.
“Czy można zasądzić odszkodowanie, gdy sprawca był niepoczytalny? Sąd Okręgowy odpowiada: TAK!”
Dane finansowe
WPS: 130 000 PLN
zadośćuczynienie: 50 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.