I C 112/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zasądził od byłego prezesa spółki na rzecz syndyka masy upadłości kwotę 200 000 zł z odsetkami, uznając pobrane przez niego pieniądze za nieważne pożyczki.
Syndyk masy upadłości spółki z o.o. pozwał byłego prezesa o zapłatę 200 000 zł, które ten pobrał z konta spółki w formie "pożyczek". Pozwany twierdził, że były to ważne pożyczki, które nie zostały wypowiedziane. Sąd Okręgowy uznał umowy pożyczek za nieważne na podstawie przepisów o zakazie zawierania umów między spółką a członkiem zarządu w podwójnej roli, zasądzając od pozwanego zwrot pobranej kwoty wraz z odsetkami od daty doręczenia pozwu.
Sprawa dotyczyła roszczenia syndyka masy upadłości spółki z o.o. przeciwko jej byłemu prezesowi i głównemu udziałowcowi, S. S., o zwrot kwoty 200 000 zł. Pieniądze te zostały pobrane przez pozwanego z konta spółki w dwóch transzach w sierpniu 2012 roku, z zaznaczeniem "pożyczki". Syndyk nie uzyskał pełnej dokumentacji, ale pozwany nie zwrócił środków. Sąd Okręgowy w Olsztynie, rozpoznając sprawę po sprzeciwie od nakazu zapłaty, uznał roszczenie za zasadne. Sąd odwołał się do art. 210 k.s.h., który chroni interesy spółki z o.o. poprzez ograniczenie możliwości działania członka zarządu w podwójnej roli (reprezentanta spółki i strony umowy). W związku z tym, nawet jeśli przyjąć, że doszło do zawarcia umów pożyczek, należało je uznać za bezwzględnie nieważne na podstawie art. 108 k.c. (stosowanego analogicznie do relacji spółka-członek zarządu). Nieważność umów nie wykluczała jednak obowiązku zwrotu pobranych środków. Sąd zasądził od pozwanego kwotę 200 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia pozwu (19 lutego 2014 r.), oddalając żądanie odsetek od daty pobrania pieniędzy. Rozstrzygnięto również o kosztach procesu, zasądzając od pozwanego na rzecz syndyka 3 600 zł tytułem zwrotu kosztów, a także nakazano ściągnięcie od pozwanego 10 000 zł tytułem opłaty sądowej, od której powód był zwolniony.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, taka umowa jest bezwzględnie nieważna na podstawie przepisów o zakazie zawierania umów przez pełnomocnika we własnym imieniu oraz przepisów o ochronie interesów spółki z o.o.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 210 k.s.h. chroniący interesy spółki oraz art. 108 k.c. (stosowany analogicznie), które wyłączają możliwość działania członka zarządu w podwójnej roli, aby zapobiec nadużyciom i sprzeczności interesów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zasądzenie części powództwa
Strona wygrywająca
Syndyk Masy Upadłości (...) Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w O.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk Masy Upadłości (...) Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w O. | instytucja | powód |
| S. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.s.h. art. 210
Kodeks spółek handlowych
Celem przepisu jest ochrona interesów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością poprzez wyeliminowanie możliwości działania członka zarządu w podwójnej roli (reprezentanta spółki i strony umowy), co zapobiega nadużyciom.
k.c. art. 108
Kodeks cywilny
Pełnomocnik nie może być drugą stroną czynności prawnej, której dokonuje w imieniu mocodawcy, chyba że co innego wynika z treści pełnomocnictwa lub ze względu na treść czynności prawnej wyłączona jest możliwość naruszenia interesów mocodawcy. Przepis ma zastosowanie do umów między spółką a członkiem zarządu.
Pomocnicze
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie.
u.k.s.c. art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa do obciążenia strony kosztami sądowymi, których nie miała obowiązku uiścić.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność umowy pożyczki zawartej między spółką a członkiem zarządu działającym w podwójnej roli. Obowiązek zwrotu środków pieniężnych pobranych z konta spółki przez członka zarządu, nawet w ramach nieważnej umowy.
Odrzucone argumenty
Umowa pożyczki była ważna i nie została wypowiedziana. Roszczenie stało się wymagalne później niż w dacie pobrania środków.
Godne uwagi sformułowania
ochrona interesów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wyeliminowanie możliwości działania członka zarządu w podwójnej roli zapobiegania nadużyciom bezwzględnie nieważne roszczenie powoda stało się wymagalne w dacie doręczenia pozwanemu odpis pozwu
Skład orzekający
Maria Matyja
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawierania umów między spółką z o.o. a jej członkami zarządu, ochrona interesów spółki, nieważność czynności prawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji członka zarządu pobierającego środki z konta spółki w formie "pożyczki" w okresie przed ogłoszeniem upadłości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd chroni spółki przed nadużyciami ze strony zarządu, nawet jeśli formalnie umowy wydają się być zawarte. Jest to ważna lekcja dla przedsiębiorców i menedżerów.
“Czy prezes spółki może "pożyczyć" pieniądze od firmy? Sąd Okręgowy odpowiada: tylko jeśli umowa jest ważna!”
Dane finansowe
WPS: 200 000 PLN
zapłata: 200 000 PLN
zwrot kosztów procesu: 3600 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: I C 112/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 czerwca 2014 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Maria Matyja Protokolant: p.o. sekr. sądowy Marta Stankiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2014 r. w Olsztynie sprawy z powództwa Syndyka Masy Upadłości (...) Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w O. przeciwko S. S. o zapłatę na skutek sprzeciwu pozwanego od nakazu zapłaty Sądu Okręgowego w O. z dnia 24 stycznia 2014 r. sygn. akt I Nc 6/14 I. zasądza od pozwanego S. S. na rzecz Syndyka Masy Upadłości (...) Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w O. kwotę 200.000 zł (dwieście tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 24 lutego 2014 r. do dnia zapłaty; II. oddala powództwo w części pozostałej; III. zasądza od pozwanego S. S. na rzecz Syndyka Masy Upadłości (...) Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w O. kwotę 3.600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu; IV. nakazuje ściągnąć od pozwanego S. S. na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Olsztynie kwotę 10.000 zł (dziesięć tysięcy złotych) tytułem należnej opłaty w sprawie, od obowiązku której powód był zwolniony. UZASADNIENIE Syndyk Masy Upadłości (...) Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej w pozwie wniesionym w dniu 13 stycznia 2014r. w postępowaniu upominawczym domagał wydania nakazu zapłaty zobowiązującego pozwanego S. S. do zapłacenia kwoty 200.000,-zł z ustawowymi odsetkami oraz należnych kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu podał, że pozwany będący Prezesem Zarządu powodowej spółki i główny jej udziałowcem pobrał miedzy innymi z powodowej spółki w dwu transzach kwotę 200.000,-zł, a mianowicie w dniu 2 sierpnia 2012r. – 100.000,-zł i kolejne 100.000,-zł w dniu 7 sierpnia 2012r. Przelewy w//w kwot z konta Spółki zostały zatytułowane „pożyczki” , ale Syndyk nie uzyskał wszystkich dokumentów ani od pozwanego jako faktycznego ich dysponenta ani od (...) , które w ramach prowadzonego postępowania przejęło cześć dokumentacji. Pozwany jak wynika z zapisów księgowych nie zwrócił Spółce pobranych z jej konta kwot. Jednocześnie Syndyk wskazał, że postanowieniem z dnia 13 lutego (...) . Sygn. akt V GU 1/13 Sąd Rejonowy Sąd gospodarczy w Olsztynie ogłosił upadłość likwidacyjną powodowej Spółki. Nakazem zapłaty z dnia 24 stycznia 2014r. Sygn. akt I Nc 6/14 Sad Okręgowy w Olsztynie uwzględnił żądania powoda w całości. (nakaz zapłaty k 16) W sprzeciwie od tego nakazu pozwany wniósł o jego uchylenie w całości i zasądzenie od powoda na jego rzecz należnych kosztów procesu. W uzasadnieniu sprzeciwu podał, że w sposób dorozumiany należy przyjąć, że upadła spółka zwarła z pozwanym umowę pożyczki. Termin zwrotu tej pożyczki nie został oznaczony, a zatem dłużnik byłby zobowiązany do jej zwrotu w terminie sześciu tygodni po wypowiedzeniu przez pożyczkodawcę. Zarzucił, że powód nie wzywał pozwanego do zwrotu pożyczki, ani nie dokonał żadnej czynności którą można by uznać za wezwanie do jej zwrotu. Obowiązany. Jeśli nawet by przyjąć, iż wypowiedzenie umowy pożyczki zostało zawarte w pozwie, to został on doręczony pozwanemu w dniu 19 lutego 2014r., a zatem roszczenie powoda najwcześniej jest wymagalne w dniu 3 kwietnia 2014r. Sąd Okręgowy ustalił co następuje: Z wyciągu rachunku bankowego prowadzonego dla (...) Spółki z o.o. w O. wynika, że w dniu 2 sierpnia 2012r. z konta Spółki została przelana na konto osobiste pozwanego tytułem pożyczki kwota 100.000,-zł, a w dniu 7 sierpnia 2012r. kolejne 100.000,-zł również tytułem pożyczki. (wyciąg bankowy k 8-9) Pozwany S. S. był jedynym wspólnikiem Spółki z o.o. (...) . Był również Prezesem jej Zarządu. (opis KRS k 10-13) Bezsporne jest, że postanowieniem z dnia 13 lutego (...) . Sygn. akt V GU 1/13 Sąd Rejonowy Sąd gospodarczy w Olsztynie ogłosił upadłość likwidacyjną powodowej Spółki. Sąd oddalił wniosek pozwanego aby powodowy Syndyk przedstawił dowód istnienia zobowiązania, albowiem to przez niego i funkcjonariuszy (...) został pozbawiony możliwości udowodnienia, że zobowiązanie nie istnieje. (protokół k 27, płyta CD k28) Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2013r. Sygn. akt I Co 220/13 powodowi zostało udzielone zabezpieczenie przed wszczęciem postępowania przedmiotowej kwoty poprzez obciążenie hipoteką przymusową nieruchomości stanowiącej własność pozwanego położona w miejscowości L. gmina M. stanowiącą działkę gruntu oznaczoną numerem ewidencyjnym (...) o powierzchni (...) ha dla której Sąd Rejonowy w Żywcu Wydział V Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr (...) . (akta sprawy I Co 220/13) Sąd Okręgowy zważył: Roszczenie powoda należy uznać za zasadne. W pierwszej kolejności w niniejszej sprawie należy przywołać art. 210 k. s. h. , którego celem jest ochrona interesów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Ogranicza on prawo reprezentacji spółki przez Zarząd w razie zawierania umowy między spółką a członkiem zarządu. Przy czym przepis ten nie różnicuje czynności prawnych wobec czego dotyczy wszystkich umów między spółką a członkiem zarządu, bez względu na to, czy mają one związek z pełnioną przez niego funkcją w zarządzie spółki. Ochrona ta polega na wyeliminowaniu możliwości działania członka zarządu w podwójnej roli reprezentanta interesów spółki i i reprezentowania własnych interesów. Przywołany przepis ma celu zapobiegania nadużyciom do jakich mogłoby dojść w związku z kierowaniem się przez członka zarządu własnym interesem pozostającym w sprzeczności z interesem ( por wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 5 grudnia 2013r. I ACa 559/13 LEX Nr 1409076) W tej sytuacji gdyby przyjąć, że między pozwanym jako członkiem Zarządu a Spółką z (...) zostały w dniach 2 i 7 sierpnia 2012r, umowy pożyczki to należałoby je uznać za bezwzględnie nieważne przy zastosowaniu postanowień art. 108 k.c. , stanowiącym, że pełnomocnik nie może być drugą stroną czynności prawnej, której dokonuje w imieniu mocodawcy, chyba, że co innego wynika z treści pełnomocnictwa albo ze względu na treść czynności prawnej wyłączona jest możliwość naruszenia interesów mocodawcy. Przywołany przepis ma zastosowanie wówczas, gdy ta sama osoba fizyczna jest stroną czynności prawnej działając z jednej strony jako organ osoby prawnej, a drugiej we własnym imieniu. (por wyrok SN z dnia 9 marca 1993 I CR 3/93 OSNCP 1993/9/165 ) W tej sytuacji ocena warunków umów pożyczek zawartych miedzy pozwanym jako członkiem Zarządu a Spółką jako nieważnych nie ma znaczenia dla zasadności roszczenia powodu o zwrotu pobranej przez pozwanego kwoty 200.000,-zł z konta spółki. W tej sytuacji jako, że roszczenie powoda stało się wymagalne w dacie doręczenia pozwanemu odpis pozwu w mniejszej sprawie tj. w dniu 19 lutego 2014r., na podstawie art. 481 § 1 k.c. odsetki zasądzono od dnia 24 lutego 2014r. oddalając roszczenie powoda o zasądzenie odsetek od daty przelania kwot po 100.000,-zł z konta powodowej Spółki na rzecz pozwanego. O kosztach procesu orzeczono po myśli art. 98 zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Na kwotę tę składa się wynagrodzenie adwokata w kwocie 3.600,-zł ( § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. z 2013 poz. 490) O obciążeniu pozwanego kosztami sądowym, których powód nie miał obowiązku uiścić (opłata od pozwu i wydatki związane ze stawiennictwem świadka) na podstawie art. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tj. Dz. U. z 2010r. Nr 90 poz. 594 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI