I C 1099/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Olsztynie rozpoznał sprawę z powództwa Syndyka masy upadłości L.Z. i E.Z. przeciwko R.Z. (1) o uznanie czynności prawnych za bezskuteczne. Powodowie domagali się uznania za bezskuteczne wobec masy upadłości umów darowizny nieruchomości zawartych przez upadłych L.Z. i E.Z. na rzecz pozwanego R.Z. w dniu 27 kwietnia 2020 r. Uzasadniali swoje żądanie tym, że w wyniku tych darowizn upadli stali się niewypłacalni, a czynności te zostały dokonane z pokrzywdzeniem wierzycieli. Pozwany R.Z. wniósł o oddalenie powództwa, kwestionując istnienie wymagalnych wierzytelności, wskazując na obciążenia hipoteczne nieruchomości oraz argumentując, że darowizny miały na celu uporządkowanie spraw majątkowych i zapewnienie rodzicom dożywotniego prawa korzystania z części nieruchomości. Sąd Okręgowy, po analizie materiału dowodowego, uznał powództwo za zasadne. Stwierdził, że umowy darowizny były czynnościami nieodpłatnymi, a ich dokonanie doprowadziło do niewypłacalności dłużników i pokrzywdzenia wierzycieli. Sąd podkreślił, że w przypadku czynności nieodpłatnych nie jest wymagane udowodnienie wiedzy osoby trzeciej o działaniu dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Analiza ksiąg wieczystych wykazała, że wartość rynkowa darowanych nieruchomości przewyższała sumę obciążeń hipotecznych, co oznaczało, że wierzyciele mogli zostać zaspokojeni. W konsekwencji sąd uznał obie umowy darowizny za bezskuteczne w stosunku do mas upadłości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o skardze pauliańskiej (art. 527-528 k.c.) w kontekście upadłości, zwłaszcza w odniesieniu do czynności nieodpłatnych (darowizn) oraz oceny pokrzywdzenia wierzycieli w sytuacji obciążeń hipotecznych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji upadłości osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej i darowizn nieruchomości rolnych. Ocena wartości nieruchomości i obciążeń hipotecznych może być odmienna w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa darowizny nieruchomości zawarta przez dłużników, którzy następnie ogłosili upadłość, może zostać uznana za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości z uwagi na pokrzywdzenie wierzycieli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa darowizny może zostać uznana za bezskuteczną, jeśli doprowadziła do niewypłacalności dłużnika i pokrzywdzenia wierzycieli, zwłaszcza gdy była to czynność nieodpłatna.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że darowizny były nieodpłatne i doprowadziły do niewypłacalności dłużników, co stanowiło pokrzywdzenie wierzycieli. Wartość nieruchomości przewyższała obciążenia hipoteczne, co umożliwiało zaspokojenie wierzycieli.
Czy obciążenie nieruchomości hipotekami o znacznej wartości wyklucza możliwość uznania umowy darowizny za bezskuteczną z powodu pokrzywdzenia wierzycieli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obciążenie hipoteczne nie wyklucza uznania darowizny za bezskuteczną, jeśli rzeczywista wartość nieruchomości przewyższa sumę obciążeń i pozwala na zaspokojenie wierzycieli.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że wartość rynkowa darowanych nieruchomości była wyższa niż suma istniejących obciążeń hipotecznych, co oznaczało, że wierzyciele mogli zostać zaspokojeni z tych nieruchomości.
Czy czynność prawna dłużnika dokonana bezpłatnie może być uznana za bezskuteczną wobec wierzycieli, nawet jeśli osoba trzecia nie wiedziała o działaniu dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 528 k.c., wierzyciel może żądać uznania bezpłatnej czynności za bezskuteczną, nawet jeśli osoba trzecia nie wiedziała o działaniu dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 528 k.c., który zwalnia wierzyciela z obowiązku wykazywania wiedzy osoby trzeciej w przypadku czynności nieodpłatnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk E. Z. | inne | powód |
| Syndyk L. Z. | inne | powód |
| R. Z. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 527 § § 1
Kodeks cywilny
Gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
k.c. art. 527 § § 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzyciela, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności.
k.c. art. 527 § § 3
Kodeks cywilny
Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzyciela uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
k.c. art. 528
Kodeks cywilny
Jeżeli wskutek czynności dokonanej przez dłużnika, osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działa ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
PrUp art. 132 § § 1
Ustawa - Prawo upadłościowe
Po ogłoszeniu upadłości wyłącznie legitymowanym do wniesienia powództwa o skargę pauliańską jest syndyk.
Pomocnicze
k.p.c. art. 235 § 2 § 1 pkt. 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może pominąć dowód, gdy okoliczności, na które miałby być dopuszczony, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie rodzi skutków prawnych.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Reguluje zasady ponoszenia kosztów sądowych.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądza od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej zwrot kosztów procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Darowizny były czynnościami nieodpłatnymi. • Darowizny doprowadziły do niewypłacalności dłużników. • Darowizny zostały dokonane z pokrzywdzeniem wierzycieli. • Wartość rynkowa nieruchomości przewyższała obciążenia hipoteczne. • Po ogłoszeniu upadłości legitymację do wniesienia skargi pauliańskiej ma syndyk.
Odrzucone argumenty
Brak wymagalnych wierzytelności. • Nieruchomości były obciążone hipotekami o wartości przewyższającej ich wartość rynkową. • Czynność miała charakter dwustronnie zobowiązujący (dożywocie). • Naruszenie art. 5 k.c. (zasady współżycia społecznego).
Godne uwagi sformułowania
wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową • czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzyciela, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności • jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzyciela uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli • jeżeli wskutek czynności dokonanej przez dłużnika, osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działa ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli • pokrzywdzenie wierzycieli należy oceniać nie według chwili dokonania czynności prawnej dłużnika z osobą trzecią, lecz według chwili jej zaskarżenia, oraz że wiążąca się z pokrzywdzeniem wierzycieli niewypłacalność dłużnika musi istnieć zarówno w chwili wystąpienia ze skargą pauliańską, jak i w chwili orzekania przez sąd o zawartym w niej żądaniu uznania czynności prawnej za bezskuteczną
Skład orzekający
Ewa Oknińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o skardze pauliańskiej (art. 527-528 k.c.) w kontekście upadłości, zwłaszcza w odniesieniu do czynności nieodpłatnych (darowizn) oraz oceny pokrzywdzenia wierzycieli w sytuacji obciążeń hipotecznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji upadłości osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej i darowizn nieruchomości rolnych. Ocena wartości nieruchomości i obciążeń hipotecznych może być odmienna w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy sytuacji, w której rodzice przekazują majątek dzieciom, a następnie ogłaszają upadłość, co rodzi pytania o ochronę wierzycieli. Jest to przykład klasycznego problemu 'ucieczki' przed długami.
“Rodzice podarowali synom majątek, a potem ogłosili upadłość. Czy wierzyciele mogą odzyskać pieniądze?”
Dane finansowe
WPS: 600 000 PLN
koszty procesu: 10 834 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.