I C 1097/14

Sąd Okręgowy w RadomiuRadom2015-03-05
SAOSCywilneochrona praw członkowskichŚredniaokręgowy
spółdzielnia mieszkaniowauchwała walnego zgromadzenianadwyżka bilansowapokrycie niedopłatkoszty mediówstatut spółdzielniprawo spółdzielczezasada równości członkówbezpodstawne wzbogacenie

Sąd uchylił uchwały spółdzielni mieszkaniowej dotyczące przeznaczenia nadwyżki bilansowej na pokrycie indywidualnych niedopłat za media, uznając je za sprzeczne ze statutem i dobrymi obyczajami.

Powód, członek spółdzielni mieszkaniowej, zaskarżył uchwały walnego zgromadzenia dotyczące przeznaczenia nadwyżki bilansowej za 2013 rok na pokrycie indywidualnych niedopłat za energię cieplną i wodę. Sąd Okręgowy w Radomiu uchylił te uchwały, uznając je za sprzeczne ze statutem spółdzielni, który przewidywał przeznaczenie nadwyżki na fundusz remontowy lub działalność statutową, a nie na pokrywanie długów członków i osób trzecich. Sąd podkreślił, że takie działanie narusza zasadę równości członków i prowadzi do bezpodstawnego wzbogacenia osób niebędących członkami.

Powód M. P., członek Spółdzielni Mieszkaniowej im. J. G. w R., wniósł o uchylenie lub stwierdzenie nieważności uchwał nr (...) i (...) Walnego Zgromadzenia Członków z dnia 14 czerwca 2014 roku. Uchwały te dotyczyły przeznaczenia nadwyżki bilansowej spółdzielni za 2013 rok na pokrycie indywidualnych niedopłat wynikających z rozliczenia kosztów energii cieplnej oraz dostawy wody i odprowadzania ścieków. Powód argumentował, że uchwały te naruszają prawo spółdzielcze, prawo o spółdzielniach mieszkaniowych oraz statut spółdzielni, w szczególności § 54 statutu, który stanowi, że nadwyżka powinna być przeznaczona na fundusz remontowy lub niegospodarczą działalność statutową. Ponadto, powód podnosił zarzuty dotyczące naruszenia procedury zgłaszania poprawek do projektów uchwał. Pozwana Spółdzielnia wnosiła o oddalenie powództwa, twierdząc, że uchwały są zgodne ze statutem i prawem spółdzielczym, a poprawki powoda zostały zgłoszone po terminie. Sąd Okręgowy w Radomiu, po analizie materiału dowodowego, uznał powództwo za uzasadnione w części dotyczącej uchylenia uchwał. Sąd stwierdził, że uchwały te są sprzeczne z § 54 statutu spółdzielni, który nie przewiduje przeznaczania nadwyżki na pokrycie indywidualnych niedopłat za media. Sąd podkreślił, że takie działanie narusza zasadę równości członków spółdzielni oraz prowadzi do bezpodstawnego wzbogacenia osób niebędących członkami. Sąd nie dopatrzył się jednak podstaw do stwierdzenia nieważności uchwał, uznając, że nie naruszają one bezwzględnie obowiązujących przepisów ustawy. Sąd podzielił również stanowisko spółdzielni co do uchybienia przez powoda terminu na zgłoszenie poprawek do projektów uchwał. W konsekwencji, Sąd uchylił uchwałę nr (...) w części dotyczącej wyrażenia zgody na pokrycie indywidualnych niedopłat oraz uchwałę nr (...) w całości, zasądzając od spółdzielni na rzecz powoda zwrot kosztów procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała taka jest sprzeczna ze statutem spółdzielni, który przewiduje przeznaczenie nadwyżki na fundusz remontowy lub niegospodarczą działalność statutową, a nie na pokrywanie długów członków i osób trzecich.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przeznaczenie nadwyżki na pokrycie indywidualnych niedopłat za media narusza statut spółdzielni, zasadę równości członków oraz prowadzi do bezpodstawnego wzbogacenia osób niebędących członkami. Działanie to nie mieści się w definicji niegospodarczej działalności statutowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie uchwał

Strona wygrywająca

M. P.

Strony

NazwaTypRola
M. P.osoba_fizycznapowód
(...) Spółdzielnia Mieszkaniowa im. (...) w R.spółkapozwany

Przepisy (13)

Główne

pr. spółdz. art. 42 § § 3

Prawo spółdzielcze

Uchwała walnego zgromadzenia może zostać uchylona w razie sprzeczności z postanowieniami statutu, dobrymi obyczajami lub gdy godzi w interes spółdzielni albo ma na celu pokrzywdzenie jej członka.

pr. spółdz. art. 42 § § 2

Prawo spółdzielcze

Uchwała walnego zgromadzenia jest nieważna w razie sprzeczności z ustawą.

Pomocnicze

pr. spółdz. art. 5

Prawo spółdzielcze

Przepis, który stanowi podstawę prawną dla postanowień statutu dotyczących przeznaczenia nadwyżki.

pr. spółdz. art. 36 § § 1

Prawo spółdzielcze

Walne zgromadzenie jest najwyższym organem spółdzielni.

pr. spółdz. art. 38 § § 1

Prawo spółdzielcze

Do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia należy m.in. podejmowanie uchwał w sprawie podziału nadwyżki bilansowej i sposobu pokrycia strat.

pr. spółdz. art. 76

Prawo spółdzielcze

Reguluje zasady podziału nadwyżki bilansowej w spółdzielni.

pr. spółdz. art. 77 § § 2

Prawo spółdzielcze

Odsyła do statutu spółdzielni w kwestii zasad podziału nadwyżki bilansowej między członków.

pr. spółdz. art. 77 § § 4

Prawo spółdzielcze

Przepis o charakterze iuris dispositivi (dyspozytywnym), nie bezwzględnie obowiązującym.

u.s.m. art. 83 § ust. 3

Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych

Członek ma prawo zgłaszania poprawek do projektów uchwał nie później niż na 3 dni przed posiedzeniem Walnego Zgromadzenia.

k.c. art. 111 § § 2

Kodeks cywilny

Zasady obliczania terminów oznaczonych w dniach, w tym nieuwzględnianie dnia, w którym zdarzenie nastąpiło.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach procesu.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach procesu w przypadku wzajemnego zniesienia lub innego rozstrzygnięcia.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10.1.1

Podstawa do ustalenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwały sprzeczne ze statutem spółdzielni w zakresie przeznaczenia nadwyżki bilansowej. Przeznaczenie nadwyżki na pokrycie indywidualnych niedopłat za media narusza zasadę równości członków i prowadzi do bezpodstawnego wzbogacenia osób niebędących członkami. Uchwały nie zawierają kryteriów podziału nadwyżki między członków, a podział między osiedlami narusza indywidualne prawa członka.

Odrzucone argumenty

Poprawki powoda do projektów uchwał zostały zgłoszone po terminie. Różnica w kwocie niedopłaty między projektem uchwały a uchwaloną kwotą została należycie wyjaśniona przez główną księgową. Uchwały nie naruszają bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa, co uzasadniałoby ich nieważność.

Godne uwagi sformułowania

pokrycie indywidualnych niedopłat z zysku spółdzielni powoduje złamanie podstawowego kryterium prawa spółdzielczego tj. zasady równości członków spółdzielni oraz bezpodstawne wzbogacenie osób niebędących członkami Takie „premiowanie” przez spółdzielnie osób nie wywiązujących się ze swoich obowiązków wynikających z członkostwa w spółdzielni lub posiadanego lokalu należy także uznać za sprzeczne z dobrymi obyczajami.

Skład orzekający

Michał Gałek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa spółdzielczego dotyczących podziału nadwyżki bilansowej, zgodności uchwał ze statutem i dobrymi obyczajami, a także zasady równości członków spółdzielni."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółdzielni mieszkaniowej i jej statutu. Może mieć mniejsze zastosowanie w przypadku innych typów spółdzielni lub gdy statut stanowi inaczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych dla członków spółdzielni kwestii finansowych i zasad zarządzania, a także pokazuje, jak sąd interpretuje przepisy prawa spółdzielczego w kontekście ochrony praw członków.

Spółdzielnia nie może pokrywać długów członków z zysku – sąd uchyla kontrowersyjne uchwały.

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 577 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 1097/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 marca 2015 r. Sąd Okręgowy w Radomiu I Wydział Cywilny w składzie : Przewodniczący S.S.O. Michał Gałek Protokolant sek. sąd. Justyna Pijarska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2015 r. w Radomiu na rozprawie sprawy sprawy z powództwa M. P. przeciwko (...) Spółdzielni Mieszkaniowej im. (...) w R. o uchylenie uchwał walnego zgromadzenia lub stwierdzenie ich nieważności 1. uchyla uchwałę nr (...) , Walnego Zgromadzenia Członków Spółdzielni Mieszkaniowej im. J. G. w R. z dnia 14 czerwca 2014r. w części dotyczącej wyrażenia zgody na pokrycie indywidualnych niedopłat wynikających z łącznego rozliczenia kosztów energii cieplnej dla celów centralnego ogrzewania i centralnej ciepłej wody oraz dostawy wody i odprowadzania ścieków za 2013r. w kwocie 781.836,45zł., 2. uchyla uchwałę nr (...) , Walnego Zgromadzenia Członków Spółdzielni Mieszkaniowej im. J. G. w R. z dnia 14 czerwca 2014r., 3. zasądza od Spółdzielni Mieszkaniowej im. (...) w R. na rzecz M. P. kwotę 577,00 (pięćset siedemdziesiąt zł. tytułem zwrotu kosztów procesu; UZASADNIENIE Powód M. P. w pozwie z dnia 29 lipca 2014r. (data nadania) wnosił o uchylenie uchwały nr (...) Walnego Zgromadzenia (...) Spółdzielni Mieszkaniowej im. (...) w R. w przedmiocie przeznaczenia nadwyżki bilansowej spółdzielni za 2013 rok, oraz uchylenie uchwały nr (...) Walnego Zgromadzenia pozwanej spółdzielni, podjętej w sprawie pokrycia niedopłaty z zysku netto za 2013 rok, podjętych w dniu 14 czerwca 2014 roku, względnie o stwierdzenie nieważności tych uchwał z prawem oraz o zasądzenie zwrotu poniesionych w sprawie kosztów sądowych. W uzasadnieniu pozwu podnosił, że Walne Zgromadzenie (...) obradujące 14 czerwca 2014 roku podjęło uchwałą nr (...) w przedmiocie przeznaczenia nadwyżki bilansowej spółdzielni za 2013 rok na pokrycie indywidualnych niedopłat wynikających z rozliczenia kosztów dostaw energii cieplnej i dostaw wody. Walne Zgromadzenie w związku z powyższą uchwałą podjęło również uchwałę nr (...) w przedmiocie pokrycia z zysku netto za 2013 rok niedopłaty wynikającej z rozliczenia kosztów centralnego ogrzewania, ciepłej wody i zimnej wody z podziałem zysku na osiedla Uchwały te naruszają prawo spółdzielcze , prawo o spółdzielniach mieszkaniowych oraz statut spółdzielni. § 54 statutu o treści obowiązującej w chwili obrad Walnego Zgromadzenia stanowi: nadwyżkę finansowa spółdzielni przeznacza się na fundusz remontowy oraz na niegospodarczą działalność statutową spółdzielni. Uchwały te są, zatem sprzeczne ze statutem, który w tym paragrafie ma legalne oparcie w art. 5 prawa spółdzielczego . Treść obydwu uchwał narusza prawo spółdzielcze , gdyż uchwała przeznacza zysk na zaspokojenie roszczeń spółdzielni względem osób zobowiązanych do uiszczania kosztów z powodu zużycia wody zimnej, wody ciepłej podgrzanej centralnie i ciepła w lokalach, do których posiadają tytułu prawny. Obejmuje, zatem również osoby, które nie są członkami spółdzielni, najemców lokali, właścicieli lokali, którzy nie mogą być uprawnieni do udziału w zysku spółdzielni. Ponadto podstawą do uchylenia zaskarżonych uchwał nr (...) i nr (...) Walnego Zgromadzenia jest naruszenie przez spółdzielnię (w jej imieniu zarząd spółdzielni) procedury, w zakresie zgłaszania poprawek do projektów uchwał. Jako członek spółdzielni w dniu 11 czerwca 2014 roku złożyłem osobiście poprawkę do projektu uchwały nr (...) (po jej przyjęciu na Walnym Zgromadzeniu otrzymała numer (...) ) - została ona zarejestrowana pod l.dz. 4480. Ponieważ według opinii pełnomocnika spółdzielni ostatnim dniem terminu na zgłoszenie poprawek przed Zgromadzeniem - wyznaczonym w dniu 14 czerwca - był dzień 10-go czerwca, bezprawnie zostałem prawa do głosowania nad tą poprawką. Pozwana Spółdzielnia w odpowiedzi na pozew wnosiła o oddalenie powództwa w całości, zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych. Zgodnie z art. 36 § 1 ustawy z dnia 16.09.1982r. prawo spółdzielcze walne zgromadzenie jest najwyższym organem spółdzielni. Zgodnie z art. 38 § 1 Prawa spółdzielczego do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia należy m.in. podejmowanie uchwal w sprawie podziału nadwyżki bilansowej (dochodu ogólnego) i sposobu pokrycia strat. Wskazany w pozwie § 54 statutu spółdzielni stanowi natomiast, że nadwyżkę bilansową Spółdzielni przeznacza się na fundusz remontowy oraz na niegospodarczą działalność statutowa Spółdzielni. Stratę bilansową Spółdzielni pokrywa się w pierwszej kolejności z funduszu zasobowego, następnie z funduszu udziałowego. Zysk spółdzielni za 2013r. został przeznaczony na niegospodarczą działalność spółdzielni związaną z zarządzaniem nieruchomościami , co jest zgodne z § 54 statutu w zw. z § 5 statutu. Odnośnie wskazanej w pozwie okoliczności rzekomego braku wyjaśnienia różnicy w kwotach niedopłaty pomiędzy pierwotnym projektem uchwał, a ich poprawkami wskazuję, że twierdzenie takie pozbawione jest podstaw. Jak wynika z protokołu Walnego Zgromadzenia z dnia 14.06.2014r. główna księgowa (...) uzasadniła ową kwestię wskazując na konieczność doksięgowania z uwagi na zalecenia badających bilans oraz zasadę bezwynikowej działalności Spółdzielni. Nikt nie miał zastrzeżeń do takiego uzasadnienia (str. 15 protokołu z Walnego Zgromadzenia Członków (...) z dnia 14.06.2014r.). Odnośnie poprawek powoda do uchwały nr (...) wskazać należy, że poprawki te zostały zgłoszone po terminie przewidzianym w § 24 ust. 9 aktualnego Statutu (...) oraz art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 15.12.2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych , które stanowią , że członek ma prawo zgłaszania poprawek do projektów uchwał nie później niż na 3 dni przed posiedzeniem Walnego Zgromadzenia lub jego pierwszej części. Wobec braku uregulowań w zakresie obliczania terminów w ustawie Prawo spółdzielcze , należy w tym zakresie zastosować przepisy art. 111 k.c. Tak więc jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło. Zatem dzień, w którym nastąpiło zgłoszenie poprawek nie jest uwzględniany przy obliczaniu terminu. Skoro termin Walnego Zgromadzenia został wyznaczony na dzień 14.06.2014r., to poprawki powinny zostać zgłoszone najpóźniej 10.06.2014r. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Na dzień 14 czerwca 2014r. został wyznaczony termin Walnego Zgromadzenia Członków (...) Spółdzielni Mieszkaniowej im. (...) . G. w R. . Spółdzielnia wykazywała w sprawozdaniu finansowym i bilansie za 2013r. niedobór środków na funduszu remontowym na kwotę ponad 9 mln zł. oraz niedobór środków na funduszu zasobowym na kwotę ponad 22 mln zł. (wyjaśnienia powoda złożone na rozprawie w dniu 04.12.2014r.) M. P. jako członek spółdzielni w dniu 11 czerwca 2014 roku złożył poprawkę do projektu uchwały nr 4 w sprawie przeznaczenia zysku netto za 2013 rok. Poprawka dotyczyła zapisu w § 1 projektu uchwały, który według propozycji powoda powinien mieć brzmienie: „§1.Walne Zgromadzenie Członków (...) Spółdzielni Mieszkaniowej wyraża / nie wyraża / zgodę na przeznaczenie zysku netto za 2013 rok w wysokości 822.985,74 zł na : 1.Zasilenie funduszu remontowego (...) w stosunku 95 % - w kwocie 781.836,46 zł. 2.Zasilenie funduszu zasobowego Spółdzielni w stosunku 5 % - w kwocie 41.149,28 zł.” Poprawka złożona przez powoda została zarejestrowana pod l.dz. (...) (projekt uchwały k.7, poprawka powoda k.8) . Ponieważ według opinii prawnej pełnomocnika spółdzielni ostatnim dniem terminu na zgłoszenie poprawek przed Walnym Zgromadzeniem był dzień 10-go czerwca, poprawka zgłoszona przez powoda uznana została za zgłoszoną po terminie i nie była poddana głosowaniu na Walnym Zgromadzeniu (pismo powoda z 12 czerwca 2014 r. w/s błędnej interpretacji § 24 ust. 9 statutu (...) , l.dz. (...) – k. 10). W dniu 14 czerwca 2014r. w trakcie Walnego Zgromadzenia główna księgowa pozwanej spółdzielni wyjaśniła także różnice w zakresie kwoty zysku wskazując na konieczność doksięgowania kwoty 116.000,00zł (do kwoty wskazanej w projekcie uchwały – 665.231,56 ) z uwagi na zalecenia badających bilans spółdzielni oraz zasadę bezwynikowej działalności spółdzielni. (str. 15 protokołu z Walnego Zgromadzenia Członków (...) z dnia 14.06.2014r. – k.51 projekt uchwały k. 7 ). Po dyskusji w której uczestniczył także powód, Walne Zgromadzenie stosunkiem głosów 89 za i 5 przeciw, podjęło uchwałę Nr (...) (oznaczoną w projekcie nr 4), w której wyraziło zgodę na przeznaczenie zysku netto za 2013r. w wysokości 822.985,74 zł. na obowiązkowe (ustawowe) zwiększenie funduszu zasobowego w wysokość, odpowiadającej 5 % nadwyżki bilansowej tj. w kwocie 41.149,29 zł. oraz pokrycie indywidualnych niedopłat wynikających z łącznego rozliczenia kosztów energii cieplej dla celów centralnego ogrzewania i centralnej cieplej wody oraz dostawy wody i odprowadzanie ścieków za 2013r. w kwocie 781.836,45 zł. (uchwała k. 42). Następnie Walne Zgromadzenie Członków (...) Spółdzielni Mieszkaniowej im. (...) . G. stosunkiem głosów 87 za , 9 przeciw podjęło uchwałę Nr (...) wyrażając zgodę na pokrycie z zysku netto za 2013r. niedopłaty wynikającej z rozliczenia kosztów centralnego ogrzewania, centralnej ciepłej wody oraz zimnej wody za 2013r.. w kwocie 781.836,45 zł. w części 343.750,98 zł. - Osiedle (...) oraz 438.085,47 zł. - Osiedle (...) (uchwałą k.43). W dniu 30.07.2014r. Zarząd (...) Spółdzielni Mieszkaniowej skierowała wniosek do Rady Nadzorczej informując, iż w oparciu o obowiązujący „Regulamin rozliczania kosztów energii cieplnej dla celów centralnego ogrzewania i centralnej ciepłej wody oraz dostawy wody i odprowadzania ścieków" z dnia 27.06.2007r. ze zmianami z dnia 30.12.2013r., dokonał rozliczenia kosztów poniesionych przez Spółdzielnię i naliczeń opłat zaliczkowych dla mieszkańców z tytułu co, ccw, zw w okresie od 01.01.2013r. do 31.12.2013r. W związku z Uchwałą nr (...) i nr (...) Walnego Zgromadzenia Członków (...) z dnia 14.06. 2014r., Zarząd wnioskował o zatwierdzenie rozliczenia mediów w ten sposób, że należne dopłaty wynikające z rozliczenia w/w mediów pokryte zostaną z zysku netto za 2013r., zgodnie z Uchwałą Walnego Zgromadzenia, a w przypadku zwrotów, zostaną one zaliczone na poczet należności z tytułu opłat eksploatacyjnych i zaksięgowane na kartotekach indywidualnych lokali w miesiącu sierpniu 2014r. (pismo zarządu k. 98). Rada Nadzorcza pozwanej spółdzielni uchwałą nr (...) podjętą w dniu 5.08.2014r. wyraziła zgodę na powyższe rozliczenie ( uchwała k. 88). W sierpniu 2014r. R. Spółdzielnia Mieszkaniowa im. (...) . G. w R. rozesłała informacje do mieszkańców, że dokonała rozliczenia kosztów i przychodów za 2013r. centralnego ogrzewania, centralnie ciepłej wody i zimnej wody. Przedstawiła wyniki indywidualnego rozliczenia w/w mediów informując osoby które posiadały zaległości, że zgodnie z uchwałami nr (...) i nr (...) Walnego Zgromadzenia z 14.06.2014r. kwota należnej dopłaty zostanie pokryta z zysku netto za 2013r. i nie ciąży na nich obowiązek regulowania powyższej należności (pismo k. 84). Natomiast osoby, które tak jak powód posiadały nadpłatę zostały poinformowane, że kwota nadpłaty w zostanie zaliczona na poczet opłat eksploatacyjnych za lokalu w 2014r. (pismo k. 85). W zasobach spółdzielni znajduje się 4055 mieszkań należących do jej członków oraz 907 zajmowanych przez osoby nie będące członkami spółdzielni (pismo pozwanej k. 96). Wszystkie budynki na Osiedlu (...) l mają taką samą stawkę jeśli chodzi o zaliczki na co. i centralną ciepłą wodę. Natomiast budynki na Osiedlu (...) mają zróżnicowane stawki ponieważ budynki na jego terenie (wszystkie oprócz trzech ) mają wodę podgrzewaną piecykami (oświadczenie pełnomocnika pozwanej k.103). Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie złożonych do akt sprawy dokumentów i nie był sporny pomiędzy stronami. Sąd zważył, co następuje. Powód zaskarżył uchwały walnego zgromadzenia wnosząc o uchylenie uchwał lub ewentualnie o stwierdzenie ich nieważności . Powództwo o uchylenie uchwały może zostać uwzględnione w razie wykazania sprzeczności uchwały bądź z postanowieniami statutu, bądź z dobrymi obyczajami lub gdy uchwała godzi w interes spółdzielni albo ma na celu pokrzywdzenie jej członka – ( art. 42 § 3 prawa spółdzielczego ). Stwierdzenie nieważności może nastąpić, gdy występuje sprzeczność uchwały z ustawą - art. 42 § 2 pr. spółdz.). W razie zbiegu podstaw z art. 42 § 2 z art. 42 § 3 pr. spółdz. pierwszeństwo ma nieważność bezwzględna będąca wynikiem sprzeczności uchwały z ustawą. Z żądaniem stwierdzenia nieważności uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni jest integralnie powiązane wskazanie bezwzględnie obowiązującego przepisu ustawy ( ius cogens ), z którym koliduje kwestionowana uchwała ( patrz wyrok SN z dnia 9 lutego 2011 r., V CSK 239/10, LEX nr 1102882). Powód zarzucał, że uchwały te naruszają prawo spółdzielcze , prawo o spółdzielniach mieszkaniowych oraz statut spółdzielni. Zgodnie z § 54 statutu nadwyżkę finansowa spółdzielni przeznacza się na fundusz remontowy oraz na niegospodarczą działalność statutową spółdzielni. Uchwały te podjęte zostały zatem sprzecznie ze statutem, który w powołanym paragrafie ma oparcie w art. 5 prawa spółdzielczego . W jego ocenie treść obydwu uchwał narusza prawo spółdzielcze , gdyż uchwała przeznacza zysk na zaspokojenie roszczeń spółdzielni względem osób zobowiązanych do uiszczania kosztów z powodu zużycia wody zimnej, wody ciepłej podgrzanej centralnie i ciepła w lokalach, do których posiadają tytułu prawny. Obejmuje, zatem również osoby, które nie są członkami spółdzielni, najemców lokali, właścicieli lokali, którzy nie mogą być uprawnieni do udziału w zysku spółdzielni. Na Walnym Zgromadzeniu zarząd nie przedstawił łącznej sumy niedopłat, wysokości indywidualnych niedopłat, faktu zróżnicowania comiesięcznych zaliczek na pokrycie w/w kosztów zużycia mediów pomiędzy osobami zobowiązanymi do pokrycia kosztów dostaw mediów. Zarząd w projekcie uchwały wpierw podał kwotę niedopłat w wys. 665.231,56 zł a następnie na trzy dni przed terminem obrad zmienił tę propozycję na kwotę 781.836,45 zł. Rada Nadzorcza spółdzielni nie dokonała rocznego (za 2013 rok) rozliczenia centralnego ogrzewania, ciepłej i zimnej wody. W tej sytuacji pokrycie indywidualnych niedopłat z zysku spółdzielni powoduje złamanie podstawowego kryterium prawa spółdzielczego : zasady równości członków spółdzielni oraz bezpodstawne wzbogacenie osób niebędących członkami spółdzielni (...) . Ponadto uchwała nie zawiera kryteriów podziału między członkami, a wiążąca się z tym uchwała nr (...) dokonuje podziału między osiedlami, co narusza indywidualne prawa członka spółdzielni ( art. 18 ustawy prawo spółdzielcze ) do udziału w nadwyżce finansowej według kryteriów zapewniających uczciwy podział tej nadwyżki. Argumentacja podnoszona przez powoda wskazuje , że taki sposób rozdysponowania zysku powoduje, iż złamana została zasada obowiązku pokrycia kosztów eksploatacji lokali przez osoby, które do lokali w zasobach spółdzielni posiadają tytułu prawny. W ten sposób osoby te zostały bezpodstawnie wzbogacone. Ponadto uchwała w tym brzmieniu pozwala ukryć faktyczne koszty zużycia mediów pomiędzy poszczególnymi budynkami, poszczególnymi lokalami oraz strat na przesyle ciepła. Powód podnosił ponadto, że z ksiąg rachunkowych jak i opinii biegłego rewidenta nie wynika niedobór wpłat nad kosztami dostaw ciepła i wody. Zasady podziału wyniku finansowego w spółdzielni (nadwyżki bilansowej) określa art. 76 ustawy z dnia 16 września 1982r. - Prawo spółdzielcze , t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848 z późn. zm; – (dalej pr. spółdz.). Ustawa stanowi, że nadwyżka bilansowa podlega podziałowi na podstawie uchwały walnego zgromadzenia. Co najmniej 5% nadwyżki przeznacza się na zwiększenie funduszu zasobowego, jeżeli fundusz ten nie osiąga wysokości wniesionych udziałów obowiązkowych. Ponadto w art. 77 prawo spółdzielcze reguluje, że część nadwyżki bilansowej pozostałej po dokonaniu obowiązkowego odpisu na fundusz zasobowy przeznacza się na cele określone w uchwale walnego zgromadzenia. Zasady podziału nadwyżki bilansowej między członków spółdzielni określa statut. Prawo spółdzielcze nie zawiera w tym względzie żadnych wytycznych, co do podziału nadwyżki bilansowej, pozostawiając członkom spółdzielni swobodę w ustalaniu w postanowieniach statutu kryteriów podziału nadwyżki między członków. Tym samym, należy wskazać, że podział nadwyżki bilansowej w spółdzielniach może nastąpić według różnych kryteriów. Zasada równości praw wynikająca z członkostwa w spółdzielni nie oznacza, że wszyscy członkowie mają takie same udziały w nadwyżce bilansowej ( patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2007 r. V CSK 125/07, OSNC-ZD 2008/2/38, Biul.SN 2007/11/15). Wskazać tez należy, że przepis art. 77 § 4 prawa spółdzielczego nie należy do grupy przepisów o charakterze bezwzględnie obowiązującym (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2002 r., I CKN 1327/99, LEX nr 53928). W związku z tym Walne Zgromadzenie pozwanej Spółdzielni byłoby uprawnione do ukształtowania podziału nadwyżki bilansowej w taki sposób, w jaki przyjęto to w kwestionowanej uchwale gdyby nie postanowienia statutu. Nie można bowiem wykluczyć, że statut może upoważnić walne zgromadzenie do przeznaczenia nadwyżki na dowolnie wskazane cele przez ten organ . Przepis art. 77 § 2 prawa spółdzielczego odsyłający do statutu spółdzielni, jako do źródła prawa określającego zasady podziału nadwyżki bilansowej między członków, nie zawiera żadnych wskazań ani ograniczeń w tym przedmiocie. Tak więc o podziale nadwyżki bilansowej decyduje walne zgromadzenie, a zasady podziału nadwyżki bilansowej między członków określa statut. Zgodnie z § 54 statutu pozwanej spółdzielni nadwyżkę finansową spółdzielni przeznacza się na fundusz remontowy oraz na niegospodarczą działalność statutową spółdzielni. Należy stwierdzić, że postanowienia statutu, dotyczące sposobu podziału nadwyżki bilansowej, nie są sprzeczne z przepisem art. 77 § 4 prawa spółdzielczego , ponieważ ten ostatni przepis tworzy normę o charakterze iuris dispositivi. Strona pozwana wskazywała, że nadwyżka został przeznaczona na niegospodarczą działalność spółdzielni zgodnie z postanowieniami statutu w tym zakresie. Działalność gospodarcza to każda działalność zarobkowa w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej , w tym wykonywanie wolnego zawodu, a także każdą inną działalność zarobkową wykonywaną we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek, nawet gdy inne ustawy nie zaliczają tej działalności do działalności gospodarczej lub osoby wykonującej taką działalność - do przedsiębiorców ( art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ). Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Działalność, która nie spełnia kryteriów przedstawionych wyżej nie stanowi działalności gospodarczej. Zgodnie z § 5 statutu spółdzielni jej celem jest zaspokajanie potrzeb jej członków i ich rodzin. Przedmiotem jej działalności jest między innymi działalność związana z kulturą, rekreacją i sportem. W ocenie Sądu przedmiotowe uchwały zostały podjęte wadliwie, w sprzeczności z postanowieniami statutu. Nadwyżka została bowiem przeznaczona na spłatę długów z tytułu opłat za media członków spółdzielni oraz osób nie posiadających członkostwa. W żaden sposób celu tego nie można utożsamić z niegospodarczą działalnością spółdzielni wskazaną w jej statucie. Skoro więc uchwały zostały podjęte sprzecznie z postanowieniami statutu to należało je uchylić na podstawie art. 42 § 3 prawa spółdzielczego . Art. 42 § 3 prawa spółdzielczego ustanowiony został między innymi w tym celu, by nawet jeden członek mógł zakwestionować skutecznie uchwałę gdy uchwała godzi w interes spółdzielni albo ma na celu pokrzywdzenie jej członka . Sąd podziela argumentacje powoda, że pokrycie indywidualnych niedopłat z zysku spółdzielni powoduje złamanie podstawowego kryterium prawa spółdzielczego tj. zasady równości członków spółdzielni oraz bezpodstawne wzbogacenie osób niebędących członkami spółdzielni. W istocie powód który posiadał niewielką nadpłatę w żaden sposób nie skorzystałby z nadwyżki finansowej, która przeznaczona została na pokrycie niedopłat wynikających z łącznego rozliczenia kosztów energii cieplej dla celów centralnego ogrzewania i centralnej cieplej wody oraz dostawy wody i odprowadzanie ścieków. Takie „premiowanie” przez spółdzielnie osób nie wywiązujących się ze swoich obowiązków wynikających z członkostwa w spółdzielni lub posiadanego lokalu należy także uznać za sprzeczne z dobrymi obyczajami. Trafne są także zarzuty powoda, że uchwała Nr (...) nie zawiera kryteriów podziału nadwyżki między członkami, a wiążąca się z tym uchwała Nr (...) dokonuje podziału nadwyżki między osiedlami, co narusza indywidualne prawa członka spółdzielni ( art. 18 ustawy prawo spółdzielcze ) do udziału w nadwyżce finansowej według ustalonych i przyjętych kryteriów zapewniających uczciwy podział tej nadwyżki. Mając powyższe rozważania na uwadze na podstawie art. 42 § 3 prawa spółdzielczego należało orzec jak w pkt 1 i 2 wyroku uchylając uchwałę Nr 6 w części kwestionowanej przez powoda i uchwałę Nr 7 w całości. W ocenie Sądu brak było podstaw do uznania, że uchwały naruszają bezwzględnie obowiązujące przepisy ustawy, co skutkowałoby ich nieważnością. Należy dodać, że w ocenie Sądu zarzuty powoda, co do naruszenia reguł postępowania prowadzących do ich wydania nie są zasadne. Co do poprawek powoda zgłoszonych do uchwały nr (...) Sąd podziela argumentacje strony pozwanej , że poprawki te zostały zgłoszone po terminie przewidzianym w § 24 ust. 9 aktualnego Statutu (...) , oraz art. 83 prawa spółdzielczego , który stanowi , że członek ma prawo zgłaszania poprawek do projektów uchwał nie później niż na 3 dni przed posiedzeniem Walnego Zgromadzenia lub jego pierwszej części. Wobec braku uregulowań w zakresie obliczania terminów w Prawie spółdzielczym , należy w tym zakresie zastosować przepisy art. 111 k.c § 2 , który stanowi , że jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło i termin należy liczyć dopiero od dnia następnego. Zdarzeniem, o którym mowa w tym przepisie jest niewątpliwie złożenie poprawki do projektu uchwały , co oznacza, że przy obliczaniu terminu, w którym należy je zgłosić nie uwzględnia się dnia otrzymania tego żądania przez zarząd spółdzielni i że w związku z tym należy go liczyć od następnego dnia (por. wyroki Sądu Najwyższego, odnoszące się do terminu oznaczonego w tygodniach: z dnia: 8 lutego 2008 r., I CSK 399/07, OSN-ZD 2008/4/115, z dnia 4 grudnia 2009 r., III CSK 85/09, OSNC 2010/7-8/113 oraz z dnia 9 maja 2012 r., V CSK 238/11,niepubl.). Zatem dzień, w którym nastąpiło zgłoszenie poprawek nie jest uwzględniany przy obliczaniu terminu. Skoro termin Walnego Zgromadzenia został wyznaczony na dzień 14.06.2014r., to poprawki powinny zostać zgłoszone najpóźniej w dniu 10.06.2014r. Skoro powód zgłosił je w dniu 11 czerwca to prawidłowo zostało przyjęte , że nie zachował tego terminu. Jak trafnie podkreśla się w piśmiennictwie i orzecznictwie, termin na zgłoszenie poprawek ma charakter prekluzyjny, a zatem jego uchybienie powoduje, że wniosek jest bezskuteczny. (patrz stanowisko Sądu Apelacyjnego w Katowicach, wyrok z dnia 17 września 2013 r. V ACa 431/2013). Również wskazaną w pozwie okoliczność różnicy w kwotach niedopłaty pomiędzy pierwotnym projektem uchwały Nr 6 (oznaczonej nr 4 ), a kwotą przyjęta w trakcie Walnego Zgromadzenia należycie wyjaśniła główna księgowa spółdzielni wskazując na konieczność doksięgowania z uwagi na zalecenia badających bilans oraz zasadę bezwynikowej działalności Spółdzielni (str. 15 protokołu z Walnego Zgromadzenia Członków (...) z dnia 14.06.2014r.). W ocenie Sądu nie mogło to mieć wpływu na przebieg głosowania nad podjęta uchwałą. O kosztach procesu Sąd orzekł w pkt 3 wyroku na podstawie art. 98 i 100 k.p.c. Powód wydatkował kwotę 200 zł opłaty sądowej od pozwu, 17 zł na opłatę skarbowa od pełnomocnictw, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika zgodnie ze stawką przyjętą w § 10.1.1 i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (2 x 180zł) tj. łącznie 577 zł.. /-/ Na oryginale właściwy podpis.-

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI