I C 109/15

Sąd Rejonowy w OlkuszuOlkusz2015-10-19
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
pożyczkaporęczenieSKOKodpowiedzialność solidarnazasady współżycia społecznegoart. 5 k.c.koszty procesuelektroniczne postępowanie upominawcze

Sąd Rejonowy w Olkuszu zasądził solidarnie od pozwanych A.S. i J.S. na rzecz SKOK im. F.S. kwotę 16 068,92 zł z odsetkami, oddalając zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego.

Powódka SKOK im. F.S. wniosła o zapłatę 16 068,92 zł od pozwanych A.S. i J.S. z tytułu umowy pożyczki konsolidacyjnej i poręczenia. Pozwani przyznali zawarcie umowy i poręczenia, ale podnosili, że pożyczkę faktycznie miała spłacać osoba trzecia (B.Ż.), która nie wywiązała się z tego obowiązku. Pozwany A.S. zarzucił również naruszenie zasad współżycia społecznego przez wierzyciela. Sąd uznał, że ustalenia między pożyczkobiorcą a osobą trzecią nie mają znaczenia dla odpowiedzialności wobec wierzyciela i oddalił zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego.

Sprawa dotyczyła powództwa Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im. F. S. z siedzibą w G. przeciwko A. S. i J. S. o zapłatę kwoty 16 068,92 zł wraz z odsetkami. Powódka udzieliła A. S. pożyczki konsolidacyjnej w wysokości 40 000 zł, a J. S. udzieliła poręczenia za to zobowiązanie. Pozwani przyznali zawarcie umowy i poręczenia, jednak podnosili, że faktyczną beneficjentką pożyczki była osoba trzecia, B. Ż., która zobowiązała się do jej spłaty, ale nie wywiązała się z tego obowiązku. A. S. podniósł również zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego przez wierzyciela (art. 5 k.c.). Sąd Rejonowy w Olkuszu, po rozpoznaniu sprawy, uznał powództwo za zasadne. Sąd podkreślił, że ustalenia między pożyczkobiorcą a osobą trzecią, nawet jeśli ta ostatnia była faktycznym beneficjentem środków i zobowiązała się do spłaty, nie mają znaczenia dla odpowiedzialności pozwanych wobec wierzyciela. Sąd uznał również, że pozwany nie przedstawił przekonującej argumentacji na poparcie zarzutu naruszenia zasad współżycia społecznego, a sam fakt zaciągnięcia zobowiązania pod wpływem i w interesie osoby trzeciej nie jest wystarczający do oddalenia powództwa. W konsekwencji, sąd zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powódki dochodzoną kwotę wraz z odsetkami oraz koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ustalenia między pożyczkobiorcą a osobą trzecią nie mają znaczenia dla odpowiedzialności pozwanych wobec wierzyciela.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że z punktu widzenia wierzyciela nie mają znaczenia ustalenia między pożyczkobiorcą a osobą trzecią, która zobowiązała się spłacać pożyczkę za pozwanego. Odpowiedzialność pozwanych wynika z ważnych zobowiązań umownych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie

Strona wygrywająca

Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo - Kredytowa im. F. S.

Strony

NazwaTypRola
Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo - Kredytowa im. F. S. z siedzibą w G.instytucjapowód
A. S.osoba_fizycznapozwany
J. S.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 720 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 876 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 879 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 881

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego nie został uwzględniony z uwagi na brak przekonującej argumentacji ze strony pozwanego.

k.p.c. art. 98 § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do orzekania o kosztach procesu.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do orzekania o kosztach procesu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpowiedzialność pozwanych wynika z ważnych umów pożyczki i poręczenia. Ustalenia między pożyczkobiorcą a osobą trzecią nie mają znaczenia dla odpowiedzialności wobec wierzyciela. Brak podstaw do zastosowania art. 5 k.c. z uwagi na niewystarczającą argumentację pozwanego.

Odrzucone argumenty

Fakt, że pożyczkę miała spłacać osoba trzecia, która nie wywiązała się z obowiązku. Naruszenie zasad współżycia społecznego przez wierzyciela (art. 5 k.c.).

Godne uwagi sformułowania

Pozbawione w tym kontekście znaczenia były ustalenia pomiędzy pozwanymi a B. Ż. [...] Z punktu widzenia wierzyciela nie mają bowiem jakiegokolwiek znaczenia ustalenia pomiędzy pożyczkobiorcą a osobą trzecią, która zobowiązała się spłacać pożyczkę za pozwanego. Nie sposób dopatrzeć się w postępowaniu wierzyciela naruszenia zasad współżycia społecznego, co mogłoby prowadzić do oddalenia powództwa w oparciu o przepis art. 5 kc. Pozwany, powołując się na ten przepis nie przedstawił żadnej przekonującej argumentacji na poparcie zarzutu naruszenia zasad współżycia społecznego.

Skład orzekający

Michał Siemieniec

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że odpowiedzialność z umowy pożyczki i poręczenia jest niezależna od ustaleń z osobami trzecimi oraz że zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego wymaga silnej argumentacji."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i rodzaju umowy (pożyczka konsumencka).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem odpowiedzialności za długi zaciągnięte pod wpływem lub w interesie innych osób, a także pokazuje, jak sąd podchodzi do zarzutu naruszenia zasad współżycia społecznego.

Czy możesz uniknąć spłaty długu, bo pożyczyłeś pieniądze dla kogoś innego?

Dane finansowe

WPS: 16 068,92 PLN

kwota główna: 16 068,92 PLN

koszty procesu: 2620,51 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I C 109/15 upr. WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 października 2015 r. Sąd Rejonowy w Olkuszu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Michał Siemieniec Protokolant: sekretarka Weronika Chmiest po rozpoznaniu w dniu 5 października 2015 r. w Olkuszu na rozprawie sprawy z powództwa Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo - Kredytowej im. F. S. z siedzibą w G. przeciwko A. S. i J. S. o zapłatę I. zasądza solidarnie od pozwanych A. S. i J. S. na rzecz powoda Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo - Kredytowej im. F. S. z siedzibą w G. kwotę 16 068,92 (szesnaście tysięcy sześćdziesiąt osiem 92/100) złotych z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP w stosunku rocznym od dnia 29 października 2014 roku do dnia zapłaty; II. zasądza solidarnie od pozwanych A. S. i J. S. na rzecz powoda Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo - Kredytowej im. F. S. z siedzibą w G. kwotę 2 620,51 (dwa tysiące sześćset dwadzieścia 51/100) złotych Sygn. akt I C 109/15 upr. UZASADNIENIE W dniu 29 października 2014 roku Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im. F. S. w G. wniosła pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym przeciwko A. S. i J. S. , domagając się zasądzenia od nich solidarnie kwoty 16.068,92 złotych z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP w stosunku rocznym od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Ponadto powód domagał się zasądzenia od pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu żądania pozwu wyjaśniono, że w dniu 15 listopada 2010 roku Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im. F. S. w G. udzieliła pozwanemu A. S. pożyczki w kwocie 40.000 złotych z zastrzeżeniem odsetek za opóźnienie w przypadku nieterminowej spłaty pożyczki w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP. Za spłatę pożyczki poręczyła pozwana J. S. . Z uwagi na niedokonywanie spłat rat pożyczkowych, powód po uprzednim wezwaniu pożyczkobiorcy do zapłaty wypowiedział pozwanemu umowę pożyczki, skutkiem czego niespłacona jej część wraz z należnymi odsetkami i kosztami została postawiona w stan natychmiastowej wymagalności z upływem terminu wypowiedzenia. Pożyczka stała się wymagalna z dniem 13 października 2014 roku. Powód w myśl art. 482 kc dokonał kapitalizacji odsetek na dzień wniesienia pozwu. Na kwotę roszczenia dochodzoną pozwem składały się: niespłacony kapitał w kwocie 14.783,49 złotych, skapitalizowane odsetki za opóźnienie naliczone do dnia wniesienia pozwu w wysokości 164,91 złotych, niespłacone zwykłe odsetki umowne w kwocie 820,12 złotych, niespłacone opłaty w kwocie 300,40 złotych. W dniu 20 listopada 2014 roku Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie uwzględnił powództwo wydając nakaz zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Pozwani A. S. i J. S. wnieśli sprzeciw od tego nakazu zapłaty, zaskarżając go w całości i domagając się oddalenia w całości powództwa oraz zasądzenia kosztów procesu. Pozwani przyznali, że A. S. zawarł umowę pożyczki na kwotę 40.000 złotych, która stała się wymagalna z dniem 13 października 2014 roku. Pozwany spłacił kwotę 25.000 złotych, lecz z uwagi na problemy, które pojawiły się u niego, nie miał możliwości dokonać spłaty pożyczki w terminie. Sytuacja pozwanego jest zła, bowiem ma on inne kredyty, które miała spłacać inna osoba, która nie wywiązuje się z tego i cały ciężar spadł na pozwanego. Pozwany zawiadomił Prokuraturę o możliwości popełnienia przestępstwa i obecnie toczy się sprawa w Prokuraturze Rejonowej w Oświęcimiu przeciwko B. Ż. . Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie postanowieniem z dnia 23 grudnia 2014 roku przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w Olkuszu. Powód w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w Olkuszu popierał powództwo w całości. Pozwani wnosili o oddalenie powództwa, podtrzymując stanowisko wyrażone w sprzeciwie, A. S. podniósł dodatkowo zarzut naruszenia przez wierzyciela zasad współżycia społecznego ( art. 5 kc ). Sąd ustalił następujący stan faktyczny W dniu 15 listopada 2010 roku Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im. F. S. zawarła z A. S. umowę pożyczki konsumenckiej konsolidacyjnej nr (...) . Umową tą (...) im. (...) udzieliła pożyczkobiorcy A. S. pożyczki w wysokości 40.000 złotych na okres od 15 listopada 2010 roku do 25 października 2015 roku. Prowizja z tytułu udzielenia pożyczki wyniosła 1.980 złotych, opłata przygotowawcza wyniosłą 20 złotych. Pożyczka została udzielona na spłatę zobowiązań finansowych pożyczkobiorcy, zaciągniętych na cele mieszkaniowe w kwocie 26.886 złotych. Nadwyżka ponad tą kwotę została wypłacona pożyczkobiorcy. Pożyczka była oprocentowana według zmiennej stopy procentowej, wynoszącej w dniu zawarcia umowy 15,85 % w skali roku. Spłata pożyczki, zgodnie z umową, miała następować w ratach płatnych bez wezwania, zgodnie z planem spłaty, stanowiącym załącznik do umowy. W umowie zastrzeżono prawo (...) do wypowiedzenia umowy z trzydziestodniowym terminem wypowiedzenia i postawienia całej pożyczki wraz z odsetkami w stan natychmiastowej wymagalności w przypadku stwierdzenia, że warunki udzielenia pożyczki nie zostały dotrzymane, a także w przypadku, gdy pożyczkobiorca nie zapłacił w terminach określonych w umowie pełnych rat pożyczki za co najmniej dwa okresy płatności, po uprzednim wezwaniu pożyczkobiorcy listem poleconym do zapłaty zaległych rat w terminie nie krótszym niż siedem dni od otrzymania wezwania pod rygorem wypowiedzenia umowy. [ dowód: umowa pożyczki konsumenckiej nr (...) , k. 33-35 ] J. S. poręczyła w dniu 15 listopada 2010 roku za zobowiązania wynikające z tej umowy i zobowiązała się do zapłaty kwoty 40.000 złotych lub jej części, powiększonej o należne odsetki, opłaty, prowizje i inne koszty przysługujące (...) w związku z wykonaniem umowy na wypadek gdyby pożyczkobiorca nie wykonał swojego zobowiązania. J. S. udzieliła poręczenia bezterminowo. [ dowód: oświadczenie poręczyciela, k. 36 ] Wyżej opisana umowa pożyczki została zawarta przez pozwanego na prośbę B. Ż. , która nie mogła samodzielnie zaciągnąć pożyczki ze względu na brak zatrudnienia. B. Ż. zapewniła przy tym pozwanego, że będzie spłacać pożyczkę wraz ze swoją znajomą – B. K. . B. Ż. otrzymała pieniądze pożyczone przez pozwanego A. S. w (...) im. (...) . W dniu 27 listopada 2010 roku B. Ż. złożyła na piśmie oświadczenie, w którym zobowiązała się do terminowego spłacania rat kredytu zaciągniętego przez A. S. . B. Ż. spłacała raty pożyczki zaciągniętej przez pozwanego przez około trzy lata, po czym zaprzestała tego. [ dowody: oświadczenie B. Ż. , k. 65, zeznania świadka B. Ż. , protokół rozprawy z dnia 5 października 2015 roku, rejestracja od 00:03:27, przesłuchanie pozwanych, protokół rozprawy z dnia 5 października 2015 roku, rejestracja od 00:10:42 ] W dniu 9 lipca 2014 roku Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im. F. S. skierowała do A. S. wezwanie do zapłaty przeterminowanego zadłużenia, które wynosiło 1051,49 złotych. Równocześnie Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im. F. S. skierowała do J. S. zawiadomienie o powstaniu i wysokości przeterminowanego zadłużenia A. S. . [ dowody pisma (...) im. (...) z dnia 9 lipca 2014 roku z dowodami nadania przesyłek poleconych, k. 39-43 ] W dniu 28 lipca 2014 roku Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im. F. S. skierowała do A. S. kolejne – ostateczne - wezwanie do zapłaty przeterminowanego zadłużenia, które wynosiło 2114,12 złotych. Równocześnie Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im. F. S. skierowała do J. S. ostateczne zawiadomienie o wysokości przeterminowanego zadłużenia A. S. . [ dowody pisma (...) im. (...) z dnia 28 lipca 2014 roku z dowodami nadania przesyłek poleconych, k. 44-48 ] W dniu 8 września 2014 roku Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im. F. S. przesłała A. S. pismo obejmujące wypowiedzenie umowy pożyczki z dnia 15 listopada 2010 roku oraz przesłała J. S. pismo obejmujące zawiadomienie o wypowiedzeniu umowy. Pisma doręczono adresatom w dniu 11 września 2014 roku. [ dowody: pisma (...) im. (...) z dnia 8 września 2014 roku z dowodami nadania i doręczenia przesyłek poleconych, k. 49-54 ] Zadłużenie pozwanego A. S. względem powoda Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im. F. S. z tytułu umowy pożyczki konsumenckiej nr (...) , według stanu na dzień 28 października 2014 roku, wynosiło: 14.783,49 złotych niespłaconego kapitału, 820,12 złotych odsetek zwykłych umownych, 164,91 złotych niespłaconych odsetek za opóźnienie, 300,40 złotych opłat. [ dowody: wykaz operacji na rachunku A. S. k. 71-127 ] Powyższy stan faktyczny nie budził w sprawie kontrowersji. Fakt zaciągnięcia pożyczki oraz niespłacenia części zadłużenia z tytułu tej umowy nie był w sprawie kwestionowany przez pozwanych, dokumenty potwierdzające te okoliczności również nie budziły wątpliwości. Brak było też podstaw, by odmówić przymiotu wiarygodności wzajemnie zbieżnym relacjom pozwanych oraz świadka B. Ż. na temat okoliczności zawarcia umowy pożyczki i ustaleń na temat, kto miał spłacać zobowiązania względem (...) im. (...) . Sąd zważył, co następuje Powództwo zasługuje na uwzględnienie. Pozwany A. S. zawarł ze spółdzielczą Kasą Oszczędnościowo-Kredytową im. F. S. umowę pożyczki konsumenckiej konsolidacyjnej, na mocy której otrzymał określoną ilość pieniędzy i zobowiązał się zwrócić tę kwotę wraz z należnymi odsetkami i ubocznymi opłatami. Pozwana J. S. , udzielając poręczenia, zobowiązała się względem powoda wykonać zobowiązanie A. S. na wypadek, gdyby ten zobowiązania nie wykonał. Oboje pozwani zaciągnęli więc ważne zobowiązania względem powoda i powinni z tych zobowiązań się wywiązać. Pozbawione w tym kontekście znaczenia były ustalenia pomiędzy pozwanymi a B. Ż. , która skłoniła A. S. do zaciągnięcia zobowiązania i która była rzeczywistym beneficjentem środków pożyczonych w (...) im. (...) . Z punktu widzenia wierzyciela nie mają bowiem jakiegokolwiek znaczenia ustalenia pomiędzy pożyczkobiorcą a osobą trzecią, która zobowiązała się spłacać pożyczkę za pozwanego. Fakt, czy doszło do popełnienia przestępstwa przez B. Ż. na szkodę pozwanego też nie może wpłynąć na zakres odpowiedzialności pozwanego w stosunku do pożyczkodawcy. Te okoliczności mogą mieć znaczenie jedynie na gruncie rozliczeń pomiędzy pozwanymi a B. Ż. , która skorzystała ze środków pieniężnych pożyczonych przez A. S. . W tej sytuacji, uwzględniając bezsporną wysokość dochodzonego roszczenia, należało orzec jak w punkcie pierwszym sentencji na podstawie art. 720 § 1 kc , art. 353 1 kc (w stosunku do A. S. ) oraz art. 876 § 1 kc , art. 879 § 1 kc , art. 881 kc (w stosunku do J. S. ). Dodać należy, że nie sposób dopatrzeć się w postępowaniu wierzyciela naruszenia zasad współżycia społecznego, co mogłoby prowadzić do oddalenia powództwa w oparciu o przepis art. 5 kc. Pozwany, powołując się na ten przepis nie przedstawił żadnej przekonującej argumentacji na poparcie zarzutu naruszenia zasad współżycia społecznego. Z całą pewnością nie może tutaj wystarczyć fakt zaciągnięcia zobowiązania pod wpływem i w interesie osoby trzeciej [ k. 134 ]. O kosztach procesu orzeczono na mocy art. 98 § 1 i 3 kpc w zw. z art. 99 kpc . Na zasądzone koszty składają się: opłata od pozwu (201 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł), wynagrodzenie pełnomocnika radcy prawnego (2400 zł - ustalone na mocy § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, tekst jedn. Dz.U. 2013 poz.490 ze zm.), koszt prowizji od uiszczenia opłaty sądowej (2,51 zł). Z przedstawionych względów orzeczono jak w sentencji. [ SSR Michał Siemieniec ]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI