I C 1080/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie E. P. i M. P. wystąpili przeciwko bankowi (...) w W. z żądaniem ustalenia nieważności umowy o kredyt hipoteczny z dnia 8 grudnia 2004 roku, indeksowany do waluty obcej CHF, oraz zasądzenia kwoty 21.999,06 CHF z ustawowymi odsetkami. Argumentowali, że umowa zawierała niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne) dotyczące mechanizmu indeksacji do waluty obcej, które nie określały jednoznacznie kursów walut i pozostawiały bankowi swobodę w ich ustalaniu, co rażąco naruszało ich interesy jako konsumentów. Sąd Okręgowy w Gliwicach, po analizie umowy i przepisów prawa bankowego oraz dyrektywy UE o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich, podzielił stanowisko powodów. Stwierdził, że klauzule dotyczące ryzyka walutowego, mimo że stanowiły główne świadczenie stron, nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny, ponieważ bank miał swobodę w ustalaniu kursów kupna i sprzedaży CHF, co prowadziło do nieuzasadnionych korzyści banku kosztem konsumenta. Sąd uznał, że umowa nie została skutecznie zawarta z uwagi na naruszenie art. 385¹ §1 k.c. i art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13. W związku z tym, na podstawie art. 189 k.p.c. i art. 405 k.c., ustalił nieważność umowy oraz zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 21.999,06 CHF z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Powództwo w pozostałym zakresie zostało oddalone. Sąd oddalił również zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwanego, wskazując na bieg terminu przedawnienia od momentu ukształtowania się korzystnego dla konsumentów orzecznictwa TSUE. Rozstrzygnięto również o kosztach procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie nieważności umów kredytów hipotecznych indeksowanych do waluty obcej z powodu abuzywności klauzul dotyczących ryzyka kursowego, zasady przedawnienia roszczeń w takich sprawach, interes prawny w ustaleniu nieważności umowy.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i postanowień umowy, ale stanowi ważny głos w dyskusji o kredytach walutowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej CHF, zawarta z konsumentem, zawierająca klauzule dotyczące mechanizmu indeksacji oparte na kursach kupna i sprzedaży waluty obcej ustalanych przez bank, jest nieważna z powodu abuzywności tych klauzul?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa jest nieważna z powodu abuzywności klauzul dotyczących ryzyka kursowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzule indeksacyjne nie były jednoznacznie określone, ponieważ bank miał swobodę w ustalaniu kursów walut, co rażąco naruszało interesy konsumenta. Klauzule te, mimo że dotyczyły głównych świadczeń, nie spełniały wymogu jednoznaczności i prowadziły do nierówności stron.
Czy zarzut przedawnienia roszczeń konsumenta w sprawie kredytu indeksowanego do waluty obcej jest zasadny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut przedawnienia jest bezzasadny.
Uzasadnienie
Bieg terminu przedawnienia roszczeń konsumenta rozpoczął się od momentu ukształtowania się korzystnego dla niego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, co nastąpiło w 2017 roku. Pozew został złożony przed upływem terminu przedawnienia.
Czy konsument ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej, mimo możliwości dochodzenia zwrotu świadczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, konsument ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy.
Uzasadnienie
Żądanie ustalenia nieważności umowy gwarantuje pewność prawną na przyszłość, której samo żądanie zapłaty nie zapewnia, zwłaszcza w przypadku długoterminowych umów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. P. | osoba_fizyczna | powód |
| E. P. | osoba_fizyczna | powód |
| ... | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, chyba że zostały sformułowane niejednoznacznie.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepis regulujący bezpodstawne wzbogacenie, stosowany do rozliczeń stron po ustaleniu nieważności umowy kredytu.
k.c. art. 189
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, uzasadniający żądanie ustalenia nieważności umowy.
k.c. art. 120 § 1
Kodeks cywilny
Przepis określający początek biegu terminu przedawnienia roszczeń.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący zasad zasądzania kosztów postępowania.
Pr. bank art. 69
Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu bankowego, z uwzględnieniem zmian wprowadzonych nowelą z 2011 roku.
Pomocnicze
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, dopuszczająca umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej w czasie ich zawierania.
k.c. art. 411
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zwrotu świadczenia nienależnego, który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Ustawa o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw art. 5 § 1
Przepis wprowadzający 6-letni termin przedawnienia, mający zastosowanie w sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzul indeksacyjnych ze względu na brak jednoznaczności i rażące naruszenie interesów konsumenta. • Nieważność umowy kredytu z powodu naruszenia art. 385¹ §1 k.c. • Brak indywidualnego uzgodnienia postanowień umownych. • Interes prawny w ustaleniu nieważności umowy. • Bezzasadność zarzutu przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Umowa zawierała postanowienia indywidualnie uzgodnione. • Roszczenia uległy przedawnieniu. • Powód nie ma interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy. • Stosowanie kursów rynkowych nie wpływa na ocenę abuzywności. • Zastosowanie art. 411 pkt 1 i 4 k.c. wykluczające zwrot świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
klauzule ryzyka walutowego stanowią klauzulę określającą główne świadczenia stron (essentialia negotii) • nie można mówić o jednoznacznym określeniu głównego świadczenia • umowa kształtuje prawa i obowiązki powodów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco narusza ich interesy • zastrzeżenie dwóch różnych kursów wymiany: kursu kupna dla przeliczenia wypłaconego przez bank kredytu, zaś kursu sprzedaży dla obliczania rat spłacanego kredytu. Powoduje to nieuzasadnione korzyści kosztem konsumenta • nie można żądać zwrotu świadczenia nienależnego, jeżeli spełniający je wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany, chyba że spełnienie nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu albo w celu uniknięcia przymusu lub w wykonaniu nieważnej czynności prawnej. • bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne lub gdy wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie.
Skład orzekający
Wojciech Hajduk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie nieważności umów kredytów hipotecznych indeksowanych do waluty obcej z powodu abuzywności klauzul dotyczących ryzyka kursowego, zasady przedawnienia roszczeń w takich sprawach, interes prawny w ustaleniu nieważności umowy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i postanowień umowy, ale stanowi ważny głos w dyskusji o kredytach walutowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów walutowych, który nadal budzi wiele emocji i wątpliwości prawnych. Wyrok potwierdza stanowisko TSUE i SN, co jest istotne dla wielu konsumentów.
“Bank przegrał! Sąd uznał umowę kredytu CHF za nieważną z powodu klauzul "pułapek".”
Dane finansowe
zwrot świadczenia: 21 999,06 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.