I C 1073/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił powództwo wdowy o uzupełnienie sumy ubezpieczenia do wartości odpowiadającej sile nabywczej pieniądza z 1990 roku, uznając, że ostatnie ustalenia stron dotyczące wysokości sumy ubezpieczenia były wiążące.
Powódka, wdowa po ubezpieczonym, dochodziła zasądzenia od ubezpieczyciela kwoty 18.000 zł tytułem uzupełnienia sumy ubezpieczenia, twierdząc, że wypłacona kwota 2.050 zł jest nieadekwatna ze względu na inflację od 1990 roku. Sąd oddalił powództwo, wskazując, że strony kilkukrotnie zmieniały wysokość sumy ubezpieczenia, a ostatnie ustalenie na kwotę 2.050 zł z 2016 roku było wiążące, a późniejsze zmiany siły nabywczej pieniądza nie były na tyle istotne, by uzasadniać zmianę świadczenia.
Powódka T. Z. dochodziła od pozwanej spółki P. S. A. zapłaty kwoty 18.000 zł z ustawowymi odsetkami, tytułem uzupełnienia sumy ubezpieczenia po śmierci męża, S. Z. . Powódka argumentowała, że pierwotna suma ubezpieczenia z 1990 roku, mimo wielokrotnych zmian, powinna zostać przeliczona z uwzględnieniem deprecjacji pieniądza, co skutkowałoby znacznie wyższą kwotą niż wypłacone 2.050 zł. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, twierdząc, że świadczenie zostało wypłacone zgodnie z ostatnimi ustaleniami stron. Sąd ustalił, że umowa ubezpieczenia była wielokrotnie aneksowana, a ostatnie ustalenie sumy ubezpieczenia na 2.050 zł miało miejsce w 2016 roku, na krótko przed śmiercią ubezpieczonego. Sąd oddalił powództwo, uznając, że ostatnie ustalenia stron dotyczące wysokości sumy ubezpieczenia były wiążące, a zmiany siły nabywczej pieniądza między 2016 a 2019 rokiem nie były na tyle istotne, aby uzasadniać zmianę świadczenia. Sąd, stosując art. 102 kpc, odstąpił od obciążenia powódki kosztami procesu ze względu na jej wiek, stan zdrowia i trudną sytuację materialną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że strony kilkukrotnie zmieniały wysokość sumy ubezpieczenia, a ostatnie ustalenie z 2016 roku na kwotę 2.050 zł było wiążące. Zmiany siły nabywczej pieniądza między 2016 a 2019 rokiem nie były na tyle istotne, aby uzasadniać zmianę świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
P. na (...) Spółka Akcyjna
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. Z. | osoba_fizyczna | powódka |
| P. na (...) Spółka Akcyjna | spółka | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 805 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Wysokość kosztów zastępstwa procesowego ustala się według przepisów o wynagrodzeniu adwokata.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ostatnie ustalenia stron dotyczące wysokości sumy ubezpieczenia z 2016 roku były wiążące. Zmiany siły nabywczej pieniądza między 2016 a 2019 rokiem nie były na tyle istotne, aby uzasadniać zmianę świadczenia. Powódka, jako osoba samotna w wieku 77 lat, o niskich dochodach i problemach zdrowotnych, powinna zostać zwolniona z kosztów procesu na podstawie art. 102 kpc.
Odrzucone argumenty
Wypłacona kwota 2.050 zł jest nieadekwatna ze względu na inflację od 1990 roku i powinna zostać uzupełniona do wartości odpowiadającej sile nabywczej pieniądza z tamtego okresu.
Godne uwagi sformułowania
istotna zmiana siły nabywczej pieniądza nie sposób uznać, że była to zmiana istotna W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami (art. 102 kpc).
Skład orzekający
Karol Dryjański
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 102 kpc w kontekście sytuacji materialnej i osobistej strony przegrywającej, a także ocena istotności zmian siły nabywczej pieniądza w kontekście umów ubezpieczenia zawieranych na długi okres."
Ograniczenia: Każda sprawa oparte na art. 102 kpc jest oceniana indywidualnie. Ocena istotności zmiany siły nabywczej pieniądza zależy od konkretnego okresu i kontekstu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak sąd stosuje zasady słuszności (art. 102 kpc) w przypadku osób starszych i w trudnej sytuacji życiowej, co jest zawsze interesujące z ludzkiego punktu widzenia. Dodatkowo porusza kwestię wartości pieniądza w długoterminowych umowach ubezpieczeniowych.
“Sąd zwolnił 77-latkę z kosztów procesu. Kluczowy art. 102 kpc i walka z inflacją w ubezpieczeniu.”
Dane finansowe
WPS: 18 000 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 1073/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 lipca 2021 r. Sąd Rejonowy w Koninie I Wydział Cywilny Przewodniczący: sędzia Karol Dryjański po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2021 r. w Koninie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa T. Z. przeciwko P. na (...) Spółka Akcyjna siedzibą w W. o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. odstępuje od obciążenia powódki kosztami procesu na rzecz strony pozwanej. sędzia Karol Dryjański Sygn. akt I C 1073/20 UZASADNIENIE T. Z. wniosła o zasądzenie od P. S. A. kwoty 18.000 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 01.10.2019 r. do dnia zapłaty. Ponadto powódka wniosła o zasądzenie od pozwanej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu powódka podniosła, że jest wdową po S. Z. , który zmarł 10.03.2019 r. S. Z. w dniu 01.05.1990 r. zawarł z pozwaną umowę ubezpieczenia i przez blisko 30 lat uiszczał składki kwartalne. Sumę ubezpieczenia w dniu zawarcia umowy określono na 1.000.000 zł. W związku ze śmiercią S. Z. pozwana w dniu 18.03.2019 r. wypłaciła powódce kwotę 2.050 zł. Zdaniem powódki wskutek istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza wysokość wskazanego wyżej świadczenia powinna wynieść 20.050 zł. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości i o zasądzenie od powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zdaniem pozwanej świadczenie w związku ze zgonem ubezpieczonego S. Z. zostało wypłacone zgodnie z warunkami ubezpieczenia jakimi S. Z. był objęty w chwili zgonu. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. S. Z. zawarł w dniu 01.05.1990 r. z pozwaną umowę ubezpieczenia na życie. Zawarcie umowy potwierdzono polisą nr (...) . Suma ubezpieczenia wynosiła pierwotnie 1.000.000 zł, a składka kwartalna 9.000 zł. Ubezpieczenie trwało jako indywidualnie kontynuowane grupowe ubezpieczenie rodzinne na życie (typ DIII). W dniu 10.09.1990 r. sumę ubezpieczenia podwyższono do 1.500.000 zł. W dniu 31.12.1992 r. strony ustaliły sumę ubezpieczenia na 5.000.000 zł, a składkę kwartalną na 79.500 zł. W dniu 16.10.1996 r. strony ustaliły wysokość sumy ubezpieczenia na 1.500 zł, a składkę kwartalną na 25,95 zł. W dniu 02.10.2000 r. strony ustaliły sumę ubezpieczenia na 1.700 zł, a składkę kwartalną na 29,55 zł. W dniu 10.07.2013 r. sumę ubezpieczenia podwyższono do 1.800 zł, a składkę kwartalną do 31,35 zł. Od 01.10.2016 r. suma ubezpieczenia wynosiła 2.050 zł, a składka wynosiła 35,85 zł. Jako osobę uposażoną S. Z. w dniu 16.04.2009 r. wskazał swoją żonę – T. Z. . dowód: bezsporne, pismo z dnia 18.03.2019 r. k. 18, pismo z dnia 14.03.2019 r. k. 21, pismo z dnia 15.10.2019 r. k. 25 – 26, karta kontowa k. 72 – 74, 149 – 151, ogólne warunki grupowego ubezpieczenia rodzinnego na życie k. 75 – 82, potwierdzenia wpłat k. 98 – 100, 104 – 115, 118, 123 – 131, polisy k. 116, 117, pismo z dnia 10.07.2013 r. k. 133, zeznania T. Z. k. 145 S. Z. zmarł 10.03.2019 r. dowód: bezsporne W dniu 18.03.2019 r. pozwana przyznała powódce kwotę 2.050 zł. dowód: pismo z dnia 18.03.2019 r. k. 18 W dniu 16.09.2019 r. powódka skierowała do pozwanej wezwanie do zapłaty kwoty 18.000 zł tytułem uzupełnienia kwoty uposażenia, w terminie do 30.09.2019 r. pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego. W odpowiedzi pozwana podtrzymała swoje stanowisko co do kwoty należnej powódce. dowód: pismo z dnia 09.09.2019 r. k. 22, potwierdzenie nadania k. 23, pismo z dnia 15.10.2019 r. k. 25 – 26 Przeciętne miesięczne wynagrodzenie wynosiło: 1) w 1990 r. – 1.029.637 zł, 2) w 2016 r. – 4.047,21 zł, 3) w 2017 r. – 4.271,51 zł, 4) w 2018 r. – 4.585,03 zł, 5) w 2019 r. – 4.918,17 zł. dowód: bezsporne Sąd dał wiarę zeznaniom T. Z. , były bowiem spójne i logiczne, a pozostały materiał dowodowy nie dał podstaw do zakwestionowania ich wiarygodności. Dokumenty w oparciu o które sąd ustalił powyższy stan faktyczny nie budziły wątpliwości sądu, nie były również kwestionowane przez strony. Sąd zważył, co następuje. Zgodnie z art. 805 § 1 kc przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Bezsporny był fakt, iż S. Z. zawarł z pozwaną umowę ubezpieczenia na życie, a jedyną osobą uprawnioną w chwili jego śmierci do otrzymania sumy ubezpieczenia była T. Z. . Nie było również sporu co do tego, że wypłacona powódce przez pozwaną z tego tytułu kwota 2.050 zł odpowiadała literalnemu brzmieniu umowy między S. Z. a pozwaną. Istota sporu między stronami sprowadzała się do tego, czy wskutek zmiany siły nabywczej pieniądza wypłacone dotychczas powódce przez pozwaną świadczenie jest adekwatne. W ocenie sądu powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Strona powodowa trafnie podnosiła, że od zawarcia przez strony umowy z 1990 r. nastąpiła istotna zmiana siły nabywczej pieniądza. W czasie zawarcia umowy dnia 01.05.1990 r. suma ubezpieczenia oznaczona na 1.000.000 zł stanowiła 97,12% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (w 1990 r. wynosiło 1.029.637 zł). W 2019 r. przeciętne miesięczne wynagrodzenie wynosiło 4.918,17 zł, czego 97,12% wynosi 4.776,52 zł. W takiej sytuacji do rozważenia pozostawała kwestia uwzględnienia powództwa w części odpowiadającej różnicy kwot 4.776,52 zł i 2.050 zł (kwota wypłacona powódce przez pozwaną po śmierci ubezpieczonego), to jest 2.726,52 zł. Sąd nie uwzględnił powództwa również w tej części. W tym wypadku sąd miał na względzie fakt, że po 01.05.1990 r. strony umowy kilka razy zawierały porozumienie co do zmiany wysokości sumy ubezpieczenia. Ostatnie takie porozumienie weszło w życie 01.07.2016 r. – to jest na mniej niż 3 lata przed śmiercią S. Z. . Strony ustaliły wówczas wysokość sumy ubezpieczenia na 2.050 zł i taka kwota została wypłacona powódce jako jedynej osobie uposażonej. Pomiędzy 2016 r. a 2018 r. nastąpiła wprawdzie zmiana siły nabywczej pieniądza, jednak nie sposób uznać, że była to zmiana istotna. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie wynosiło w 2016 r. 4.047,21 zł, a w 2018 r. wynosiło 4.585,03 zł. Zmiana wyniosła 13,28%. Zakres zmiany w 2019 r. w stosunku do 2016 r. był większy, należy jednak pamiętać, że S. Z. zmarł 10.03.2019 r., to jest przed zakończeniem pierwszego kwartału 2019 r. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 805 § 1 kc orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Zgodnie z art. 98 § 1 kpc strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Stronom reprezentowanym przez radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej zwraca się koszty w wysokości należnej według przepisów o wynagrodzeniu adwokata ( art. 99 kpc ). W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami ( art. 102 kpc ). Powódka przegrała sprawę w całości, jednak w ocenie sądu nie powinna zostać obciążona kosztami procesu. Sąd miał w tym wypadku na względzie fakt, iż powódka jest osobą samotną w wieku 77 lat, o relatywnie niskich dochodach, borykająca się z problemami zdrowotnymi. Pamiętać przy tym należy, że mąż powódki zmarł 2 lata temu. Powódka pozostała sama z problemami związanymi z bieżącym utrzymaniem. Dodać przy tym należy, że stroną umowy z pozwaną był S. Z. . Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 102 kpc orzekł jak w punkcie 2 wyroku. sędzia Karol Dryjański
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI