I C 1070/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód P. R. wystąpił z powództwem o pozbawienie wykonalności nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym, który stał się podstawą postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika. Kluczowym argumentem powoda było to, że umowa kredytu konsumpcyjnego, z której wynikało dochodzone roszczenie, została zawarta w wyniku przestępstwa oszustwa popełnionego na jego szkodę przez osoby trzecie (D. O. i J. O.). Potwierdzeniem tego faktu był prawomocny wyrok skazujący wydany przez Sąd Rejonowy w Kłodzku. Powód podniósł, że prowadzenie egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego, gdy po jego wydaniu prawomocnie stwierdzono popełnienie przestępstwa, narusza zasady współżycia społecznego. Strona pozwana, fundusz sekurytyzacyjny, wniosła o oddalenie powództwa, argumentując, że okoliczności wskazane przez powoda nie stanowią ustawowej podstawy do pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności. Sąd Rejonowy w Kłodzku, analizując stan faktyczny, ustalił, że umowa kredytu została zawarta w wyniku oszustwa, gdzie powód, osoba nieporadna życiowo, został wprowadzony w błąd co do charakteru umowy (miał być poręczycielem, a nie kredytobiorcą). Sąd uznał, że umowa ta była nieważna jako sprzeczna z ustawą i zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 1 i 2 k.c.), a kontynuowanie egzekucji stanowiło nadużycie prawa (art. 5 k.c.). W oparciu o art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. oraz ustalenia z postępowania karnego, sąd pozbawił wykonalności tytuł wykonawczy w całości, zasądził od pozwanego na rzecz powoda koszty procesu oraz nakazał pozwanemu uiścić opłatę sądową od pozwu na rzecz Skarbu Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w przypadku, gdy umowa stanowiąca podstawę tytułu została zawarta w wyniku przestępstwa oszustwa, a egzekucja stanowi nadużycie prawa.
Stosowanie w przypadkach, gdy istnieje prawomocny wyrok karny stwierdzający popełnienie przestępstwa na szkodę dłużnika, które doprowadziło do zawarcia umowy będącej podstawą tytułu wykonawczego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy kontynuowanie egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego, w sytuacji gdy po jego wydaniu prawomocnym wyrokiem stwierdzono popełnienie przestępstwa oszustwa na szkodę dłużnika, które doprowadziło do zawarcia umowy stanowiącej podstawę tytułu, narusza zasady współżycia społecznego i może stanowić podstawę do pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kontynuowanie egzekucji w opisanej sytuacji narusza zasady współżycia społecznego i stanowi podstawę do pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności na podstawie art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa kredytu zawarta na skutek przestępstwa oszustwa jest nieważna jako sprzeczna z ustawą i zasadami współżycia społecznego. Egzekucja na podstawie takiego tytułu, przy świadomości wierzyciela o przestępczym charakterze jego powstania, stanowi nadużycie prawa (art. 5 k.c.) i zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie nie może być egzekwowane (art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.).
Czy umowa kredytu konsumpcyjnego zawarta w wyniku przestępstwa oszustwa, gdzie dłużnik został wprowadzony w błąd co do charakteru umowy, jest nieważna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa taka jest nieważna jako sprzeczna z ustawą (art. 58 § 1 k.c.) oraz zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c.).
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że skoro czynność prawna (zawarcie umowy kredytu) była konsekwencją przestępstwa oszustwa popełnionego na szkodę powoda, to umowa ta jest obarczona pierwotną sankcją nieważności. Zachowanie sprawców oszustwa oraz pośrednika bankowego, prowadzące do podpisania umowy przez nieporadnego życiowo powoda, który myślał, że jest poręczycielem, a nie kredytobiorcą, czyni umowę nieuczciwą i nielojalną.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. R. | osoba_fizyczna | powód |
| Horyzont Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w W. | spółka | pozwany |
| (...) Bank S.A. w W. | spółka | wierzyciel pierwotny |
| D. O. | osoba_fizyczna | skazany za oszustwo |
| J. O. | osoba_fizyczna | skazany za oszustwo |
| T. C. | inne | Komornik Sądowy |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zdarzeniem, wskutek którego zobowiązanie nie może być egzekwowane, może być stwierdzenie sprzeczności postępowania wierzyciela z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.), co stanowi nadużycie prawa.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zasady współżycia społecznego, takie jak zasady słuszności, uczciwego obrotu, lojalności, mogą stanowić podstawę do pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności, gdy egzekucja stanowi nadużycie prawa.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą jest nieważna.
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego jest nieważna.
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący oszustwa, który stanowił podstawę wyroku karnego.
k.p.c. art. 11
Kodeks postępowania cywilnego
Ustalenia prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zasądzenia kosztów procesu.
Dz.U.2021.2257 art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa nakazania stronie pozwanej uiszczenia opłaty sądowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa kredytu zawarta na skutek przestępstwa oszustwa jest nieważna jako sprzeczna z ustawą i zasadami współżycia społecznego. • Kontynuowanie egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego, gdy po jego wydaniu stwierdzono popełnienie przestępstwa, stanowi nadużycie prawa i narusza zasady współżycia społecznego. • Prawomocny wyrok karny stwierdzający popełnienie przestępstwa oszustwa na szkodę dłużnika wiąże sąd cywilny w zakresie ustaleń dotyczących popełnienia przestępstwa.
Odrzucone argumenty
Okoliczności wskazane przez powoda (przestępstwo oszustwa) nie mieszczą się w katalogu ustawowych podstaw do pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności.
Godne uwagi sformułowania
kontynuowanie przez wierzyciela egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego, w postaci prawomocnego nakazu zapłaty, w sytuacji gdy po powstaniu tytułu egzekucyjnego wydano prawomocny wyrok, skazujący za przestępstwo, polegające na doprowadzeniu dłużnika, przez osoby trzecie, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, przy świadomości wierzyciela co do istnienia wyroku sądu karnego, narusza zasady współżycia społecznego określone w art. 5 kc , a przez to stanowi zdarzenie, będące podstawą pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego, o którym mowa w art. 840 § 1 pkt 2 kpc • Czynność prawna w postaci przedmiotowej umowy kredytu została dokonana na skutek przestępczego działania osób trzecich (...), była więc nieważna, jako sprzeczna z przepisami ustawy. • Zachowania, prowadzące do podpisania przez powoda umowy kredytu (...) w dniu 27.10.2015r., sprowadzały się bowiem do przestępstwa oszustwa, popełnionego na jego szkodę przez osoby trzecie, wykorzystując niezdolność powoda do należytego pojmowania sytuacji (...)
Skład orzekający
Daria Ratymirska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w przypadku, gdy umowa stanowiąca podstawę tytułu została zawarta w wyniku przestępstwa oszustwa, a egzekucja stanowi nadużycie prawa."
Ograniczenia: Stosowanie w przypadkach, gdy istnieje prawomocny wyrok karny stwierdzający popełnienie przestępstwa na szkodę dłużnika, które doprowadziło do zawarcia umowy będącej podstawą tytułu wykonawczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak prawo karne może wpływać na postępowanie cywilne i egzekucyjne, chroniąc ofiary oszustw. Pokazuje też, że nawet fundusze sekurytyzacyjne muszą działać zgodnie z zasadami współżycia społecznego.
“Oszukany przez "doradców" zaciągnął kredyt, a teraz sąd pozbawił wykonalności tytuł wykonawczy!”
Dane finansowe
WPS: 47 411,31 PLN
koszty procesu: 3600 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.