Orzeczenie · 2023-04-27

I C 1040/22

Sąd
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
Miejsce
Piotrków Trybunalski
Data
2023-04-27
SAOSCywilneochrona konsumentówWysokaokręgowy
kredyt hipotecznyindeksacja walutowaklauzule abuzywneochrona konsumentównieważność umowybezpodstawne wzbogacenieTSUEprawo bankowe

Sprawa dotyczyła powództwa P. C. i D. C. przeciwko (...) Bank S.A. o ustalenie nieważności umowy kredytu hipotecznego nominowanego do waluty obcej oraz o zwrot nienależnie pobranych świadczeń. Powodowie argumentowali, że umowa zawiera niedozwolone klauzule indeksacyjne, które nie zostały indywidualnie uzgodnione i rażąco naruszają ich interesy jako konsumentów. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, po analizie umowy i zeznań stron, podzielił stanowisko powodów. Stwierdzono, że mechanizm indeksacji do waluty obcej, w szczególności sposób ustalania kursów przez bank, był nieprzejrzysty, pozostawiał bankowi nadmierną swobodę i nie został konsumentom należycie wyjaśniony. Sąd uznał, że klauzule te są niedozwolone w rozumieniu art. 385¹ k.c. i naruszają dobre obyczaje oraz rażąco interesy konsumentów. W związku z tym, że usunięcie tych klauzul uniemożliwia dalsze funkcjonowanie umowy, sąd orzekł o jej nieważności na podstawie art. 58 § 1 k.c. W konsekwencji, sąd ustalił nieistnienie stosunku prawnego wynikającego z umowy i zasądził od pozwanego banku na rzecz powodów zwrot nienależnie pobranych świadczeń w kwocie 94.346,91 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Rozstrzygnięto również o kosztach procesu na rzecz powodów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie nieważności umów kredytów indeksowanych do waluty obcej z powodu abuzywnych klauzul indeksacyjnych oraz zasady zwrotu nienależnych świadczeń.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i treści umowy, a jego zastosowanie może zależeć od indywidualnej oceny klauzul w innych umowach.

Zagadnienia prawne (3)

Czy umowa kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej, zawierająca klauzule dotyczące sposobu ustalania kursów walut przez bank, może być uznana za nieważną z powodu abuzywności tych klauzul?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umowa kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej może być uznana za nieważną z powodu abuzywności klauzul dotyczących sposobu ustalania kursów walut, jeśli nie zostały one indywidualnie uzgodnione, nie są przejrzyste i rażąco naruszają interesy konsumenta.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mechanizm indeksacji, w tym sposób ustalania kursów przez bank, był nieprzejrzysty, nie został konsumentom należycie wyjaśniony i dawał bankowi nadmierną swobodę, co naruszało dobre obyczaje i interesy konsumentów. Brak indywidualnego uzgodnienia i przejrzystości tych klauzul prowadzi do ich abuzywności.

Czy po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu z powodu abuzywnych klauzul, strony mogą dochodzić zwrotu nienależnie spełnionych świadczeń?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu z powodu abuzywnych klauzul, strony mogą dochodzić zwrotu nienależnie spełnionych świadczeń na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że świadczenia spełnione na podstawie nieważnej umowy są świadczeniami nienależnymi i podlegają zwrotowi na podstawie art. 410 § 1 k.c. Roszczenie o zwrot nie przedawnia się w terminie liczonym od daty zawarcia umowy, lecz od momentu podjęcia przez konsumenta wiążącej decyzji o powołaniu się na nieważność umowy.

Czy zarzut potrącenia zgłoszony przez bank w odpowiedzi na pozew jest skuteczny, jeśli pełnomocnik procesowy powodów nie był umocowany do przyjęcia oświadczenia materialnoprawnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut potrącenia zgłoszony przez bank nie jest skuteczny, jeśli oświadczenie o potrąceniu zostało doręczone jedynie pełnomocnikowi procesowemu powodów, który nie był umocowany do przyjęcia oświadczeń materialnoprawnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, pełnomocnik procesowy nie jest umocowany do przyjmowania oświadczeń materialnoprawnych, takich jak oświadczenie o potrąceniu. Doręczenie pisma procesowego zawierającego takie oświadczenie pełnomocnikowi procesowemu nie wywołuje skutków prawnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Ustalenie nieważności umowy i zasądzenie zwrotu świadczeń
Strona wygrywająca
P. C. i D. C.

Strony

NazwaTypRola
P. C.osoba_fizycznapowód
D. C.osoba_fizycznapowódka
(...) Bank Spółka Akcyjnaspółkapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 58 § 1

Kodeks cywilny

Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy.

k.c. art. 385¹

Kodeks cywilny

Niedozwolone postanowienia umowne w umowach z konsumentami.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Bezpodstawne wzbogacenie.

k.c. art. 410 § 1

Kodeks cywilny

Zwrot nienależnego świadczenia.

Prawo bankowe art. 69

Ustawa Prawo bankowe

Definicja i essentialia negotii umowy kredytu bankowego.

Pomocnicze

k.c. art. 353¹

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów, której treść lub cel nie mogą sprzeciwiać się naturze stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki powództwa o ustalenie.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

Odsetki za opóźnienie.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Spełnienie świadczenia bezterminowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedozwolony charakter klauzul indeksacyjnych z uwagi na brak indywidualnego uzgodnienia i przejrzystości. • Rażące naruszenie interesów konsumentów przez klauzule indeksacyjne. • Niewystarczające poinformowanie konsumentów o ryzyku kursowym. • Nieważność całej umowy kredytu w związku z abuzywnością klauzul indeksacyjnych. • Nienależne świadczenie spełnione przez powodów podlega zwrotowi.

Odrzucone argumenty

Umowa kredytu i jej klauzule są ważne i zgodne z prawem. • Konsumenci zostali należycie poinformowani o ryzyku kursowym. • Zarzut potrącenia zgłoszony przez bank jest skuteczny. • Roszczenie powodów uległo przedawnieniu.

Godne uwagi sformułowania

mechanizm indeksacji stanowi niedopuszczalne ryzyko dla kredytobiorców • nie można stwierdzić nieważności tylko części postanowienia • postanowienie abuzywne należy co do zasady uznać za nigdy nieistniejące • świadczenie spełnione na podstawie niedozwolonego postanowienia musi być postrzegane jako świadczenie nienależne

Skład orzekający

Paweł Lasoń

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów indeksowanych do waluty obcej z powodu abuzywnych klauzul indeksacyjnych oraz zasady zwrotu nienależnych świadczeń."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i treści umowy, a jego zastosowanie może zależeć od indywidualnej oceny klauzul w innych umowach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i abuzywnych klauzul, co czyni ją bardzo interesującą dla szerokiego grona odbiorców, w tym konsumentów i prawników.

Bank przegrał sprawę o kredyt frankowy: sąd uznał umowę za nieważną z powodu ukrytych klauzul!

Dane finansowe

WPS: 94 346,91 PLN

zwrot nienależnie pobranych świadczeń: 94 346,91 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst