I C 1034/15

Sąd Rejonowy w Bielsku PodlaskimBielsk Podlaski2015-10-05
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokarejonowy
koszty zastępstwa procesowegoproces karnyproces cywilnyroszczenieodszkodowaniezniszczenie mieniaorzecznictwo SN

Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim zasądził od pozwanego na rzecz powoda 80 zł za zniszczone ubranie, a pozew o zapłatę kosztów zastępstwa procesowego w sprawie karnej w kwocie 9840 zł odrzucił, uznając je za niedopuszczalne w odrębnym postępowaniu cywilnym.

Powód dochodził od pozwanego zapłaty 9920 zł, w tym 9840 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w sprawie karnej, w której pozwany został skazany za pobicie powoda, oraz 80 zł za zniszczone ubranie. Pozwany uznał powództwo jedynie co do kwoty 80 zł, kwestionując możliwość dochodzenia kosztów zastępstwa procesowego w odrębnym postępowaniu cywilnym. Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim zasądził 80 zł za zniszczone ubranie, a pozostałą część powództwa odrzucił, powołując się na uchwały Sądu Najwyższego zakazujące dochodzenia kosztów procesu karnego w odrębnym postępowaniu cywilnym.

Powód W. K. wniósł pozew przeciwko R. L. o zapłatę 9920 zł, argumentując, że kwota ta obejmuje koszty profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu karnym, w którym pozwany został skazany za pobicie powoda, oraz 80 zł za zniszczone ubranie. Pozwany uznał powództwo jedynie w zakresie 80 zł, kwestionując zasadność dochodzenia kosztów zastępstwa procesowego w sprawie karnej w odrębnym postępowaniu cywilnym. Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim, po analizie materiału dowodowego i przepisów prawa, zasądził od pozwanego na rzecz powoda 80 zł tytułem odszkodowania za zniszczone ubranie. Jednocześnie, powołując się na uchwały Sądu Najwyższego (I C 67/51 oraz III CZP 72/78), sąd odrzucił pozew w części dotyczącej 9840 zł. Sąd uznał, że koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu karnym stanowią instytucję prawa procesowego, która może być dochodzona jedynie w ramach tego postępowania i nie może stanowić przedmiotu samodzielnego żądania w procesie cywilnym. W konsekwencji, powód przegrał sprawę w przeważającej części i został obciążony kosztami procesu na rzecz pozwanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu karnym nie mogą być dochodzone od oskarżonego w odrębnym postępowaniu cywilnym.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na uchwały Sądu Najwyższego (I C 67/51, III CZP 72/78), zgodnie z którymi koszty procesu karnego stanowią instytucję prawa procesowego i mogą być dochodzone jedynie w ramach tego postępowania, a nie w odrębnym procesie cywilnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

częściowe uwzględnienie i odrzucenie pozwu

Strona wygrywająca

pozwany (w części dotyczącej kosztów zastępstwa procesowego)

Strony

NazwaTypRola
W. K.osoba_fizycznapowód
R. L.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Podstawa do dochodzenia odszkodowania za szkodę wyrządzoną z winy.

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia pozwu, gdy sprawa nie może być przedmiotem postępowania cywilnego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

Reguluje zasądzanie kosztów sądowych i wydatków w sprawach z oskarżenia publicznego.

k.k. art. 158 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy odpowiedzialności za pobicie.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 6 pkt 4

Określa wysokość opłat za czynności adwokackie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Koszty zastępstwa procesowego w sprawie karnej nie mogą być dochodzone w odrębnym postępowaniu cywilnym. Roszczenie o zwrot kosztów procesu karnego powinno być dochodzone w ramach tego postępowania.

Odrzucone argumenty

Powód poniósł szkodę w postaci konieczności korzystania z profesjonalnego pełnomocnika w sprawie karnej, co uzasadnia żądanie zapłaty kosztów zastępstwa procesowego na podstawie art. 415 k.c.

Godne uwagi sformułowania

Obciążenie przedmiotowymi kosztami i rozliczenie stron postępowania odnośnie zwrotu tych kosztów stanowią instytucje prawa procesowego, które mogą być stosowane tylko w ramach postępowania w tej sprawie sądowej, w której obowiązek nieuiszczonych kosztów powstał. Nie jest dopuszczalne prawnie wytaczanie w przedmiocie tych kosztów odrębnych postepowań sądowych.

Skład orzekający

Katarzyna Wencka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność dochodzenia kosztów zastępstwa procesowego w sprawie karnej w odrębnym postępowaniu cywilnym."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy koszty zastępstwa procesowego nie zostały zgłoszone lub zasądzone w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną granicę między prawem procesowym karnym a cywilnym, pokazując, że pewne roszczenia można dochodzić tylko w ramach pierwotnego postępowania.

Czy można odzyskać koszty adwokata z procesu karnego w sądzie cywilnym? Wyrok, który wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 9920 PLN

odszkodowanie: 80 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 1034/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 października 2015 roku Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Katarzyna Wencka Protokolant: Monika Kosobko- Derehajło po rozpoznaniu w dniu 28 września 2015 roku w Bielsku Podlaskim sprawy z powództwa W. K. przeciwko R. L. o zapłatę 9920 zł I. Zasądza od pozwanego R. L. na rzecz powoda W. K. kwotę 80 zł (osiemdziesiąt złotych) z odsetkami w stosunku rocznym w wysokości 8% od dnia 20 lipca 2015 roku do dnia zapłaty. II. Odrzuca pozew o zapłatę 9840 zł. III. Zasądza od powoda W. K. na rzecz pozwanego R. L. kwotę 1217 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. I C 1034/15 UZASADNIENIE Powód W. K. wystąpił przeciwko pozwanemu R. L. z powództwem o zapłatę kwoty 9920 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 20 lipca 2015 roku do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów procesu. Pozwany R. L. uznał powództwo do kwoty 80 zł, w pozostałym zakresie wnosił o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Sąd ustalił i zważył, co następuje: Wyrokiem z dnia 9 lutego 2015 roku Sąd Rejonowy w B. w sprawie sygn. akt (...) uznał R. L. za winnego tego, że w dniu 6 lipca 2013 roku w miejscowości S. , gminie B. , wspólnie z innymi osobami dokonał pobicia W. K. ten sposób, że zadawał mu ciosy rękoma i nieustalonymi narzędziami po całym ciele, w tym głowę, w wyniku czego W. K. doznał obrażeń ciała w postaci ran tłuczonych powłok głowy, stłuczenia przedramienia prawego, stłuczenia klatki piersiowej w okolicy łopatkowej prawej, które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności narządu ciała na czas nie przekraczający siedem dni to jest czynu z art. 158 § 1 kk . Jednocześnie Sąd skazał W. K. na karę ośmiu miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie zostało warunkowo zawieszone na okres próby wynoszący 3 lata. Powyższy wyrok został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w B. z dnia 9 lipca 2015 roku. W powyższej sprawie W. K. występował w procesie karnym jako oskarżyciel posiłkowy reprezentowany przez pełnomocnika adwokata Z. P. . W sprawie o sygn. akt (...) oskarżyciel posiłkowy nie zgłosił wniosku o zasądzenie od oskarżonego R. L. kosztów zastępstwa procesowego. Powód W. K. uzasadniając żądanie pozwu podnosił, że na kwotę dochodzoną pozwem składają się koszty korzystania przez niego z profesjonalnego pełnomocnika zarówno na etapie postępowania przygotowawczego jak i rozpoznawczego. Dowodem poniesionych przez powoda kosztów stanowi faktura VAT Nr (...) na kwotę 9840 zł opłacona przez niego gotówką (k- 12). Stanowiła ona wynagrodzenie za usługę prawną za reprezentację W. K. w postępowaniu przygotowawczym (...) oraz przed Sądem Rejonowym w B. II Wydział Karny w sprawie o sygn. akt (...) i przez Sądem Okręgowym w B. w sprawie sygn. akt (...) . Zdaniem powoda w wyniku zdarzenia z dnia 6 lipca 2013 roku poniósł on szkodę w postaci konieczności korzystania z profesjonalnego pełnomocnika przed organami sprawiedliwości jak też zniszczenia przez pozwanego ubrania powoda: spodni, czapki z daszkiem i koszulki w łącznej kwocie 80 zł. Jako podstawę prawną swego roszczenia powód wskazał art. 415 kc. Podnosił, że istnieje związek przyczynowy między działaniem pozwanego, który dokonał jego pobicia a niezbędnością udziału w sprawie pełnomocnika – adwokata, który czuwał nad prawidłowym przebiegiem postępowania karnego, zabezpieczeniem dowodów, tak aby udowodnić winę pozwanego (pozew k- 4-6, pismo procesowe powoda z dnia 21 września 2015 roku k- 42-98). Pozwany R. L. uznał powództwo w zakresie żądania kwoty 80 zł stanowiącej równowartość zniszczonego ubrania powoda w wyniku zdarzenia z dnia 6 lipca 2013 roku. W pozostałym zakresie wnosił o oddalenie powództwa podnosząc, że w toku procesu karnego pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego nie zgłaszał wniosków ani o naprawienie szkody wyrządzonej W. K. przestępstwem, ani o zadośćuczynienie za doznana krzywdę. Nie złożył także wniosku o zasądzenie od oskarżonego na jego rzecz kosztów zastępstwa adwokackiego, nie zaskarżył także wyroku Sądu z dnia 9 lutego 2015 roku w zakresie kosztów procesu. Zdaniem pozwanego dochodzenie wszelkich roszczeń finansowych w związku z zastępstwem procesowym oskarżyciela posiłkowego w sprawie karnej wymaga rozpoznania przez Sąd, który orzekał w sprawie i mógł ocenić nakład pracy i zaangażowanie się pełnomocnika. Według pozwanego dochodzenie w procesie cywilnym kosztów zastępstwa procesowego ze sprawy karnej stanowi obejście prawa i niebezpieczny precedens (odpowiedź na pozew k- 33 -35). Uznanie powództwa przez pozwanego w zakresie kwoty 80 zł nie budziło zadaniem Sądu wątpliwości w świetle przesłanek z art. 213 § 2 kpc . W sprawie o sygn. akt (...) było bezsporne, że zniszczeniu uległo ubranie powoda w postaci spodni, czapki i koszulki (k-92-94 akt (...) ). Powodowi na podstawie art. 415 kc należy się odszkodowanie w postaci kwoty stanowiącej równowartość tych rzeczy. Natomiast zupełnie odmiennie należy ocenić roszczenie powoda w zakresie żądania zapłaty kwoty 9840 zł. W ocenie Sądu powód nie może domagać się zwrotu kosztów w postaci kosztów zastępstwa procesowego w sprawie karnej, gdyż nie powstaje żadne żądanie materialnoprawne w tym zakresie. Obciążenie przedmiotowymi kosztami i rozliczenie stron postępowania odnośnie zwrotu tych kosztów stanowią instytucje prawa procesowego, które mogą być stosowane tylko w ramach postępowania w tej sprawie sądowej, w której obowiązek nieuiszczonych kosztów powstał. Zgodnie z art. 627 kpk od skazanego w sprawach z oskarżenia publicznego sąd zasądza koszty sądowe na rzecz Skarbu Państwa oraz wydatki na rzecz oskarżyciela posiłkowego. Nie jest dopuszczalne prawnie wytaczanie w przedmiocie tych kosztów odrębnych postepowań sądowych. Zasada prawna o takiej treści została przyjęta w uchwale 7 sędziów SN z dnia 23 czerwca 1951 roku I C 67/51 i znajduje potwierdzenie w dalszym orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych. Roszczenie o zwrot powstało w postępowaniu karnym i powinno być dochodzone w tym postępowaniu, gdyż ze względu na swój charakter nie może stanowić przedmiotu samodzielnego i odrębnego żądania. Brak rozstrzygnięcia o kosztach w postępowaniu karnym nie może uzasadniać samodzielnego roszczenia odszkodowawczego, mimo, że stanowi uszczerbek majątkowy. O niedopuszczalności dochodzenia w procesie cywilnym przez oskarżyciela posiłkowego od oskarżonego kosztów postępowania karnego wypowiedział się także Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 30 października 1978 roku w sprawie III CZP 72/78. Stąd też na mocy art. 199 § 1 pkt. 1 kpc Sąd odrzucił pozew o zapłatę kwoty 9840 zł. Z uwagi na powyższe okoliczności Sąd na mocy art. 415 kc , art. 199 § 1 pkt. 1 kpc orzekł jak w sentencji Koszty procesu, w oparciu o art. 98 § kpc , zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, ponosi powód. Pozwany jedynie w niewielkiej części uległ żądaniu pozwu. Pozwany był w sprawie reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem stąd też w pkt. III wyroku od powoda na rzecz pozwanego zostały zasądzone koszty zastępstwa procesowego w wysokości określonej § 6 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. z 2002 r. Nr 163 poz. 1348 z późn. zm. ) plus opłata od pełnomocnictwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI