I C 103/22

Sygn. akt I1 Ca 423/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 października 2023r. Sąd Okręgowy we Włocławku Sekcja Odwoławcza I Wydziału Cywilnego w składzie: Przewodniczący: SSO Mariusz Nazdrowicz po rozpoznaniu w dniu 5 października 2023 r. we Włocławku na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Niestandaryzowanego Funduszu Sekurytyzacyjnego z siedzibą w G. przeciwko H. M. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego we Włocławku z dnia 26 lipca 2022 r., sygn. akt I C 103/22 upr I. umarza postępowanie co do dalszej kwoty 500 zł (pięćset złotych) wobec cofnięcia pozwu w tej części; II. oddala apelację; III. zasądza od powoda (...) Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Niestandaryzowanego Funduszu Sekurytyzacyjnego z siedzibą w G. na rzecz pozwanej H. M. kwotę 900 zł (dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu za drugą instancję z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. SSO Mariusz Nazdrowicz I 1 Ca 423/22 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy we Włocławku zasądził od pozwanej H. M. na rzecz powoda (...) Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Niestandaryzowanego Funduszu Sekurytyzacyjnego kwotę 460, 75 zł (wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 31 grudnia 2021r. do 27 lipca 2022r. w kwocie 25, 61 zł) tytułem niewywiązania się przez pozwaną z umowy pożyczki z dnia 12 września 2017r., na podstawie której poprzednik prawny powoda oddał jej do dyspozycji środki pieniężne, które częściowo nie zostały zwrócone (pkt 1 wyroku) i oddalił powództwo w pozostałej części (pkt 2). Zasądzoną kwotę rozłożył na 5 miesięcznych rat (cztery pierwsze po 100 zł, a ostatnia 86,36 zł) płatnych od uprawomocnienia się wyroku (pkt 3). Tytułem zwrotu kosztów procesu zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 1403, 93 zł (pkt 4) i przyznał od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego we Włocławku na rzecz radcy prawnego P. P. kwotę 145, 53 zł tytułem zwrotów części kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielnej pozwanej z urzędu. W uzasadnieniu wskazał m.in., że przy kwocie pożyczki 3000 zł prowizja w takiej samej wysokości była niedozwolonym postanowieniem umowy w rozumieniu art. 385 1 § 1 kc , wobec czego nie wiązało ono stron. H. M. spłaciła łącznie 2539, 25 zł, a więc do zapłaty pozostała kwota 460, 75 zł. Spełniły się przy tym przesłanki rozłożenia świadczenia na raty ( art. 320 kpc ). O kosztach procesu Sąd I instancji rozstrzygnął na podstawie art. 100 kpc , a o nieuiszczonych kosztach udzielonej z urzędu pomocy prawnej w myśl art. § 8 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu – tekst jedn.: Dz.U. 2019.68). Apelację od tego wyroku wniósł powód zarzucając obrazę zarówno prawa procesowego jak i materialnego. W ramach pierwszej grupy zarzutów wskazał na naruszenie art. 213 § 2 kpc (poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że wpłaty pozwanej nie stanowiły uznania roszczenia co do wysokości) oraz „ art. 233 kpc ”, art. 233 § 1 kpc oraz art. 233 § 1 kpc w zw. z art. 213 § 2 kpc z bliżej wskazanych przyczyn. Naruszenia przepisów materialnoprawnych skarżący dopatrywał się w niewłaściwym zastosowaniu art. 385 1 kc mimo braku ku temu uzasadnionych podstaw oraz niezastosowaniu art. 36 a i art. 5 pkt 6 oraz art. 30 ust. 1 pkt 10 ustawy z 12 maja 2011r. o kredycie konsumenckim . Powołując się na powyższe wniósł o zmianę kwestionowanego wyroku w części oddalającej powództwo i zasądzenie na jego rzecz dalszej kwoty 5174, 15 zł przy uwzględnieniu kosztów procesu za obie instancje. Z uwagi na dalsze wpłaty pozwanej po 23 maja 2022r. cofnął jednocześnie pozew w zakresie kwoty 500 zł ze zrzeczeniem się roszczenia. W odpowiedzi na apelację pozwana wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów procesu za drugą instancję. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja wobec braku uzasadnionych podstaw nie zasługiwała na uwzględnienie. Przed przystąpieniem do oceny podniesionych w apelacji zarzutów niezbędne jest w pierwszej kolejności wskazanie, że ich konstrukcja – mimo iż środek odwoławczy został sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika – jest częściowo wadliwa. Stawiając bowiem rozbudowany zarzut naruszenia „ art. 233 kpc ” i 233 § 1 kpc skarżący w istocie zanegował ocenę prawnomaterialną poddanego pod osąd roszczenia, a do tego niezbędne jest postawienie właściwie dostosowanych zarzutów prawa materialnego. Kwestia prawnomaterialnej oceny faktów nie może być w żadnej mierze rozpoznawana na płaszczyźnie naruszeń prawa procesowego, pozostając domeną subsumpcji ustalonych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych do norm prawa materialnego. Omawiany zarzut należało w konsekwencji potraktować jako uzupełnienie zarzutów obrazy prawa materialnego. Przechodząc do omówienia zarzutów apelacyjnych to całkowicie chybiony – a wręcz nie do końca zrozumiały – był zarzut naruszenia przepisu art. 213 § 2 kpc . Uznanie powództwa jest czynnością procesową (choć będąc oświadczeniem woli pozwanego wywołuje nie tylko skutki procesowe, lecz często także materialnoprawne), które może zostać złożone (po doręczeniu odpisu pozwu) w piśmie procesowym ( art. 125 § 1 kpc w zw. z art. 126 § 1 pkt 3 kpc ) lub ustnie do protokołu rozprawy ( art. 158 § 1 kpc ). Żaden taki akt dyspozycyjności pozwanej w rozpatrywanej sprawie nie miał miejsca. Siłą rzeczy Sąd I instancji nie mógł więc dopuścić się obrazy przedmiotowego przepisu. Nieskuteczność zarzutów procesowych prowadzi do wniosku, że Sąd a quo dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenia te Sąd Okręgowy przyjął jako własne czyniąc je podstawą orzekania w postępowaniu apelacyjnym. Jeżeli chodzi o zarzuty prawa materialnego to również one pozbawione były słuszności. Na ich czoło wysuwa się obraza art. 36 a ustawy z 12 maja 2011r. o kredycie konsumenckim (tekst jeden.: Dz. U. 2023.1028) i art. 385 1 § 1 kc. Najwyraźniej umknęło uwagi apelującego, że od pewnego czasu w orzecznictwie Sądu Najwyższego (które to Sąd odwoławczy w pełni akceptuje) utrwalone jest stanowisko (np. uchwały tego Sądu: z 26 października 2021r. III CZP 42/20 opubl. OSNC 2022/6/57 i z 27 października 2021r. nie publ., LEX nr 3246823 oraz postanowienie z 23 listopada 2022r. I CSK 1306/22 nie publ., LEX nr 3555245), zgodnie z którym okoliczność, że pozaodsetkowe koszty kredytu konsumenckiego nie przekraczają wysokości określonej w art. 36 a ustawy o kredycie konsumenckim nie wyłącza oceny, czy postanowienia określające te koszty są niedozwolone ( art. 385 1 § 1 kc ). Sąd meriti miał więc nie tylko prawo, ale wręcz obowiązek zbadać, czy roszczenie nie opiera się na nieuczciwych postanowieniach umownych. Dokonaną przez niego ocenę Sąd odwoławczy całkowicie aprobuje i nie ma potrzeby powielania przywołanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku argumentów. Skarżący nie zdołał jej podważyć. Wystarczy w tych warunkach tylko wskazać, że – co trafnie uwypuklił Sąd Rejonowy – sama już tylko wysokość prowizji równa kwocie pożyczki sprawia, że takie postanowienie umowne w oczywisty sposób było niedozwolone. Zarzut naruszenia art. 385 1 kc w zakresie ,w jakim Sąd I instancji przeprowadził kontrolę abuzywności łączących strony postanowień umownych nie mógł więc przynieść oczekiwanego przez powoda skutku. Bezzasadność omawianych wyżej zarzutów sprawia automatycznie, że także pozostałe okazały się nietrafne. Trzeba w tym miejscu zauważyć, że z uwagi na uznanie prowizji za niedozwolone postanowienie umowne na dzień wypowiedzenia pożyczki po stronie pozwanej nie istniała żadna zaległość, a nawet nastąpiła nadpłata w płaceniu rat. Przyjmując abuzywność pozwana powinna płacić jedynie kapitał wraz z odsetkami kapitałowymi, co oznacza że do 9 września 2018r. kwota ta wynosiła 836, 96 zł. Tymczasem zgodnie z wyliczeniami powoda (k. 128) uiściła ona w tym czasie 1169, 25 zł. Oznacza to, że nie było podstaw do wypowiedzenia łączącego strony stosunku prawnego i tym samym powództwo winno być oddalone (w pozwie powód wyraźnie jako podstawę prawną żądania wskazał fakt wypowiedzenia umowy, a nie upływ terminu, na jaki ona opiewała). Jednakże strona pozwana nie zaskarżyła wyroku, a Sąd odwoławczy nie mógł orzec na niekorzyść apelującego ( art. 384 kpc ). Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy we Włocławku na podstawie art. 385 kpc oddalił apelację. Jednocześnie wobec częściowego cofnięcia powództwa ze zrzeczeniem się roszczenia Sąd odwoławczy umorzył postępowanie odnośnie dalszej kwoty 500 zł ( art. 203 § 1 kpc w zw. z art. 391 § 1 kpc ). O kosztach postępowania apelacyjnego rozstrzygnięto w oparciu o przepis art. 98 § 1 kpc . Pozwanej jako wygrywającej sprawę w całości w instancji odwoławczej przysługiwał zwrot wszystkich poniesionych kosztów, sprowadzających się do wynagrodzenia reprezentującego ją pełnomocnika w osobie radcy prawnego (900 zł - § 2 pkt 4 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych – tekst jedn.: Dz. U. 2023.1935). SSO Mariusz Nazdrowicz