I C 103/21

Sąd Rejonowy w PiszuPisz2021-06-25
SAOSnieruchomościnajem lokaliŚredniarejonowy
najemlokal mieszkalnygminaśmierć najemcywstąpienie w stosunek najmuart. 691 k.c.roszczenie windykacyjnecentrum życiowe

Sąd oddalił powództwo gminy o wydanie lokalu mieszkalnego, uznając, że pozwany stale zamieszkiwał z matką i wstąpił w stosunek najmu po jej śmierci.

Gmina P. pozwała A. Z. (1) o wydanie lokalu mieszkalnego, twierdząc, że po śmierci matki pozwanego, która była najemcą, nie było osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu. Pozwany argumentował, że stale zamieszkiwał z matką i lokal stanowi jego centrum życiowe. Sąd, opierając się na zeznaniach pozwanego i świadka, ustalił, że pozwany stale zamieszkiwał z matką do jej śmierci i w związku z tym wstąpił w stosunek najmu na podstawie art. 691 k.c., oddalając tym samym powództwo.

Gmina P. wniosła pozew o wydanie lokalu mieszkalnego przeciwko A. Z. (1), twierdząc, że po śmierci H. Z., pierwotnej najemczyni, nie było osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu. Gmina wskazała, że pozwany wprowadził się do lokalu po śmierci matki, nie posiadając do niego tytułu prawnego. Pozwany A. Z. (1) wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc, że mieszkał w lokalu od dziecka, a po krótkiej przerwie związanej z separacją i rozwodem, ponownie zamieszkał z matką i stale z nią przebywał do jej śmierci, prowadząc wspólne gospodarstwo domowe i partycypując w kosztach utrzymania. Sąd, analizując materiał dowodowy, w tym zeznania pozwanego i świadka S. Z. (byłej żony pozwanego), ustalił, że pozwany stale zamieszkiwał z matką w przedmiotowym lokalu do dnia jej śmierci, z wyjątkiem krótkiego okresu od lipca do grudnia 2017 roku. Sąd uznał, że pozwany spełnił przesłanki określone w art. 691 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego, co skutkowało wstąpieniem w stosunek najmu. Wobec powyższego, sąd oddalił powództwo gminy o wydanie lokalu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, pozwanemu przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania lokalem.

Uzasadnienie

Sąd ustalił, że pozwany stale zamieszkiwał z matką w przedmiotowym lokalu do chwili jej śmierci, z krótką przerwą, co zgodnie z art. 691 § 1 i 2 k.c. skutkuje wstąpieniem w stosunek najmu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

A. Z. (1)

Strony

NazwaTypRola
Gmina P.instytucjapowódka
A. Z. (1)osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 222 § 1

Kodeks cywilny

Właściciel może żądać od osoby, która faktycznie włada jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.

k.c. art. 691 § 1

Kodeks cywilny

W razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą.

k.c. art. 691 § 2

Kodeks cywilny

Osoby wymienione w § 1 wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci.

Pomocnicze

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwany stale zamieszkiwał z matką w lokalu do jej śmierci. Pozwany wstąpił w stosunek najmu po śmierci matki na podstawie art. 691 k.c. Lokal stanowi centrum życiowe pozwanego. Pozwany partycypował w kosztach utrzymania lokalu i dokonywał napraw.

Odrzucone argumenty

Brak osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu po śmierci H. Z. Pozwany nie posiada tytułu prawnego do lokalu. Sytuacja materialna pozwanego pozwala na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotowy lokal stanowi jego centrum życiowe odkąd był dzieckiem z chwilową przerwą wspomnianą wyżej. Sąd dał wiarę powyższym zeznaniom, albowiem były jasne, rzeczowe i wzajemnie się uzupełniały, a powódka nie przedstawiła żadnych dowodów, które by te zeznania podważały i czyniły niewiarygodnymi. Rzeczą sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Skład orzekający

Anna Gajewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu osób wstępujących w stosunek najmu po śmierci najemcy lokalu mieszkalnego, zwłaszcza w kontekście stałego zamieszkiwania i centrum życiowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji art. 691 k.c. w kontekście stałego zamieszkiwania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o najmie lokali mieszkalnych po śmierci najemcy, co jest częstym problemem prawnym. Pokazuje też znaczenie udowodnienia stałego zamieszkiwania.

Czy po śmierci rodzica można stracić mieszkanie? Sąd wyjaśnia, kto dziedziczy najem.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 103/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 czerwca 2021r. Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Anna Gajewska Protokolant: sekretarz sądowy Paula Milewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2021r. sprawy z powództwa Gminy P. przeciwko A. Z. (1) o wydanie lokalu mieszkalnego o r z e k a oddala powództwo. Sygn. akt I C 103/21 UZASADNIENIE Gmina P. wytoczyła powództwo przeciwko A. Z. (1) o wydanie lokalu mieszkalnego wnosząc o nakazanie opuszczenia, opróżnienia i wydania przez pozwanego lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w budynku nr (...) przy ulicy (...) w P. wraz z pomieszczeniami do niego przynależnymi. Jednocześnie powódka wniosła o nieprzyznawanie pozwanemu prawa do lokalu socjalnego oraz o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że jest właścicielem opisanego wyżej lokalu mieszkalnego. Lokal ten był przedmiotem najmu na podstawie umowy najmu zawartej 23 maja 2017 roku pomiędzy powódką, a H. Z. – matką pozwanego. H. Z. zmarła 10 grudnia 2019 roku. W dacie jej śmierci, zamieszkiwał z nią na stałe syn A. Z. (2) który po śmierci matki opuścił ww. lokal, a wprowadził się do niego pozwany, który przedtem wynajmował lokal mieszkalny na ulicy (...) , a następnie na ulicy (...) w P. . Dlatego przeprowadzone przez pracownika powódki postępowanie w sprawie sukcesji po śmierci H. Z. zostało zakończone w dniu 7 maja 2020 roku stwierdzeniem, iż brak jest osób mogących wstąpić w stosunek najmu. Pozwany został zawiadomiony o rezultacie przeprowadzonego postępowania i wezwany do opróżnienia i wydania lokalu powódce, jednak wezwanie pozostało bezskuteczne, a pozwany do dnia dzisiejszego zajmuje ww. lokal bez tytułu prawnego. Z posiadanych przez powódkę informacji wynika, że pozwany posiada zatrudnienie, a zatem jego sytuacja materialna pozwala mu na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Pozwany A. Z. (1) w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jego rzecz od powódki kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniósł, że mieszka w przedmiotowym lokalu odkąd zostało ono przyznane przez powódkę jego matce. Tylko przez chwilę wynajmował wraz z żoną lokal mieszkalny przy ulicy (...) , jednak z uwagi na konflikt z żoną, który zakończył się rozwodem, w 2018 roku ponownie zamieszkał z matką. Wszelka korespondencja ze sprawy rozwodowej kierowana była do niego na adres ulica (...) . Pozwany podniósł, że przedmiotowy lokal stanowi jego centrum życiowe odkąd był dzieckiem z chwilową przerwą wspomnianą wyżej. W lokalu tym znajdują się wszystkie jego rzeczy, jak też rzeczy jego dziecka, wraca do tego lokalu po pracy, to w nim spędza uzgodniony z żoną czas ze swoim synem, dba o ten lokal, terminowo reguluje wszystkie opłaty, dokonuje niezbędnych remontów i napraw. Z uwagi na powyższe, w ocenie pozwanego zupełnie niezrozumiałym jest ustalenie przez powódkę, że pozwany po śmierci swojej matki nie wstąpił w stosunek najmu przedmiotowego lokalu. Dodał, że jego sytuacja finansowa jest bardzo trudna. Nie posiada innego lokalu, w którym mógłby zamieszkać, a z uwagi na obciążający go obowiązek alimentacyjny, nie stać go na opłacanie stancji. Pozwany zaprzeczył, że kiedykolwiek mieszkał u swoich teściów przy ulicy (...) w P. . Sąd ustalił, co następuje: Gmina P. jest właścicielem lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w budynku nr (...) przy ulicy (...) w P. . W lokalu powyższym od 2003 lub 2004 roku mieszkała H. Z. wraz z dziećmi, m.in. z synem A. Z. (1) . W dniu 23 maja 2017 roku pomiędzy Gminą P. , a H. Z. zawarta została na czas nieoznaczony umowa najmu opisanego wyżej lokalu mieszkalnego. Do zamieszkiwania w lokalu wraz z najemcą uprawnionych zostało siedmioro dzieci H. Z. , w tym A. Z. (1) . A. Z. (1) w 2016 roku zawarł związek małżeński z S. Z. . Małżonkowie zamieszkali u H. Z. , natomiast w lipcu 2017 roku przeprowadzili się na stancję przy ulicy (...) w P. . W grudniu 2017 roku pomiędzy małżonkami nastąpiła separacja faktyczna. A. Z. (1) wyprowadził się i ponownie zamieszkał u matki. Jego żona została na stancji do zakończenia w 2019 roku sprawy rozwodowej, a potem zamieszkała u swoich rodziców na ulicy (...) w P. . A. Z. (1) nigdy nie mieszkał u swoich teściów. Od grudnia 2017 roku A. Z. (1) stale zamieszkiwał ze swoją matką w ww. lokalu aż do chwili jej śmierci, tj. do dnia 10 grudnia 2019 roku. Prowadził z matką wspólne gospodarstwo domowe, partycypował w kosztach utrzymania mieszkania. Po śmierci matki do dnia dzisiejszego A. Z. (1) stale zamieszkuje w przedmiotowym lokalu mieszkalnym i ponosi koszty jego utrzymania. (okoliczności bezsporne, dowód: wydruk księgi wieczystej k. 14-20; umowa najmu k. 12-13v; zeznania świadka S. Z. k. 67v; zeznania pozwanego k. 67v-68) A. Z. (1) wystąpił do Gminy P. z wnioskiem o zawarcie umowy najmu ww. lokalu mieszkalnego, podnosząc w uzasadnieniu, że po śmierci swojej matki wstąpił on w stosunek najmu. Gmina P. wobec ustalenia, iż brak jest osób mogących wstąpić w stosunek najmu po śmierci H. Z. , pismem z dnia 11 maja 2020 roku i 7 października 2020 roku wezwała A. Z. (1) do opróżnienia i wydania ww. lokalu wraz z przynależną do niego piwnicą. Wezwania pozostały bezskuteczne. (dowód: wniosek k. 9; pismo z 28.09.2020r. k. 8; pismo z 07.05.2020r. k. 11; pismo z 11.05.2020r. wraz z potwierdzeniem odbioru k. 10-10v; pismo z 07.10.2020r. wraz z potwierdzeniem odbioru k. 7-7v) Sąd zważył, co następuje: Żądanie strony powodowej oparte jest na przepisach gwarantujących ochronę interesów właściciela pozbawionego możliwości korzystania z rzeczy w wyniku posiadania jej przez nieuprawnioną do tego osobę. Interesy właściciela chronione są m. in. za pomocą roszczenia windykacyjnego uregulowanego w kodeksie cywilnym w art. 222 § 1 k.c. , zgodnie z którym właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. W niniejszej sprawie bezspornie ustalono, że właścicielem lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w budynku nr (...) przy ulicy (...) w P. jest powódka. Spór koncentrował się na ustaleniu, czy pozwanemu A. Z. (1) przysługuje skuteczne względem powódki uprawnienie do władania ww. lokalem. Zgodnie z art. 691 § 1 k.c. , w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Osoby wymienione w § 1 wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci ( § 2 ). W razie braku osób wymienionych w § 1 stosunek najmu lokalu mieszkalnego wygasa ( § 3 ). W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jednoznacznie wykazał, że w dacie śmierci H. Z. w przedmiotowym lokalu mieszkalnym wspólnie z najemczynią stale zamieszkiwał jej syn – pozwany A. Z. (1) . Z zeznań przesłuchanego w charakterze strony pozwanego oraz z zeznań świadka S. Z. – byłej żony pozwanego – wynika, że pozwany zamieszkiwał wraz z matką w przedmiotowym lokalu od 2003 lub 2004 roku do dnia śmierci H. Z. , z krótką tylko przerwą od lipca do grudnia 2017 roku, kiedy to ze swoją żoną zamieszkał na stancji. W grudniu 2017 roku pomiędzy małżonkami nastąpiła separacja faktyczna. Pozwany wyprowadził się i ponownie zamieszkał u matki. Jego żona została na stancji do zakończenia w 2019 roku sprawy rozwodowej, a potem wraz ze wspólnym dzieckiem małżonków zamieszkała u swoich rodziców na ulicy (...) w P. . Pozwany nigdy nie mieszkał u swoich teściów. Przedmiotowy lokal stanowi jego centrum życiowe. Mieszka w nim i spędza czas ze swoim synem, przeprowadza niezbędne remonty i naprawy, ponosi koszty jego utrzymania. Pozwany zeznał ponadto, że po tym, jak przeprowadził się z żoną na stancję, jego mama w celu ponoszenia mniejszych opłat dokonała stosownego zgłoszenia w Urzędzie Miasta o zmniejszeniu się liczby osób zamieszkujących w przedmiotowym lokalu i później, po jego powrocie, nie dokonała zmian. Dodał, że po zamieszkaniu z mamą w grudniu 2017 roku pracował w systemie czterozmianowym, a więc także nocami i popołudniami, dlatego mógł być rzadko widywany przez sąsiadów. Sąd dał wiarę powyższym zeznaniom, albowiem były jasne, rzeczowe i wzajemnie się uzupełniały, a powódka nie przedstawiła żadnych dowodów, które by te zeznania podważały i czyniły niewiarygodnymi. Pełnomocnik powódki ograniczył się jedynie do gołosłownych twierdzeń zawartych w uzasadnieniu pozwu oraz podniesionych na rozprawie w dniu 16 czerwca 2021 roku. Zgodnie z treścią art. 6 k.c. , ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Tak więc w niniejszej sprawie na powódce spoczywał obowiązek udowodnienia faktów uzasadniających jej roszczenie, a ponadto w myśl art. 232 k.p.c. ciążył na niej obowiązek wskazywania dowodów, z których wywodziła skutki prawne. Odnośnie inicjatywy dowodowej Sąd Rejonowy w Piszu w pełni podziela utarte orzecznictwo Sądu Najwyższego wyrażające się w tezie: „Rzeczą sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ( art. 232 k.p.c. ). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach ( art. 3 k.p.c. ), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie ( art. 227 k.p.c. ) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne ( art. 6 k.c. ).” (vide wyrok Sądu Najwyższego z 17.12.1996r. w sprawie I CKU 45/96, OSNC 1997/6-7/76; podobnie również wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 21.10.2003r. w sprawie I ACa 516/03, OSP 2004/9/118; wyrok Sądu Najwyższego z 07.10.1998r. w sprawie II UKN 244/98, OSNP 1999/20/662) . Mając powyższe na uwadze, uznając, iż pozwanemu po śmierci H. Z. przysługuje skuteczne względem strony powodowej prawo do władania przedmiotowym lokalem, Sąd na podstawie art. 691 § 1 i 2 k.c. powództwo o wydanie lokalu oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI