I C 1020/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka H. P. wniosła o zasądzenie od (...) S.A. kwoty 50 000 zł tytułem odszkodowania z umowy ubezpieczenia na życie zawartej przez jej zmarłego męża, Z. P. Mąż powódki zmarł na zapalenie płuc w przebiegu COVID-19. W deklaracji przystąpienia do ubezpieczenia Z. P. oświadczył, że nie rozpoznano u niego w ciągu ostatnich 5 lat cukrzycy, podczas gdy faktycznie chorował na nią od 2014 roku. Pozwany ubezpieczyciel odmówił wypłaty świadczenia, twierdząc, że zatajona cukrzyca pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z przyczyną śmierci, co zwiększało ryzyko. Sąd, po analizie dokumentacji medycznej i opiniach biegłych z zakresu pulmonologii i diabetologii, ustalił, że bezpośrednią przyczyną śmierci było zapalenie płuc, a cukrzyca insulinoniezależna była jedynie przyczyną wtórną, bez wpływu na przebieg choroby i zgon. Sąd uznał, że zatajenie informacji o cukrzycy miało charakter nieumyślny, wynikający z niedopatrzenia, a nawet gdyby uznać je za umyślne, strona powodowa obaliła domniemanie związku przyczynowego. W związku z tym sąd zasądził na rzecz powódki pełną kwotę odszkodowania wraz z odsetkami i kosztami procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 815 § 3 k.c. w kontekście zatajenia informacji o chorobach współistniejących w ubezpieczeniach na życie, szczególnie gdy nie mają one związku przyczynowego ze skutkiem.
Dotyczy umów ubezpieczenia na życie i sytuacji, gdy zatajona choroba nie jest przyczyną zdarzenia ubezpieczeniowego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zatajenie przez ubezpieczonego choroby współistniejącej (cukrzycy) w deklaracji przystąpienia do ubezpieczenia na życie, która nie była bezpośrednią przyczyną zgonu, uzasadnia odmowę wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zatajenie choroby współistniejącej, która nie miała wpływu na zwiększenie ryzyka ubezpieczeniowego ani nie była przyczyną zgonu, nie uzasadnia odmowy wypłaty odszkodowania, nawet jeśli zostało dokonane umyślnie.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opiniach biegłych, którzy stwierdzili, że cukrzyca nie była przyczyną ani współprzyczyną zgonu ubezpieczonego. Zastosowanie art. 815 § 3 k.c. wymaga wykazania związku przyczynowego między zatajoną okolicznością a zaistnieniem wypadku ubezpieczeniowego lub jego skutkami. Nawet w przypadku umyślnego zatajenia, strona powodowa obaliła domniemanie związku przyczynowego.
Czy postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia wyłączające odpowiedzialność ubezpieczyciela w przypadku podania niezgodnych z prawdą okoliczności, które mogły mieć wpływ na zwiększenie ryzyka, są zgodne z bezwzględnie obowiązującym przepisem art. 815 § 3 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w zakresie, w jakim wyłączają prawo do uzyskania świadczenia tylko z powodu potencjalnego wpływu zatajonych okoliczności na zwiększenie ryzyka, są sprzeczne z art. 815 § 3 k.c.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując, że ubezpieczyciel może odmówić świadczenia jedynie wtedy, gdy zatajone okoliczności rzeczywiście miały wpływ na zwiększenie ryzyka ubezpieczeniowego lub były przyczyną wypadku. Przepis ten ma charakter iuris cogentis.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. P. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 815 § § 3
Kodeks cywilny
Ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za skutki okoliczności, które z naruszeniem paragrafów poprzedzających nie zostały podane do jego wiadomości. Jeżeli do naruszenia paragrafów poprzedzających doszło z winy umyślnej, w razie wątpliwości przyjmuje się, że wypadek przewidziany umową i jego następstwa są skutkiem okoliczności, o których mowa w zdaniu poprzedzającym. Przepis ten jest normą iuris cogentis i nie pozwala na odmowę świadczenia, jeśli zatajone okoliczności nie miały wpływu na zaistnienie wypadku lub jego skutki.
Pomocnicze
k.c. art. 815 § § 1
Kodeks cywilny
Ubezpieczający obowiązany jest podać do wiadomości ubezpieczyciela wszystkie znane sobie okoliczności, o które ubezpieczyciel zapytywał w formularzu oferty albo przed zawarciem umowy w innych pismach.
k.p.c. art. 327(1)
Kodeks postępowania cywilnego
Wymóg zwięzłości uzasadnienia.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu na rzecz wygrywającej strony.
u.k.s.c. art. 83
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Nakazanie pobrania kosztów sądowych od strony przegrywającej.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Nakazanie pobrania kosztów sądowych od strony przegrywającej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Cukrzyca nie była przyczyną ani współprzyczyną zgonu. • Zatajenie informacji o cukrzycy miało charakter nieumyślny. • Nawet umyślne zatajenie nie prowadzi do odmowy wypłaty, jeśli nie ma związku przyczynowego ze skutkiem. • Postanowienia OWU sprzeczne z art. 815 § 3 k.c. są nieważne.
Odrzucone argumenty
Zatajona cukrzyca pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z przyczyną śmierci (COVID-19). • Zatajenie informacji zwiększa ryzyko ubezpieczeniowe i uzasadnia odmowę wypłaty świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
Związek przyczynowy musi być wykazany przez ubezpieczyciela. • Przepis art. 815 § 3 k.c. wyraża normę iuris cogentis. • Cukrzyca nie była przyczyną ani żadną współprzyczyną zgonu. • Zatajenie informacji o cukrzycy miało charakter nieumyślny, w wyniku niedopatrzenia.
Skład orzekający
Dominik Bednarski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 815 § 3 k.c. w kontekście zatajenia informacji o chorobach współistniejących w ubezpieczeniach na życie, szczególnie gdy nie mają one związku przyczynowego ze skutkiem."
Ograniczenia: Dotyczy umów ubezpieczenia na życie i sytuacji, gdy zatajona choroba nie jest przyczyną zdarzenia ubezpieczeniowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie związku przyczynowego przez ubezpieczyciela i że nie każde zatajenie informacji prowadzi do odmowy wypłaty odszkodowania, co jest istotne dla konsumentów ubezpieczeń.
“Ubezpieczyciel odmówił wypłaty 50 000 zł. Sąd: Cukrzyca nie była przyczyną śmierci, odszkodowanie należy się!”
Dane finansowe
WPS: 50 000 PLN
odszkodowanie: 50 000 PLN
zwrot kosztów procesu: 3600 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.