I C 1014 / 12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód P. K. wystąpił z powództwem o nakazanie Gminie Ż. złożenia oświadczenia woli o nabyciu własności sieci wodociągowej wybudowanej przez powoda własnym kosztem. Powód wykazał poniesienie kosztów w wysokości 77 000 zł netto plus VAT, co daje łącznie 93 040 zł brutto. Gmina Ż. początkowo deklarowała chęć przejęcia sieci, jednak negocjacje dotyczące ceny i warunków przeciągały się. Gmina ostatecznie zaproponowała wykup za 40% wartości sieci i uzależniła zapłatę od ustanowienia służebności przesyłu przez wszystkich współwłaścicieli gruntu, przez który przebiegała sieć. Powód nie zgodził się na te warunki, wskazując, że nie były one przedmiotem wcześniejszych ustaleń, a art. 49 § 2 k.c. nie przewiduje takich ograniczeń. Sąd uznał roszczenie powoda za w pełni uzasadnione. Podkreślono, że przepis art. 49 § 2 k.c. stanowi podstawę do żądania wykupu urządzeń przesyłowych, a argumenty Gminy dotyczące obniżenia ceny, uzależnienia zapłaty od służebności przesyłu przez innych współwłaścicieli, czy też odwoływanie się do wewnętrznych zasad finansowania budowy sieci, nie znalazły oparcia w prawie ani w ustaleniach stron. Sąd zasądził od Gminy na rzecz powoda kwotę 93 040 zł tytułem wynagrodzenia za nabycie sieci wodociągowej, wliczając w to podatek VAT, oraz zasądził koszty procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie prawa inwestora do żądania wykupu urządzeń przesyłowych od przedsiębiorcy na podstawie art. 49 § 2 k.c., nawet w przypadku braku porozumienia negocjacyjnego i prób narzucenia dodatkowych warunków przez przedsiębiorcę.
Dotyczy sytuacji, gdy inwestor wybudował urządzenia we własnym koszcie i przyłączył je do sieci przedsiębiorcy, a strony nie zawarły umowy o innym uregulowaniu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy inwestor, który własnym kosztem wybudował sieć wodociągową, może żądać od przedsiębiorcy (gminy), który przyłączył tę sieć do swojej infrastruktury, nabycia jej własności za uzgodnioną cenę, nawet jeśli strony nie doszły do porozumienia w drodze negocjacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, inwestor może żądać od gminy nabycia własności sieci wodociągowej za odpowiednim wynagrodzeniem na podstawie art. 49 § 2 k.c., nawet jeśli strony nie doszły do porozumienia w drodze negocjacji, a gmina uzależniała zapłatę od dodatkowych warunków.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 49 § 2 k.c. daje inwestorowi prawo do żądania wykupu wybudowanych urządzeń przesyłowych od przedsiębiorcy, który je przyłączył. Brak porozumienia między stronami, a także próby narzucenia przez gminę dodatkowych warunków (np. służebności przesyłu przez innych współwłaścicieli), nie wyłączają tego prawa. Sąd podkreślił, że wynagrodzenie powinno odpowiadać poniesionym kosztom, a argumenty gminy o obniżeniu ceny lub uzależnieniu zapłaty od innych czynników nie znalazły uzasadnienia.
Czy wysokość wynagrodzenia za nabycie sieci wodociągowej przez gminę powinna uwzględniać podatek VAT i czy może być obniżona poniżej faktycznie poniesionych przez inwestora kosztów budowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wynagrodzenie powinno uwzględniać podatek VAT, jeśli inwestor poniósł taki koszt. Nie ma podstaw do obniżenia wynagrodzenia poniżej faktycznie poniesionych kosztów, jeśli strony nie uzgodniły inaczej w drodze negocjacji, a gmina nie przedstawiła uzasadnienia dla takiego obniżenia.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że podatek VAT stanowi element ceny i powinien być uwzględniony w wynagrodzeniu, jeśli inwestor go poniósł. Podkreślono, że strony negocjowały cenę opartą na kosztach netto plus VAT, a argumenty gminy o obniżeniu ceny do 40% lub 50% pojawiły się dopiero w trakcie procesu i nie miały oparcia w wcześniejszych ustaleniach ani w przepisach prawa. Wynagrodzenie powinno odpowiadać poniesionym kosztom.
Czy gmina może uzależnić wykup sieci wodociągowej od ustanowienia służebności przesyłu przez wszystkich współwłaścicieli gruntu, przez który sieć przebiega?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, gmina nie może uzależniać wykupu sieci wodociągowej od ustanowienia służebności przesyłu przez wszystkich współwłaścicieli gruntu, gdyż jest to odrębne roszczenie i nie wynika z art. 49 § 2 k.c.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że prawo do żądania wykupu sieci przez inwestora (art. 49 § 2 k.c.) jest niezależne od kwestii ustanowienia służebności przesyłu przez właścicieli gruntu (art. 305¹-305⁴ k.c.). Gmina mogła równolegle prowadzić rozmowy z innymi współwłaścicielami, ale nie mogła uzależniać rozliczenia z powodem od ich postawy. Brak podstaw do odmowy przejęcia sieci, jeśli spełnia ona wymogi techniczne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina Ż. | instytucja | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 49 § § 2
Kodeks cywilny
Przepis ten stanowi podstawę roszczenia inwestora o wykupienie urządzeń przesyłowych od przedsiębiorcy, który je przyłączył do swojej sieci, za odpowiednim wynagrodzeniem, nawet jeśli urządzenia zostały wybudowane przed wejściem w życie przepisu (03.08.2008 r.).
Pomocnicze
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące służebności przesyłu, które są odrębne od roszczenia o wykup urządzeń.
k.c. art. 389
Kodeks cywilny
Dotyczy umowy przedwstępnej, powód wskazywał, że ustalenia z 22.06.2011 r. spełniają jej przesłanki.
k.c. art. 390 § § 2
Kodeks cywilny
Alternatywna podstawa prawna wskazana przez powoda.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący zwrotu kosztów procesu wygrywającej stronie.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przyznania faktów, którym strona przeciwna nie zaprzeczyła.
u.p.z.p. art. 10 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dotyczy określania zasad obsługi w zakresie infrastruktury technicznej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 10
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dotyczy określania zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
u.z.w.o.ś. art. 31 § ust. 1
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Wspomniana w kontekście sprzeczności nałożenia na odbiorcę obowiązku budowy urządzeń z własnych środków.
u.c. art. 3 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o cenach
Podatek VAT stanowi element ceny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Inwestor poniósł koszty budowy sieci wodociągowej. • Sieć wodociągowa została przyłączona do sieci gminnej. • Art. 49 § 2 k.c. uprawnia inwestora do żądania wykupu urządzeń. • Ustalenia z dnia 22.06.2011 r. i pismo Wójta z 30.01.2012 r. potwierdzają zgodę na wykup za uzgodnioną cenę. • Gmina nie może uzależniać wykupu od ustanowienia służebności przesyłu przez innych współwłaścicieli. • Wynagrodzenie powinno obejmować poniesione koszty, w tym VAT. • Argumenty Gminy o obniżeniu ceny i dodatkowych warunkach są bezzasadne.
Odrzucone argumenty
Gmina proponowała obniżenie ceny wykupu do 40% wartości sieci. • Gmina uzależniała zapłatę od ustanowienia służebności przesyłu przez wszystkich współwłaścicieli gruntu. • Gmina powoływała się na wewnętrzne zasady współfinansowania budowy sieci do 50%. • Gmina podnosiła, że powód uwzględnił koszt budowy w cenie sprzedawanych działek. • Gmina kwestionowała uwzględnienie VAT w wynagrodzeniu.
Godne uwagi sformułowania
„Gmina Ż. nabywa od P. K. własność sieci wodociągowej [...] za cenę 93 040 zł” • „Przepis art. 49 § 2 kc znajduje bezwzględne pierwszeństwo zgodnie z zasadą lex superior derogat legi inferiori.” • „Wynagrodzenie za przeniesienie własności urządzeń przesyłowych odpowiadać winno poniesionym przez uprawnionego kosztom wybudowania tychże urządzeń.” • „Niezależnie od wykupienia części sieci wodociągowej od powoda pozwana korzystała i korzysta z gruntu, przez który przebiega tenże wodociąg, wobec czego może być zobowiązana do zapłaty wynagrodzenia z tego tytułu na rzecz właściciela czy właścicieli gruntu.”
Skład orzekający
Krzysztof Rudnicki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie prawa inwestora do żądania wykupu urządzeń przesyłowych od przedsiębiorcy na podstawie art. 49 § 2 k.c., nawet w przypadku braku porozumienia negocjacyjnego i prób narzucenia dodatkowych warunków przez przedsiębiorcę."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy inwestor wybudował urządzenia we własnym koszcie i przyłączył je do sieci przedsiębiorcy, a strony nie zawarły umowy o innym uregulowaniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd egzekwuje prawo inwestora do odzyskania kosztów budowy infrastruktury od gminy, nawet po długotrwałych negocjacjach i próbach zniechęcenia inwestora. Pokazuje to siłę przepisów cywilnych w ochronie praw jednostki wobec samorządu.
“Gmina chciała zapłacić grosze za wodociąg? Sąd stanął po stronie inwestora!”
Dane finansowe
WPS: 93 040 PLN
cena nabycia sieci wodociągowej: 93 040 PLN
koszty procesu: 8353 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.