I C 1011/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód S. W. wniósł pozew o nakazanie pozwanym G. B. i innym opuszczenia, opróżnienia i wydania nieruchomości stanowiącej działkę numer (...) o powierzchni 0,1062 ha. Pozwani twierdzili, że posiadają nieruchomość od kilkudziesięciu lat, wybudowali na niej dom i zawarli z poprzednim właścicielem nieformalną umowę sprzedaży. Sąd ustalił, że poprzedni właściciel, K. W., sprzedawał nieruchomości w latach 80. w zwykłej formie pisemnej, zawierając jednocześnie pozorne umowy dzierżawy, aby obejść ówczesne przepisy dotyczące obrotu nieruchomościami rolnymi. Pozwany G. B. wszedł w posiadanie nieruchomości około 1981 roku i od tego czasu władał nią jak właściciel, budując dom i ogrodzenie, bez ingerencji poprzedniego właściciela. Sąd uznał umowy dzierżawy za nieważne jako pozorne (art. 83 k.c.). Analizując kwestię zasiedzenia, sąd stwierdził, że pozwani są samoistnymi posiadaczami nieruchomości, jednak nie nabyli jej w dobrej wierze, ponieważ wiedzieli, że umowa sprzedaży nie została zawarta w wymaganej formie aktu notarialnego. Powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 108/91), sąd podkreślił, że wejście w posiadanie na podstawie umowy przenoszącej własność zawartej bez zachowania formy aktu notarialnego nie czyni posiadacza samoistnym posiadaczem w dobrej wierze. Ponadto, pozwana H. B. weszła w posiadanie nieruchomości dopiero w 1988 roku, a okres posiadania nie był nieprzerwany od 1981 roku. W związku z tym, sąd uznał, że pozwanym nie przysługuje żadne uprawnienie do władania nieruchomością i nakazał jej wydanie powodowi, odraczając wykonanie tego obowiązku o 6 miesięcy. Zasądzono również koszty procesu od pozwanych na rzecz powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia dobrej wiary przy zasiedzeniu nieruchomości w kontekście umów zawartych bez zachowania formy aktu notarialnego, mających na celu obejście przepisów prawa.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej z lat 80. i początku 90. XX wieku, związanej z obrotem nieruchomościami rolnymi. Kluczowe jest ustalenie pozorności umowy i braku dobrej wiary posiadacza.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pozwanym przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania nieruchomością, w szczególności w drodze zasiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwanym nie przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania nieruchomością.
Uzasadnienie
Sąd uznał umowy dzierżawy za pozorne i nieważne. Pozwani nie nabyli własności w drodze zasiedzenia, ponieważ nie byli samoistnymi posiadaczami w dobrej wierze, gdyż wiedzieli o wadach prawnych umowy sprzedaży zawartej bez zachowania formy aktu notarialnego. Ponadto, wymagany okres posiadania nie upłynął dla wszystkich pozwanych.
Czy umowy dzierżawy zawarte w latach 80. w zwykłej formie pisemnej, mające na celu obejście przepisów o obrocie nieruchomościami rolnymi, mogą stanowić tytuł prawny do posiadania nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowy te, jako pozorne, są nieważne i nie uprawniają do dalszego zamieszkiwania na nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowy dzierżawy były pozorne, a rzeczywistą wolą stron była sprzedaż nieruchomości. Pozorność umowy powoduje jej nieważność na podstawie art. 83 k.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. W. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| G. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| H. B. | osoba_fizyczna | pozwana |
| J. B. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| K. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| P. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 222 § § 1
Kodeks cywilny
Właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zasiedzenia nieruchomości, określający wymogi samoistnego posiadania i upływu czasu (20 lub 30 lat).
k.c. art. 83
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący pozorności czynności prawnych, która powoduje nieważność oświadczenia woli.
Pomocnicze
k.c. art. 231
Kodeks cywilny
Dotyczy roszczenia o wykup gruntu, podniesione przez pozwanego w poprzednim postępowaniu.
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia odroczenie wykonania obowiązku orzeczonego wyrokiem.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość stanowi własność powoda. • Pozwanym nie przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania nieruchomością. • Umowy dzierżawy były pozorne i nieważne. • Pozwani nie nabyli własności w drodze zasiedzenia, ponieważ nie byli samoistnymi posiadaczami w dobrej wierze.
Odrzucone argumenty
Pozwani nabyli własność nieruchomości w drodze zasiedzenia. • Pozwani posiadają tytuł prawny do nieruchomości na podstawie pozornych umów dzierżawy, które miały ukrywać umowę sprzedaży.
Godne uwagi sformułowania
pozorne umowy dzierżawy • nieformalna umowa sprzedaży • nie mógł tego uczynić, dlatego też strony porozumiały się i zawarły umowę sprzedaży w formie pisemnej a do tego umowę dzierżawy, aby pozwany mógł się legitymować tytułem prawnym do tej nieruchomości względem osób trzecich i urzędów • niewątpliwie pozwany wszedł w posiadanie spornej nieruchomości za wiedzą i zgodą uprzedniego właściciela, jednak nie był w istocie dzierżawcą tego terenu. • dobra wiara na gruncie art. 172 k.c. a art. 231 k.c. rozumiane jest nieco inaczej • osoba, która weszła w posiadanie nieruchomości na podstawie umowy mającej na celu przeniesienie własności, zawartej bez zachowania formy aktu notarialnego, nie jest samoistnym posiadaczem w dobrej wierze
Skład orzekający
Adrianna Gołuńska-Łupina
Przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia dobrej wiary przy zasiedzeniu nieruchomości w kontekście umów zawartych bez zachowania formy aktu notarialnego, mających na celu obejście przepisów prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej z lat 80. i początku 90. XX wieku, związanej z obrotem nieruchomościami rolnymi. Kluczowe jest ustalenie pozorności umowy i braku dobrej wiary posiadacza.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność prawną sytuacji osób, które w przeszłości nabywały nieruchomości w sposób odbiegający od formalnych wymogów, a także ilustruje, jak sądy interpretują pojęcie dobrej wiary w kontekście zasiedzenia.
“Pozorne umowy dzierżawy i zasiedzenie: jak sąd ocenił wieloletnie posiadanie nieruchomości?”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 1163 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.