Orzeczenie · 2016-03-03

I C 1011/14

Sąd
Sąd Rejonowy w Gdyni
Miejsce
Gdynia
Data
2016-03-03
SAOSCywilneprawo rzeczoweWysokarejonowy
zasiedzeniewłasnośćposiadanieumowa sprzedażyumowa dzierżawynieruchomośćakt notarialnydobra wiarapozorność umowy

Powód S. W. wniósł pozew o nakazanie pozwanym G. B. i innym opuszczenia, opróżnienia i wydania nieruchomości stanowiącej działkę numer (...) o powierzchni 0,1062 ha. Pozwani twierdzili, że posiadają nieruchomość od kilkudziesięciu lat, wybudowali na niej dom i zawarli z poprzednim właścicielem nieformalną umowę sprzedaży. Sąd ustalił, że poprzedni właściciel, K. W., sprzedawał nieruchomości w latach 80. w zwykłej formie pisemnej, zawierając jednocześnie pozorne umowy dzierżawy, aby obejść ówczesne przepisy dotyczące obrotu nieruchomościami rolnymi. Pozwany G. B. wszedł w posiadanie nieruchomości około 1981 roku i od tego czasu władał nią jak właściciel, budując dom i ogrodzenie, bez ingerencji poprzedniego właściciela. Sąd uznał umowy dzierżawy za nieważne jako pozorne (art. 83 k.c.). Analizując kwestię zasiedzenia, sąd stwierdził, że pozwani są samoistnymi posiadaczami nieruchomości, jednak nie nabyli jej w dobrej wierze, ponieważ wiedzieli, że umowa sprzedaży nie została zawarta w wymaganej formie aktu notarialnego. Powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 108/91), sąd podkreślił, że wejście w posiadanie na podstawie umowy przenoszącej własność zawartej bez zachowania formy aktu notarialnego nie czyni posiadacza samoistnym posiadaczem w dobrej wierze. Ponadto, pozwana H. B. weszła w posiadanie nieruchomości dopiero w 1988 roku, a okres posiadania nie był nieprzerwany od 1981 roku. W związku z tym, sąd uznał, że pozwanym nie przysługuje żadne uprawnienie do władania nieruchomością i nakazał jej wydanie powodowi, odraczając wykonanie tego obowiązku o 6 miesięcy. Zasądzono również koszty procesu od pozwanych na rzecz powoda.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia dobrej wiary przy zasiedzeniu nieruchomości w kontekście umów zawartych bez zachowania formy aktu notarialnego, mających na celu obejście przepisów prawa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej z lat 80. i początku 90. XX wieku, związanej z obrotem nieruchomościami rolnymi. Kluczowe jest ustalenie pozorności umowy i braku dobrej wiary posiadacza.

Zagadnienia prawne (2)

Czy pozwanym przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania nieruchomością, w szczególności w drodze zasiedzenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pozwanym nie przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania nieruchomością.

Uzasadnienie

Sąd uznał umowy dzierżawy za pozorne i nieważne. Pozwani nie nabyli własności w drodze zasiedzenia, ponieważ nie byli samoistnymi posiadaczami w dobrej wierze, gdyż wiedzieli o wadach prawnych umowy sprzedaży zawartej bez zachowania formy aktu notarialnego. Ponadto, wymagany okres posiadania nie upłynął dla wszystkich pozwanych.

Czy umowy dzierżawy zawarte w latach 80. w zwykłej formie pisemnej, mające na celu obejście przepisów o obrocie nieruchomościami rolnymi, mogą stanowić tytuł prawny do posiadania nieruchomości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umowy te, jako pozorne, są nieważne i nie uprawniają do dalszego zamieszkiwania na nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umowy dzierżawy były pozorne, a rzeczywistą wolą stron była sprzedaż nieruchomości. Pozorność umowy powoduje jej nieważność na podstawie art. 83 k.c.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nakazanie opuszczenia, opróżnienia i wydania nieruchomości
Strona wygrywająca
S. W. (1)

Strony

NazwaTypRola
S. W. (1)osoba_fizycznapowód
G. B.osoba_fizycznapozwany
H. B.osoba_fizycznapozwana
J. B. (1)osoba_fizycznapozwany
M. B.osoba_fizycznapozwany
K. B.osoba_fizycznapozwany
P. B.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 222 § § 1

Kodeks cywilny

Właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.

k.c. art. 172

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący zasiedzenia nieruchomości, określający wymogi samoistnego posiadania i upływu czasu (20 lub 30 lat).

k.c. art. 83

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący pozorności czynności prawnych, która powoduje nieważność oświadczenia woli.

Pomocnicze

k.c. art. 231

Kodeks cywilny

Dotyczy roszczenia o wykup gruntu, podniesione przez pozwanego w poprzednim postępowaniu.

k.p.c. art. 320

Kodeks postępowania cywilnego

Umożliwia odroczenie wykonania obowiązku orzeczonego wyrokiem.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieruchomość stanowi własność powoda. • Pozwanym nie przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania nieruchomością. • Umowy dzierżawy były pozorne i nieważne. • Pozwani nie nabyli własności w drodze zasiedzenia, ponieważ nie byli samoistnymi posiadaczami w dobrej wierze.

Odrzucone argumenty

Pozwani nabyli własność nieruchomości w drodze zasiedzenia. • Pozwani posiadają tytuł prawny do nieruchomości na podstawie pozornych umów dzierżawy, które miały ukrywać umowę sprzedaży.

Godne uwagi sformułowania

pozorne umowy dzierżawy • nieformalna umowa sprzedaży • nie mógł tego uczynić, dlatego też strony porozumiały się i zawarły umowę sprzedaży w formie pisemnej a do tego umowę dzierżawy, aby pozwany mógł się legitymować tytułem prawnym do tej nieruchomości względem osób trzecich i urzędów • niewątpliwie pozwany wszedł w posiadanie spornej nieruchomości za wiedzą i zgodą uprzedniego właściciela, jednak nie był w istocie dzierżawcą tego terenu. • dobra wiara na gruncie art. 172 k.c. a art. 231 k.c. rozumiane jest nieco inaczej • osoba, która weszła w posiadanie nieruchomości na podstawie umowy mającej na celu przeniesienie własności, zawartej bez zachowania formy aktu notarialnego, nie jest samoistnym posiadaczem w dobrej wierze

Skład orzekający

Adrianna Gołuńska-Łupina

Przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia dobrej wiary przy zasiedzeniu nieruchomości w kontekście umów zawartych bez zachowania formy aktu notarialnego, mających na celu obejście przepisów prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej z lat 80. i początku 90. XX wieku, związanej z obrotem nieruchomościami rolnymi. Kluczowe jest ustalenie pozorności umowy i braku dobrej wiary posiadacza.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje złożoność prawną sytuacji osób, które w przeszłości nabywały nieruchomości w sposób odbiegający od formalnych wymogów, a także ilustruje, jak sądy interpretują pojęcie dobrej wiary w kontekście zasiedzenia.

Pozorne umowy dzierżawy i zasiedzenie: jak sąd ocenił wieloletnie posiadanie nieruchomości?

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 1163 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst