I C 1002/14

Sąd Rejonowy w OstrołęceOstrołęka2015-02-05
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokarejonowy
kredytprzedawnieniezasady współżycia społecznegoart. 5 kclegitymacja procesowanakaz zapłatypostępowanie upominawczeoszustwonaprawienie szkody

Sąd Rejonowy w Ostrołęce zasądził od pozwanej na rzecz banku kwotę ponad 7 tys. zł tytułem zwrotu kredytu, oddalając zarzut przedawnienia jako sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.

Powód (...) Bank (...) S.A. wniósł o zapłatę ponad 7,7 tys. zł z tytułu umowy kredytowej. Pozwana E. S. podniosła zarzuty przedawnienia, braku legitymacji powoda oraz spełnienia świadczenia. Sąd uznał zarzut braku legitymacji za bezzasadny, wskazując na przelew wierzytelności w trakcie procesu. Zarzut spełnienia świadczenia nie został udowodniony przez pozwaną. Sąd oddalił zarzut przedawnienia, uznając jego podniesienie za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, biorąc pod uwagę, że roszczenie wynikało z umowy zawartej w wyniku przestępstwa, za które pozwana została skazana.

Sprawa dotyczyła pozwu o zapłatę kwoty 7 750,97 zł wraz z odsetkami, wniesionego przez (...) Bank (...) S.A. przeciwko E. S. z tytułu umowy kredytu na zakup towarów. Pozwana podniosła zarzuty przedawnienia roszczenia, braku legitymacji czynnej powoda oraz spełnienia świadczenia. Sąd Rejonowy w Ostrołęce, rozpoznając sprawę po tym, jak nakaz zapłaty wydany w elektronicznym postępowaniu upominawczym został uchylony z powodu wadliwej doręczenia, ustalił, że pozwana zawarła dwie umowy kredytowe w 2008 roku. Pozwana nie uiściła rat kredytu, a następnie została skazana wyrokiem karnym za oszustwo związane z wyłudzeniem kredytu, zobowiązując ją do naprawienia szkody m.in. na rzecz banku. Sąd uznał zarzut braku legitymacji procesowej powoda za bezzasadny, wskazując, że przelew wierzytelności w trakcie procesu nie wpływa na jego dalszy bieg. Zarzut spełnienia świadczenia nie został przez pozwaną udowodniony, a przedstawione dokumenty dotyczące postępowań egzekucyjnych nie dowodziły spłaty konkretnego roszczenia. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia był zarzut przedawnienia. Sąd, powołując się na art. 5 Kodeksu cywilnego, uznał podniesienie tego zarzutu za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, sprawiedliwości i praworządności, biorąc pod uwagę, że pozwana odmawiała spełnienia świadczenia z czynności prawnej, która stanowiła przestępstwo, za które została skazana. Sąd podkreślił, że uwzględnienie zarzutu przedawnienia postawiłoby pozwaną w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do wierzyciela przestrzegającego porządku prawnego. W konsekwencji, sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda dochodzoną kwotę wraz z odsetkami oraz zwrot kosztów procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, podniesienie zarzutu przedawnienia w takich okolicznościach jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, sprawiedliwości i praworządności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uwzględnienie zarzutu przedawnienia postawiłoby pozwaną, która dopuściła się przestępstwa wyłudzenia kredytu, w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do wierzyciela przestrzegającego prawa. Zachowanie pozwanej sprzeczne z porządkiem prawnym nie może korzystać z ochrony prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie

Strona wygrywająca

(...) Bank (...) S.A.

Strony

NazwaTypRola
(...) Bank (...) S.A.spółkapowód
E. S.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Nie można czynić ze swego prawa użytku sprzecznego ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.

u.p.b. art. 69 § ust. 1

Ustawa - Prawo bankowe

Pomocnicze

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Roszczenie banku przedawnia się z upływem 3 lat.

k.c. art. 481 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Dotyczy odsetek ustawowych lub umownych.

k.p.c. art. 191 § pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przelew wierzytelności w toku procesu nie wpływa na dalszy bieg sprawy.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach procesu.

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 297 § § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 270 § § 1

Kodeks karny

k.p.c. art. 11

Kodeks postępowania cywilnego

Ustalenia prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przelew wierzytelności w trakcie procesu nie wpływa na jego bieg. Pozwana nie udowodniła spełnienia świadczenia. Podniesienie zarzutu przedawnienia przez pozwaną skazaną za oszustwo jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.). Sankcje karne (odszkodowanie) nie wpływają na dochodzenie roszczeń kontraktowych w postępowaniu cywilnym.

Odrzucone argumenty

Zarzut przedawnienia roszczenia. Zarzut braku legitymacji czynnej powoda. Zarzut spełnienia świadczenia. Twierdzenie o podwójnej korzyści powoda z uwagi na zasądzoną w postępowaniu karnym zapłatę.

Godne uwagi sformułowania

obrona pozwanej przed roszczeniem powoda przez podniesienie zarzutu przedawnienia jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, w szczególności z zasadami sprawiedliwości i praworządności. Skorzystanie z art. 5 kc w odniesieniu do zarzutu przedawnienia wymaga rozważenie na tle całokształtu okoliczności sprawy interesów obu stron roszczenia. Zachowanie pozwanej sprzeczne z porządkiem prawnym nie może korzystać z ochrony prawa. Uwzględnienie zarzutu przedawnienia stawiałoby pozwaną – skazaną za oszustwo w celu wyłudzenia kredytu – w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do wierzyciela, który przestrzega porządku prawnego. Nie zasługuje na ochronę prawa pozwana, która doprowadziła do zawarcia umowy z sposób zasługujący na potępienie.

Skład orzekający

Anna Domian

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 5 k.c. w kontekście zarzutu przedawnienia w sprawach, gdzie roszczenie wynika z czynności prawnej będącej przestępstwem, a pozwany podnosi zarzut przedawnienia."

Ograniczenia: Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny okoliczności faktycznych i społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może zastosować klauzulę generalną zasad współżycia społecznego (art. 5 k.c.) do obejścia zarzutu przedawnienia, gdy pozwany działał w sposób nieuczciwy i przestępczy. Jest to przykład, jak prawo może dążyć do sprawiedliwości ponad formalne procedury.

Bank wygrał sprawę o zwrot kredytu mimo przedawnienia – sąd uznał zarzut pozwanej za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego!

Dane finansowe

WPS: 7750,97 PLN

zwrot kredytu: 7750,97 PLN

kapitał kredytu: 4515,05 PLN

zwrot kosztów procesu: 148,44 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt I C 1002/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lutego 2015 r. Sąd Rejonowy w Ostrołęce I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Anna Domian Protokolant: st. sekr. sądowy Agnieszka Radecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2015 r. w O. sprawy z powództwa (...) Bank (...) S.A. we W. przeciwko E. S. o zapłatę orzeka: 1. zasądza od pozwanej E. S. na rzecz powoda (...) Bank (...) S.A. we W. kwotę 7 750,97 zł ( siedem tysięcy siedemset pięćdziesiąt złotych 97/100 ),w tym kwotę 4515,05 zł z umownymi odsetkami w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od dnia 7 marca 2012r. do dnia zapłaty; 2. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 148,44 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 1002/14 UZASADNIENIE W pozwie wniesionym w elektronicznym postępowaniu upominawczym do Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie w dniu 26.07.2012r. (...) Bank (...) S.A. w W. wniósł o zasądzenie od E. S. kwoty 7 750,97 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od kwoty 4515,05 zł liczonymi od dnia 7.03.2012r. do dnia zapłaty, a także zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając żądanie powód wskazał, że dochodzona pozwem wierzytelność wynika z umowy kredytu nr (...) zawartej z E. S. . W dniu 12.09.2012 r. Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, nakazując pozwanej zapłatę na rzecz powoda dochodzonych pozwem należności wraz z kosztami postępowania. W dniu 20.08.2014 r. pozwana wniosła sprzeciw od nakazu zapłaty, jednocześnie wnosząc o przywrócenie terminu na jego wniesienie. E. S. wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia. Zakwestionowała także legitymację powoda do występowania z niniejszym pozwem podnosząc, iż doszło do cesji spornej wierzytelności. Ponadto twierdziła, że uregulowała dochodzoną w pozwie należność. Postanowieniem z dnia 19.09. (...) . Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie odrzucił wniosek pozwanej o przywrócenie terminu na wniesienie sprzeciwu i przekazał rozpoznanie sprawy do Sądu Rejonowego w Ostrołęce, z uwagi na wadliwe doręczenie pozwanej zaskarżonego nakazu zapłaty. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 5.03. 2008 r. E. S. zawarła z (...) Bankiem S.A. we W. (poprzednik prawny (...) Bank (...) S.A. we W. ) umowę kredytu za zakup towarów nr (...) na kwotę 4.515,05 zł. Tego samego dnia E. S. zawarła z tym samym bankiem kolejną umowę kredytu na zakup towarów nr (...) , na kwotę 1.174,22 zł. (odpis z KRS – k. 34 -40, z akt sprawy o sygn. VII K 1751/08: umowa kredytowa nr (...) – k. 23 – 27, umowa kredytowa nr (...) – k. 29 – 31) E. S. nie uiściła żadnej z rat kredytu nr (...) . (wyciąg z ksiąg banku z 27.11.2009 r. – k. 41, pismo banku z 27.04.2008 r. – k. 44, wezwanie do zapłaty z 8.03.2011 r. – k. 45, wezwanie do zapłaty z 1.09.2008 r. – k. 46, wezwanie do zapłaty z 27.11.2009 r. – k. 47, wezwanie do zapłaty z 1.02.2011 r. – k. 48) Wyrokiem Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 10.3.2010 r. E. S. została skazana za popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 297 § 1 i 270 § 1 k.k na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, z jednoczesnym zawieszeniem jej wykonania na lat 5. Ponadto skazana została zobowiązana do naprawienia szkody poprzez zapłatę m.in. na rzecz (...) Banku S.A. we W. kwoty 2709,03 zł z tytułu umowy kredytowej z dnia 5.03.2008 r. nr (...) w terminie czterech lat od uprawomocnienia się wyroku. (z akt sprawy o sygn. VII K 1751/08: wyrok k. 455 – 457) W piśmie z dnia 7.01.2014 r. skierowanym do Sądu Rejonowego w Olsztynie, E. S. wniosła o udzielenie jej wyjaśnień w zakresie możliwej egzekucji zasądzonego od niej na rzecz (...) Bank S.A. odszkodowania, gdyż komornik zajął jej wynagrodzenie z wniosku wierzyciela (...) S.A. we W. (następca prawny (...) Bank S.A. we W. ) w sprawach Km 10724/13, Km 41103/13 oraz z wniosku (...) S.a. r.l. w sprawie Km 53665/13. W odpowiedzi poinformowano E. S. , iż żadne z prowadzonych przeciwko niej postępowań egzekucyjnych nie jest prowadzone na podstawie tytułu egzekucyjnego wydanego przez ten Sąd. (z akt sprawy o sygn. VII K 1751/08: pismo E. S. z 7.01.2014 r. k. 520, pismo Komornika przy SR w Wołominie w sprawie Km 10724/13 z 26.08.2013r. k. 524, zawiadomienie o wszczęciu egzekucji k. 525, informacja o zajęciu wierzytelności k. 526, 527, informacja o stanie zadłużenia k. 528, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności w sprawie Km 53665/13 k. 529, postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego k. 530, informacja o stanie zadłużenia k. 531, 532) W dniu 27 września 2013 r. (...) Bank (...) S.A. we W. sprzedał wierzytelności przysługujące mu względem E. S. m.in. z tytułu umowy kredytowej nr (...) , na rzecz Prokura (...) , który reprezentuje (...) S.A. we W. . (...) S.A. we w piśmie z 17.06.2014r. poinformował E. S. , iż dochodzone względem niej wierzytelności wynikają z niedotrzymania przez nią warunków umów kredytowych. (pisma (...) S.A. k. 64 – 67) Sąd zważył, co następuje: Bezsporne było, że pozwana zawarła z poprzednikiem prawnym powoda umowę kredytu na zakup towarów nr (...) w dniu 5.03.2008r. Powód dochodzi roszczenia o zapłatę – zwrotu kredytu wraz z kosztami - z tytułu niniejszej umowy. Pozwana podniosła trzy zarzuty przeciwko żądaniu pozwu, mianowicie; zarzut przedawnienia roszczenia; zarzut braku legitymacji czynnej powoda; zarzut spełnienia świadczenia. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu braku legitymacji procesowej powoda w ocenie Sądu jest bezzasadny. Bezsporne jest, że w toku niniejszego postępowania – tj. w dniu 27.9.2013r. – wierzytelność dochodzona w pozwie została zbyta przez (...) Bank (...) S.A. we W. na rzecz Prokura (...) , który reprezentuje (...) S.A. we W. . Przelew wierzytelności w toku procesu nie ma jednak wpływu na dalszy bieg sprawy– co wynika z art. 191 pkt 3 kpc . Następnie Sąd zważył, że twierdzenia pozwanej dotyczące spełnienia świadczenia nie zostały udowodnione. Zgodnie z art. 6 kc ciężar dowodu twierdzeń w tym zakresie obciążał pozwaną. Pozwana tymczasem nie przedstawiła żadnych dowodów pozwalających ustalić, że dokonała spłaty jakiejkolwiek kwoty z tytułu umowy kredytowej nr (...) , w tym także w drodze egzekucji. Pozwana dołączyła wprawdzie do akt kopie zawiadomień o wszczęciu postępowań egzekucyjnych oraz inne dokumenty wydane w toku postępowań egzekucyjnych prowadzonych w sprawach Km 10724/13 i Km 41103/13 na wniosek powoda oraz w sprawie Km 53665/13 z wniosku (...) S.a. r.l. – jednakże nie wynika z nich, by egzekwowane należności dotyczyły umowy kredytowej nr (...) . Należy podkreślić, że przedmiotem niniejszego postępowania było konkretne roszczenie, z konkretnej umowy. Bezsporny fakt, że przeciwko pozwanej są prowadzone różne postępowania egzekucyjne nie dowodzi, że pozwana spełniła to konkretne roszczenie. Nie można założyć, iż egzekwowane należności mają tożsame źródło z roszczeniem objętym żądaniem pozwu. Należy następnie podkreślić, że pozwana nie kwestionowała wysokości dochodzonego roszczenia. Z tych względów w ocenie Sądu powód wykazał zasadność roszczenia zarówno co do zasady, jak i co do wysokości. Umowa kredytowa nr (...) oraz m.in. wyciąg z ksiąg banku, potwierdzają wysokość należnego powodowi roszczenia. Odnosząc się następnie do zarzutu przedawnienia roszczenia – który mógłby zniweczyć żądanie powoda mimo jego formalnej zasadności - Sąd zważył, że w realiach niniejszej sprawy obrona pozwanej przed roszczeniem powoda przez podniesienie zarzutu przedawnienia jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, w szczególności z zasadami sprawiedliwości i praworządności. Sąd zważył, że roszczenie powoda, jako związane z prowadzoną działalnością gospodarczą powoda, przedawnia się z upływem 3 lat ( art. 118 kc ). Stwierdzić zatem należy, że formalne warunki przedawnienia części należności zostały spełnione (ostatnia rata kredytu stała się wymagalna w dniu 5.11.2009 r.). Zważyć jednak należało, że zgodnie z art 5 kc , nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony . Skorzystanie z art. 5 kc w odniesieniu do zarzutu przedawnienia wymaga rozważenie na tle całokształtu okoliczności sprawy interesów obu stron roszczenia, tj. zarówno uprawnionego, jak i zobowiązanego. Nie jest jednak wykluczone uznanie zarzutu przedawnienia za nadużycie prawa także, gdy przyczyny opóźnienia w dochodzeniu roszczenia leżą również, a nawet wyłącznie po stronie uprawnionego. (zob. orzecz SN z 8.5.2014 r., V CSK 370/13, LEX nr 1491334). W ocenie Sądu mając na względzie, że pozwana odmawia spełnienia świadczenia z czynności prawnej, która stanowiła przestępstwo, za które została skazana, uwzględnienie zarzutu przedawnienia byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Zachowanie pozwanej sprzeczne z porządkiem prawnym nie może korzystać z ochrony prawa. Uwzględnienie zarzutu przedawnienia stawiałoby pozwaną – skazaną za oszustwo w celu wyłudzenia kredytu – w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do wierzyciela, który przestrzega porządku prawnego. Nie zasługuje na ochronę prawa pozwana, która doprowadziła do zawarcia umowy z sposób zasługujący na potępienie. Gdyby Sąd uwzględnił zarzut przedawnienia, to pozwana uniknęłaby odpowiedzialności kontraktowej, co w ocenie Sądu kłóciłoby się z poczuciem sprawiedliwości i praworządności. Wskazać jeszcze należy, że zgodnie z art. 11 kpc ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Przepis ten odnosi się do ustaleń dotyczących popełnienia przestępstwa, a więc okoliczności składających się na jego stan faktyczny, czyli osoby sprawcy, przedmiotu przestępstwa oraz czynu przypisanemu oskarżonemu - które znajdują się w sentencji wyroku. Bezzasadne jest twierdzenie pozwanej, iż uwzględnienie powództwa w prowadzić będzie do podwójnej korzyści po stronie powoda, z uwagi na zasądzoną w postępowaniu karnym zapłatę tytułem naprawienia szkody. Sankcje orzeczone w postępowaniu karnym (tu: odszkodowanie na rzecz powoda), nie mają wpływu na dochodzenie przez powoda w postępowaniu cywilnym roszczeń z tytułu odpowiedzialności kontraktowej pozwanej. Z tych względów na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy prawo bankowe Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji, w tym o odsetkach w zw. z art. 481 § 1 i 2 kc. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc . /-/ A. D.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI