I C 1002/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Ostrołęce zasądził od pozwanej na rzecz banku kwotę ponad 7 tys. zł tytułem zwrotu kredytu, oddalając zarzut przedawnienia jako sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.
Powód (...) Bank (...) S.A. wniósł o zapłatę ponad 7,7 tys. zł z tytułu umowy kredytowej. Pozwana E. S. podniosła zarzuty przedawnienia, braku legitymacji powoda oraz spełnienia świadczenia. Sąd uznał zarzut braku legitymacji za bezzasadny, wskazując na przelew wierzytelności w trakcie procesu. Zarzut spełnienia świadczenia nie został udowodniony przez pozwaną. Sąd oddalił zarzut przedawnienia, uznając jego podniesienie za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, biorąc pod uwagę, że roszczenie wynikało z umowy zawartej w wyniku przestępstwa, za które pozwana została skazana.
Sprawa dotyczyła pozwu o zapłatę kwoty 7 750,97 zł wraz z odsetkami, wniesionego przez (...) Bank (...) S.A. przeciwko E. S. z tytułu umowy kredytu na zakup towarów. Pozwana podniosła zarzuty przedawnienia roszczenia, braku legitymacji czynnej powoda oraz spełnienia świadczenia. Sąd Rejonowy w Ostrołęce, rozpoznając sprawę po tym, jak nakaz zapłaty wydany w elektronicznym postępowaniu upominawczym został uchylony z powodu wadliwej doręczenia, ustalił, że pozwana zawarła dwie umowy kredytowe w 2008 roku. Pozwana nie uiściła rat kredytu, a następnie została skazana wyrokiem karnym za oszustwo związane z wyłudzeniem kredytu, zobowiązując ją do naprawienia szkody m.in. na rzecz banku. Sąd uznał zarzut braku legitymacji procesowej powoda za bezzasadny, wskazując, że przelew wierzytelności w trakcie procesu nie wpływa na jego dalszy bieg. Zarzut spełnienia świadczenia nie został przez pozwaną udowodniony, a przedstawione dokumenty dotyczące postępowań egzekucyjnych nie dowodziły spłaty konkretnego roszczenia. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia był zarzut przedawnienia. Sąd, powołując się na art. 5 Kodeksu cywilnego, uznał podniesienie tego zarzutu za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, sprawiedliwości i praworządności, biorąc pod uwagę, że pozwana odmawiała spełnienia świadczenia z czynności prawnej, która stanowiła przestępstwo, za które została skazana. Sąd podkreślił, że uwzględnienie zarzutu przedawnienia postawiłoby pozwaną w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do wierzyciela przestrzegającego porządku prawnego. W konsekwencji, sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda dochodzoną kwotę wraz z odsetkami oraz zwrot kosztów procesu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, podniesienie zarzutu przedawnienia w takich okolicznościach jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, sprawiedliwości i praworządności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uwzględnienie zarzutu przedawnienia postawiłoby pozwaną, która dopuściła się przestępstwa wyłudzenia kredytu, w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do wierzyciela przestrzegającego prawa. Zachowanie pozwanej sprzeczne z porządkiem prawnym nie może korzystać z ochrony prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zasądzenie
Strona wygrywająca
(...) Bank (...) S.A.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank (...) S.A. | spółka | powód |
| E. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku sprzecznego ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.
u.p.b. art. 69 § ust. 1
Ustawa - Prawo bankowe
Pomocnicze
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Roszczenie banku przedawnia się z upływem 3 lat.
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek ustawowych lub umownych.
k.p.c. art. 191 § pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przelew wierzytelności w toku procesu nie wpływa na dalszy bieg sprawy.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach procesu.
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 297 § § 1 i 2
Kodeks karny
k.k. art. 270 § § 1
Kodeks karny
k.p.c. art. 11
Kodeks postępowania cywilnego
Ustalenia prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przelew wierzytelności w trakcie procesu nie wpływa na jego bieg. Pozwana nie udowodniła spełnienia świadczenia. Podniesienie zarzutu przedawnienia przez pozwaną skazaną za oszustwo jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.). Sankcje karne (odszkodowanie) nie wpływają na dochodzenie roszczeń kontraktowych w postępowaniu cywilnym.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia roszczenia. Zarzut braku legitymacji czynnej powoda. Zarzut spełnienia świadczenia. Twierdzenie o podwójnej korzyści powoda z uwagi na zasądzoną w postępowaniu karnym zapłatę.
Godne uwagi sformułowania
obrona pozwanej przed roszczeniem powoda przez podniesienie zarzutu przedawnienia jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, w szczególności z zasadami sprawiedliwości i praworządności. Skorzystanie z art. 5 kc w odniesieniu do zarzutu przedawnienia wymaga rozważenie na tle całokształtu okoliczności sprawy interesów obu stron roszczenia. Zachowanie pozwanej sprzeczne z porządkiem prawnym nie może korzystać z ochrony prawa. Uwzględnienie zarzutu przedawnienia stawiałoby pozwaną – skazaną za oszustwo w celu wyłudzenia kredytu – w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do wierzyciela, który przestrzega porządku prawnego. Nie zasługuje na ochronę prawa pozwana, która doprowadziła do zawarcia umowy z sposób zasługujący na potępienie.
Skład orzekający
Anna Domian
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 5 k.c. w kontekście zarzutu przedawnienia w sprawach, gdzie roszczenie wynika z czynności prawnej będącej przestępstwem, a pozwany podnosi zarzut przedawnienia."
Ograniczenia: Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny okoliczności faktycznych i społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może zastosować klauzulę generalną zasad współżycia społecznego (art. 5 k.c.) do obejścia zarzutu przedawnienia, gdy pozwany działał w sposób nieuczciwy i przestępczy. Jest to przykład, jak prawo może dążyć do sprawiedliwości ponad formalne procedury.
“Bank wygrał sprawę o zwrot kredytu mimo przedawnienia – sąd uznał zarzut pozwanej za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego!”
Dane finansowe
WPS: 7750,97 PLN
zwrot kredytu: 7750,97 PLN
kapitał kredytu: 4515,05 PLN
zwrot kosztów procesu: 148,44 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt I C 1002/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lutego 2015 r. Sąd Rejonowy w Ostrołęce I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Anna Domian Protokolant: st. sekr. sądowy Agnieszka Radecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2015 r. w O. sprawy z powództwa (...) Bank (...) S.A. we W. przeciwko E. S. o zapłatę orzeka: 1. zasądza od pozwanej E. S. na rzecz powoda (...) Bank (...) S.A. we W. kwotę 7 750,97 zł ( siedem tysięcy siedemset pięćdziesiąt złotych 97/100 ),w tym kwotę 4515,05 zł z umownymi odsetkami w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od dnia 7 marca 2012r. do dnia zapłaty; 2. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 148,44 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 1002/14 UZASADNIENIE W pozwie wniesionym w elektronicznym postępowaniu upominawczym do Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie w dniu 26.07.2012r. (...) Bank (...) S.A. w W. wniósł o zasądzenie od E. S. kwoty 7 750,97 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od kwoty 4515,05 zł liczonymi od dnia 7.03.2012r. do dnia zapłaty, a także zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając żądanie powód wskazał, że dochodzona pozwem wierzytelność wynika z umowy kredytu nr (...) zawartej z E. S. . W dniu 12.09.2012 r. Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, nakazując pozwanej zapłatę na rzecz powoda dochodzonych pozwem należności wraz z kosztami postępowania. W dniu 20.08.2014 r. pozwana wniosła sprzeciw od nakazu zapłaty, jednocześnie wnosząc o przywrócenie terminu na jego wniesienie. E. S. wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia. Zakwestionowała także legitymację powoda do występowania z niniejszym pozwem podnosząc, iż doszło do cesji spornej wierzytelności. Ponadto twierdziła, że uregulowała dochodzoną w pozwie należność. Postanowieniem z dnia 19.09. (...) . Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie odrzucił wniosek pozwanej o przywrócenie terminu na wniesienie sprzeciwu i przekazał rozpoznanie sprawy do Sądu Rejonowego w Ostrołęce, z uwagi na wadliwe doręczenie pozwanej zaskarżonego nakazu zapłaty. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 5.03. 2008 r. E. S. zawarła z (...) Bankiem S.A. we W. (poprzednik prawny (...) Bank (...) S.A. we W. ) umowę kredytu za zakup towarów nr (...) na kwotę 4.515,05 zł. Tego samego dnia E. S. zawarła z tym samym bankiem kolejną umowę kredytu na zakup towarów nr (...) , na kwotę 1.174,22 zł. (odpis z KRS – k. 34 -40, z akt sprawy o sygn. VII K 1751/08: umowa kredytowa nr (...) – k. 23 – 27, umowa kredytowa nr (...) – k. 29 – 31) E. S. nie uiściła żadnej z rat kredytu nr (...) . (wyciąg z ksiąg banku z 27.11.2009 r. – k. 41, pismo banku z 27.04.2008 r. – k. 44, wezwanie do zapłaty z 8.03.2011 r. – k. 45, wezwanie do zapłaty z 1.09.2008 r. – k. 46, wezwanie do zapłaty z 27.11.2009 r. – k. 47, wezwanie do zapłaty z 1.02.2011 r. – k. 48) Wyrokiem Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 10.3.2010 r. E. S. została skazana za popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 297 § 1 i 270 § 1 k.k na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, z jednoczesnym zawieszeniem jej wykonania na lat 5. Ponadto skazana została zobowiązana do naprawienia szkody poprzez zapłatę m.in. na rzecz (...) Banku S.A. we W. kwoty 2709,03 zł z tytułu umowy kredytowej z dnia 5.03.2008 r. nr (...) w terminie czterech lat od uprawomocnienia się wyroku. (z akt sprawy o sygn. VII K 1751/08: wyrok k. 455 – 457) W piśmie z dnia 7.01.2014 r. skierowanym do Sądu Rejonowego w Olsztynie, E. S. wniosła o udzielenie jej wyjaśnień w zakresie możliwej egzekucji zasądzonego od niej na rzecz (...) Bank S.A. odszkodowania, gdyż komornik zajął jej wynagrodzenie z wniosku wierzyciela (...) S.A. we W. (następca prawny (...) Bank S.A. we W. ) w sprawach Km 10724/13, Km 41103/13 oraz z wniosku (...) S.a. r.l. w sprawie Km 53665/13. W odpowiedzi poinformowano E. S. , iż żadne z prowadzonych przeciwko niej postępowań egzekucyjnych nie jest prowadzone na podstawie tytułu egzekucyjnego wydanego przez ten Sąd. (z akt sprawy o sygn. VII K 1751/08: pismo E. S. z 7.01.2014 r. k. 520, pismo Komornika przy SR w Wołominie w sprawie Km 10724/13 z 26.08.2013r. k. 524, zawiadomienie o wszczęciu egzekucji k. 525, informacja o zajęciu wierzytelności k. 526, 527, informacja o stanie zadłużenia k. 528, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności w sprawie Km 53665/13 k. 529, postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego k. 530, informacja o stanie zadłużenia k. 531, 532) W dniu 27 września 2013 r. (...) Bank (...) S.A. we W. sprzedał wierzytelności przysługujące mu względem E. S. m.in. z tytułu umowy kredytowej nr (...) , na rzecz Prokura (...) , który reprezentuje (...) S.A. we W. . (...) S.A. we w piśmie z 17.06.2014r. poinformował E. S. , iż dochodzone względem niej wierzytelności wynikają z niedotrzymania przez nią warunków umów kredytowych. (pisma (...) S.A. k. 64 – 67) Sąd zważył, co następuje: Bezsporne było, że pozwana zawarła z poprzednikiem prawnym powoda umowę kredytu na zakup towarów nr (...) w dniu 5.03.2008r. Powód dochodzi roszczenia o zapłatę – zwrotu kredytu wraz z kosztami - z tytułu niniejszej umowy. Pozwana podniosła trzy zarzuty przeciwko żądaniu pozwu, mianowicie; zarzut przedawnienia roszczenia; zarzut braku legitymacji czynnej powoda; zarzut spełnienia świadczenia. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu braku legitymacji procesowej powoda w ocenie Sądu jest bezzasadny. Bezsporne jest, że w toku niniejszego postępowania – tj. w dniu 27.9.2013r. – wierzytelność dochodzona w pozwie została zbyta przez (...) Bank (...) S.A. we W. na rzecz Prokura (...) , który reprezentuje (...) S.A. we W. . Przelew wierzytelności w toku procesu nie ma jednak wpływu na dalszy bieg sprawy– co wynika z art. 191 pkt 3 kpc . Następnie Sąd zważył, że twierdzenia pozwanej dotyczące spełnienia świadczenia nie zostały udowodnione. Zgodnie z art. 6 kc ciężar dowodu twierdzeń w tym zakresie obciążał pozwaną. Pozwana tymczasem nie przedstawiła żadnych dowodów pozwalających ustalić, że dokonała spłaty jakiejkolwiek kwoty z tytułu umowy kredytowej nr (...) , w tym także w drodze egzekucji. Pozwana dołączyła wprawdzie do akt kopie zawiadomień o wszczęciu postępowań egzekucyjnych oraz inne dokumenty wydane w toku postępowań egzekucyjnych prowadzonych w sprawach Km 10724/13 i Km 41103/13 na wniosek powoda oraz w sprawie Km 53665/13 z wniosku (...) S.a. r.l. – jednakże nie wynika z nich, by egzekwowane należności dotyczyły umowy kredytowej nr (...) . Należy podkreślić, że przedmiotem niniejszego postępowania było konkretne roszczenie, z konkretnej umowy. Bezsporny fakt, że przeciwko pozwanej są prowadzone różne postępowania egzekucyjne nie dowodzi, że pozwana spełniła to konkretne roszczenie. Nie można założyć, iż egzekwowane należności mają tożsame źródło z roszczeniem objętym żądaniem pozwu. Należy następnie podkreślić, że pozwana nie kwestionowała wysokości dochodzonego roszczenia. Z tych względów w ocenie Sądu powód wykazał zasadność roszczenia zarówno co do zasady, jak i co do wysokości. Umowa kredytowa nr (...) oraz m.in. wyciąg z ksiąg banku, potwierdzają wysokość należnego powodowi roszczenia. Odnosząc się następnie do zarzutu przedawnienia roszczenia – który mógłby zniweczyć żądanie powoda mimo jego formalnej zasadności - Sąd zważył, że w realiach niniejszej sprawy obrona pozwanej przed roszczeniem powoda przez podniesienie zarzutu przedawnienia jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, w szczególności z zasadami sprawiedliwości i praworządności. Sąd zważył, że roszczenie powoda, jako związane z prowadzoną działalnością gospodarczą powoda, przedawnia się z upływem 3 lat ( art. 118 kc ). Stwierdzić zatem należy, że formalne warunki przedawnienia części należności zostały spełnione (ostatnia rata kredytu stała się wymagalna w dniu 5.11.2009 r.). Zważyć jednak należało, że zgodnie z art 5 kc , nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony . Skorzystanie z art. 5 kc w odniesieniu do zarzutu przedawnienia wymaga rozważenie na tle całokształtu okoliczności sprawy interesów obu stron roszczenia, tj. zarówno uprawnionego, jak i zobowiązanego. Nie jest jednak wykluczone uznanie zarzutu przedawnienia za nadużycie prawa także, gdy przyczyny opóźnienia w dochodzeniu roszczenia leżą również, a nawet wyłącznie po stronie uprawnionego. (zob. orzecz SN z 8.5.2014 r., V CSK 370/13, LEX nr 1491334). W ocenie Sądu mając na względzie, że pozwana odmawia spełnienia świadczenia z czynności prawnej, która stanowiła przestępstwo, za które została skazana, uwzględnienie zarzutu przedawnienia byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Zachowanie pozwanej sprzeczne z porządkiem prawnym nie może korzystać z ochrony prawa. Uwzględnienie zarzutu przedawnienia stawiałoby pozwaną – skazaną za oszustwo w celu wyłudzenia kredytu – w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do wierzyciela, który przestrzega porządku prawnego. Nie zasługuje na ochronę prawa pozwana, która doprowadziła do zawarcia umowy z sposób zasługujący na potępienie. Gdyby Sąd uwzględnił zarzut przedawnienia, to pozwana uniknęłaby odpowiedzialności kontraktowej, co w ocenie Sądu kłóciłoby się z poczuciem sprawiedliwości i praworządności. Wskazać jeszcze należy, że zgodnie z art. 11 kpc ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Przepis ten odnosi się do ustaleń dotyczących popełnienia przestępstwa, a więc okoliczności składających się na jego stan faktyczny, czyli osoby sprawcy, przedmiotu przestępstwa oraz czynu przypisanemu oskarżonemu - które znajdują się w sentencji wyroku. Bezzasadne jest twierdzenie pozwanej, iż uwzględnienie powództwa w prowadzić będzie do podwójnej korzyści po stronie powoda, z uwagi na zasądzoną w postępowaniu karnym zapłatę tytułem naprawienia szkody. Sankcje orzeczone w postępowaniu karnym (tu: odszkodowanie na rzecz powoda), nie mają wpływu na dochodzenie przez powoda w postępowaniu cywilnym roszczeń z tytułu odpowiedzialności kontraktowej pozwanej. Z tych względów na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy prawo bankowe Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji, w tym o odsetkach w zw. z art. 481 § 1 i 2 kc. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc . /-/ A. D.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI