I BU 8/14

Sąd Najwyższy2015-05-27
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
emeryturaodsetkiubezpieczenia społeczneSąd Najwyższyskarga o stwierdzenie niezgodności z prawemorgan rentowyustawa o ustaleniu i wypłacie emerytur

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi organu rentowego o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego dotyczącego wypłaty odsetek od zawieszonej emerytury, uznając skargę za oczywiście bezzasadną.

Organ rentowy złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego, który przyznał J.S. odsetki od zawieszonej emerytury do dnia wypłaty świadczenia. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego (art. 4 ust. 3 ustawy o ustaleniu i wypłacie emerytur) oraz przepisów postępowania (art. 316 § 1 k.p.c.). Sąd Najwyższy, analizując przepisy ustawy, uznał skargę za oczywiście bezzasadną, odmawiając jej przyjęcia do rozpoznania.

Sprawa dotyczyła skargi organu rentowego o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w przedmiocie wypłaty odsetek od zawieszonej emerytury. Sąd Okręgowy zobowiązał organ rentowy do wznowienia wypłaty emerytury i odsetek, a Sąd Apelacyjny umorzył postępowanie w części dotyczącej wypłaty emerytury i odsetek do określonej daty w związku z cofnięciem apelacji, a w pozostałym zakresie oddalił apelację. Sąd Apelacyjny uznał, że skoro roszczenie o odsetki zostało zaspokojone prawomocnym wyrokiem, to zastosowanie mają przepisy ustawy o ustaleniu i wypłacie emerytur, ale nie w zakresie ograniczającym odsetki do dnia wejścia w życie ustawy. Organ rentowy zarzucił naruszenie art. 4 ust. 3 ustawy o ustaleniu i wypłacie emerytur oraz art. 316 § 1 k.p.c., wskazując na szkodę w kwocie 1.694,35 zł. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 424^9 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając ją za oczywiście bezzasadną. Sąd wskazał, że przepisy ustawy o ustaleniu i wypłacie emerytur, w tym art. 4 ust. 3, nie mają zastosowania do przypadków, gdy roszczenia zostały zaspokojone na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu (art. 3 ustawy), a zarzuty skarżącego nie podważały tej oceny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Odsetki od zawieszonej emerytury przysługują do dnia wypłaty świadczenia, a przepisy ustawy o ustaleniu i wypłacie emerytur, w tym art. 4 ust. 3, nie mają zastosowania w przypadku, gdy roszczenia zostały zaspokojone na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny prawidłowo zinterpretował przepisy, wskazując, że art. 3 ustawy o ustaleniu i wypłacie emerytur wyłącza zastosowanie jej przepisów (w tym art. 4 ust. 3 ograniczającego odsetki) w sytuacji, gdy roszczenia zostały już zaspokojone prawomocnym orzeczeniem sądu. Skarga organu rentowego opierała się na błędnym założeniu o zastosowaniu art. 4 ust. 3 ustawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi do rozpoznania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.

Strony

NazwaTypRola
J. S.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

ustawa o ustaleniu i wypłacie emerytur art. 3

Ustawa o ustaleniu i wypłacie emerytur

Przepisy ustawy nie mają zastosowania do emerytów, których roszczenia z tytułu wypłaty zawieszonej emerytury zostały zaspokojone na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu, z wyjątkiem przepisów art. 6 i art. 8.

k.p.c. art. 424^9

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania, jeżeli jest ona oczywiście bezzasadna.

Pomocnicze

ustawa o ustaleniu i wypłacie emerytur art. 4 § 3

Ustawa o ustaleniu i wypłacie emerytur

Odsetki od kwoty zawieszonej emerytury przysługują do dnia wejścia w życie tej ustawy.

ustawa o ustaleniu i wypłacie emerytur art. 8 § 1

Ustawa o ustaleniu i wypłacie emerytur

Emeryci, w przypadku których wypłata zawieszonej emerytury została ustalona na podstawie prawomocnego wyroku sądu, w którym sąd nie orzekł o odsetkach albo roszczenie o odsetki zostało oddalone, mogą złożyć wniosek o wypłatę odsetek od zawieszonej kwoty.

k.p.c. art. 316 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd wydaje wyrok z uwzględnieniem stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy.

ustawa systemowa art. 85 § 1

Ustawa systemowa

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 118

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy ustawy o ustaleniu i wypłacie emerytur (w tym art. 4 ust. 3) nie mają zastosowania do spraw, w których roszczenia zostały zaspokojone prawomocnym orzeczeniem sądu (art. 3 ustawy). Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest oczywiście bezzasadna, gdy już na pierwszy rzut oka widać brak możliwości jej uwzględnienia.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 3 ustawy o ustaleniu i wypłacie emerytur. Naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 316 § 1 k.p.c., przez wydanie wyroku z pominięciem stanu prawnego istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy.

Godne uwagi sformułowania

oczywiście bezzasadna prima facie nie może być skuteczne jej oparcie na zarzutach naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów prawa materialnego i procesowego Ocena taka powinna nasuwać się sama prima facie bez konieczności szczególnego badania sprawy

Skład orzekający

Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stosowania ustawy o ustaleniu i wypłacie emerytur w przypadkach zaspokojonych roszczeń oraz kryteriów oceny oczywistej bezzasadności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o ustaleniu i wypłacie emerytur oraz procedurą skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem oraz interpretacji przepisów dotyczących emerytur i odsetek, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych.

Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy skarga o niezgodność z prawem jest "oczywiście bezzasadna"?

Dane finansowe

WPS: 1694,35 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I BU 8/14
POSTANOWIENIE
Dnia 27 maja 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
w sprawie z odwołania J. S.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R.
‎
o wypłatę emerytury,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 27 maja 2015 r.,
‎
skargi organu rentowego o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt III AUa […],
odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w G. - Ośrodek Zamiejscowy w R. wyrokiem z dnia 16 września 2013 r. zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. z dnia 21 marca 2013 r. w ten sposób, że zobowiązał organ rentowy do wznowienia wypłaty J. S. za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r. emerytury zawieszonej z powodu kontynuowania zatrudnienia bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego praca była wykonywana bezpośrednio przed nabyciem prawa do emerytury (pkt 1) oraz wypłaty odsetek ustawowych za okres od 21 października 2011 r. do dnia wypłaty świadczenia (pkt 2).
Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2014 r. Sąd Apelacyjny w
[…]
umorzył postępowanie apelacyjne w części dotyczącej wypłaty wnioskodawczyni emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r. wraz z odsetkami do 19 lutego 2014 r. - w związku z cofnięciem w tej części apelacji przez organ rentowy (pkt 1) oraz oddalił apelację w pozostałym zakresie (pkt 2).
Podstawę rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji w zakresie objętym pkt 2. wyroku stanowiła ocena, że skoro roszczenie wnioskodawczyni z tytułu zawieszonej emerytury zostało zaspokojone na podstawie prawomocnego wyroku, w którym Sąd pierwszej instancji orzekł o odsetkach, to po pierwsze - wypełniła się dyspozycja art. 3 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1 października 2011 r. do dnia 21 listopada 2012 r. (Dz.U. z 2014 r., poz. 169; dalej jako ustawa o ustaleniu i wypłacie emerytur), a po drugie - w sprawie nie znajduje zastosowania art. 8 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 tej ustawy, ale art. 85 ust. 1 ustawy systemowej w związku z art. 118 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem pkt 2. powyższego wyroku organ rentowy zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego, a to art. 4 ust. 3 ustawy o ustaleniu i wypłacie emerytur, przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w przyznaniu ubezpieczonej prawa do ustawowych odsetek od zawieszonej emerytury do dnia wypłaty zawieszonego świadczenia, w sytuacji gdy stosownie do powołanego przepisu odsetki od zawieszonej emerytury przysługują do dnia wejścia ustawy w życie, tj. do 19 lutego 2014 r.; 2) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 316 § 1 k.p.c., przez wydanie wyroku z pominięciem stanu rzeczy (stanu prawnego) istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy. Skarżący wskazał, że zaskarżone orzeczenie jest niezgodne z art. 4 ust. 3 ustawy o ustaleniu i wypłacie emerytur oraz z art. 316 § 1 k.p.c. Podniósł, że orzeczenie spornych odsetek wyrządziło mu szkodę w kwocie 1.694,35 zł oraz wskazał, że niemożliwe było wzruszenie wyroku Sądu drugiej instancji z wykorzystaniem skargi kasacyjnej z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia oraz nie zachodziły podstawy do wznowienia postępowania zarówno z przyczyn nieważności jak i przyczyn restytucyjnych. W rezultacie skarżący wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w zakresie objętym pkt 2.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Stosownie do art. 424
9
k.p.c., Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania, jeżeli jest ona oczywiście bezzasadna. Pojęcie „oczywista bezzasadność” oznacza, iż wykazane podstawy wniesienia skargi już przy pierwszej ich ocenie wskazują na faktyczny brak możliwości ich uwzględnienia. W takiej sytuacji Sąd Najwyższy może już na wstępie stwierdzić, iż przywołane podstawy skargi (w postaci naruszenia prawa materialnego bądź procesowego) albo nie miały miejsca, albo też nie mogły mieć wpływu na kształt wyroku, który w wyniku tego jest zgodny z prawem. Ocena taka powinna nasuwać się sama
prima facie
bez konieczności szczególnego badania sprawy, czy też przeprowadzania jej złożonych badań. Inaczej rzecz ujmując, bezzasadność skargi jest oczywista, gdy już z jej treści, bez głębszych i jurydycznych dociekań wynika, że nie zostałaby uwzględniona, czyli Sąd Najwyższy oddaliłby ją (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 2008 r., II BP 1/08, LEX nr 470957 oraz z dnia 26 sierpnia 2008 r., III BP 3/08, OSNP 2010 nr 1-2, poz. 13).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej skargi należy stwierdzić, że nie może być skuteczne jej oparcie na zarzutach naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów prawa materialnego i procesowego.
W myśl art. 4 ust. 3 ustawy o ustaleniu i wypłacie emerytur, odsetki od kwoty zawieszonej emerytury przysługują do dnia wejścia w życie tej ustawy. Stosownie do art. 3 ustawy, jej przepisy nie mają zastosowania do emerytów, których roszczenia z tytułu wypłaty zawieszonej emerytury zostały zaspokojone na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu, z wyjątkiem przepisów art. 6 i art. 8. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, emeryci, w przypadku których wypłata zawieszonej emerytury została ustalona na podstawie prawomocnego wyroku sądu, w którym sąd nie orzekł o odsetkach albo roszczenie o odsetki zostało oddalone, mogą złożyć wniosek o wypłatę odsetek od zawieszonej kwoty: 1) do dnia wypłaty - w przypadku gdy wypłata zawieszonej emerytury nastąpiła przed dniem wejścia ustawy w życie; 2) do dnia wejścia ustawy w życie - w przypadku gdy wypłata zawieszonej emerytury nastąpiła po dniu wejścia ustawy w życie.
Sąd odwoławczy jednoznacznie dostrzegł wejście w życie z dniem 20 lutego 2014 r. ustawy o ustaleniu i wypłacie emerytur, uznał natomiast, że w świetle art. 3 oraz - w dalszej kolejności - art. 8 ust. 1 tej ustawy, jej przepisy, w tym art. 4 ust. 3, nie mają w sprawie zastosowania. Oznacza to oczywistą bezzasadność zarzutu naruszenia przez Sąd drugiej instancji art. 316 § 1 k.p.c. wskutek „nieuwzględnienia zmiany stanu prawnego zaistniałej w toku postępowania apelacyjnego”, gdyż trafność takiej oceny nie leży w płaszczyźnie tego przepisu.
Zagadnienie zakresu podmiotowego ustawy o ustaleniu i wypłacie emerytur nie podlega również ocenie w aspekcie art. 4 ust. 3 tej ustawy, ale należy do sfery objętej jej art. 3. Jednak zarzutu naruszenia tego przepisu skarżący nie podnosi. Już tylko z tego względu bezprzedmiotowe są jego wywody zmierzające do zakwestionowania przyjęcia przez Sąd drugiej instancji, że roszczenia wnioskodawczyni z tytułu wypłaty zawieszonej emerytury zostały zaspokojone na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Bez podważenia tej oceny stosownym zarzutem nie może być uznany za skutecznie podniesiony zarzut niezastosowania art. 4 ust. 3 ustawy o ustaleniu i wypłacie emerytur, którego uwzględnienie miałoby stanowić przesłankę stwierdzenia, że orzeczenie w zaskarżonej części jest niezgodne z tym przepisem.
Wszystko to prowadzi do rodzącego się
prima facie
wniosku, że skarga nie mogłaby zostać uwzględniona, co czyni ją oczywiście bezzasadną.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie art. 424
9
k.p.c.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI