I BU 14/11

Sąd Najwyższy2012-01-26
SAOSubezpieczenia społecznezasiłki choroboweWysokanajwyższy
zasiłek chorobowyniezgodność z prawemSąd Najwyższyubezpieczenie społeczneprawo pracyorzecznictwokontrola orzeczeń

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji dotyczącego zasiłku chorobowego, uznając, że naruszenie prawa nie miało charakteru kwalifikowanego.

Skarżący wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji, który oddalił jego apelację w sprawie o zasiłek chorobowy. Argumentował naruszenie przepisów ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, wskazując na niedopuszczalność kwestionowania każdego wadliwego orzeczenia oraz wymóg kwalifikowanego, oczywistego naruszenia prawa dla stwierdzenia niezgodności z prawem.

Skarżący W. P. złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 29 października 2009 r., który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 5 maja 2009 r. Sprawa dotyczyła odmowy prawa do zasiłku chorobowego za okres niezdolności do pracy przypadający po 49 dniach przerwy, gdzie sąd drugiej instancji uznał, że okres ten był spowodowany tą samą chorobą. Skarżący zarzucił błędną wykładnię i niezastosowanie przepisów ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, wskazując na niemożność wzruszenia orzeczeń innymi środkami prawnymi i poniesioną szkodę. Sąd Najwyższy, opierając się na art. 4241 k.p.c., stwierdził, że skarga powinna odnosić się do wyroku sądu drugiej instancji, a nie obu instancji. Podkreślił, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem ma charakter wyjątkowy i może być podstawą dochodzenia roszczeń odszkodowawczych tylko w przypadku oczywistej i rażącej obrazy prawa, a nie każdego wadliwego orzeczenia. Sąd Najwyższy uznał, że zaskarżony wyrok nie naruszał wskazanych przepisów w sposób kwalifikowany, a jego wykładnia była zgodna z utrwalonym stanowiskiem judykatury dotyczącym pojęcia „ta sama choroba”. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem ma charakter wyjątkowy i może być podstawą dochodzenia roszczeń odszkodowawczych tylko w przypadku oczywistej i rażącej obrazy prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem, wprowadzona jako instrument badania legalności działalności jurysdykcyjnej, nie może być traktowana jako normalny środek dochodzenia roszczeń odszkodowawczych od Państwa w odniesieniu do każdego wadliwego wyroku. Musi ona opierać się na naruszeniu prawa mającym charakter kwalifikowany, oczywisty, elementarny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi do rozpoznania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
W. P.osoba_fizycznaskarżący
Zakład Ubezpieczeń Społecznychinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (13)

Główne

k.p.c. art. 4241

Kodeks postępowania cywilnego

Można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie.

k.p.c. art. 4249 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

u.ś.p.u.c.i.m. art. 9 § ust. 2

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Pojęcie „ta sama choroba” nie odnosi się do identycznych numerów statystycznych zgodnych z ICD-10, lecz do stanu klinicznego tego samego układu lub narządu.

u.ś.p.u.c.i.m. art. 55 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

u.ś.p.u.c.i.m. art. 57 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

u.ś.p.u.c.i.m. art. 8

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

k.p.c. art. 3982 § § 1 zdanie drugie

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 4244

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 417

Kodeks cywilny

k.c. art. 4171 § § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 4172

Kodeks cywilny

k.c. art. 421

Kodeks cywilny

Konstytucja RP art. 77 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Nie może być rozumiany jako stworzenie podstawy prawnej do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych w odniesieniu do każdego wadliwego orzeczenia sądowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem ma charakter wyjątkowy i wymaga oczywistej, rażącej obrazy prawa. Skarga powinna być skierowana wyłącznie przeciwko wyrokowi sądu drugiej instancji. Wykładnia przepisów dotyczących „tej samej choroby” była zgodna z utrwalonym orzecznictwem SN.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Niemożność wzruszenia orzeczeń innymi środkami prawnymi. Szkoda wyrządzona w kwocie 1.690 zł.

Godne uwagi sformułowania

skarga, którą się posłużył w celu zakwestionowania orzeczenia o odmowie przyznania zasiłku chorobowego, wprowadzona do Kodeksu postępowania cywilnego [...] jako instrument badania legalności działalności jurysdykcyjnej sądów powszechnych, może opierać się na podstawie naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które spowodowało niezgodność orzeczenia z prawem [...], ma jednak charakter wyjątkowy i nie może być traktowana jako normalny środek prowadzący do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych od Państwa w odniesieniu do każdego wadliwego wyroku. niezgodność z prawem rodząca odpowiedzialność odszkodowawcza Skarbu Państwa musi mieć [...] charakter ekstraordynaryjny. pojęcia „ta sama choroba”, nie należy odnosić do tych samych numerów statystycznych, zgodnych z Międzynarodową Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10, gdyż nie chodzi o identyczne objawy odpowiadające numerom statystycznym, lecz o opis stanu klinicznego konkretnego układu lub narządu, który – choć daje różne objawy, podpadające pod różne numery statystyczne – wciąż stanowi tę samą chorobę, skoro dotyczy tego samego narządu lub układu.

Skład orzekający

Beata Gudowska

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem oraz pojęcia „ta sama choroba” w kontekście zasiłków chorobowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem) i konkretnego zagadnienia ubezpieczeniowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne ograniczenia w korzystaniu ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest kluczowe dla praktyków. Interpretacja pojęcia „ta sama choroba” jest również ważna w sprawach ubezpieczeniowych.

Kiedy wadliwy wyrok nie jest podstawą do odszkodowania? Sąd Najwyższy o granicach skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I BU 14/11 POSTANOWIENIE Dnia 26 stycznia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Beata Gudowska w sprawie z odwołania W. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o zasiłek chorobowy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 26 stycznia 2012 r., skargi ubezpieczonego o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 października 2009 r., odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 29 października 2009 r. oddalił apelację W. P. od wyroku Sądu Rejonowego, Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 maja 2009 r., oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w przedmiocie odmowy prawa do zasiłku chorobowego za okres niezdolności do pracy przypadający po 49 dniach przerwy. Sąd drugiej instancji uznał za udowodnione, że ten okres niezdolności do pracy był spowodowany tą samą chorobą. Skargę o stwierdzenie niezgodności tego orzeczenia z prawem ubezpieczony oparł na podstawie naruszenia przez błędną wykładnię art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia 2 społecznego w razie choroby i macierzyństwa (jednolity tekst Dz. U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512) i – w związku z błędną wykładnią art. 55 ust. 2 pkt 1 i art. 57 ust. 1 tej ustawy – niezastosowanie jej art. 8. Wnosząc o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroków sądów obydwu instancji, skarżący wskazał, że ich wzruszenie w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe (art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c.), a także brak przesłanek do wznowienia postępowania. Podniósł, że przez jego wydanie została mu wyrządzona szkoda w kwocie 1.690 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Na podstawie art. 4241 k.p.c. można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, w związku z czym odniesienie się przez skarżącego do obydwu wyroków, Sądów pierwszej i drugiej instancji narusza ten przepis. Skarżący nie uwzględnił także, że w utrwalonym stanowisku judykatury skarga, którą się posłużył w celu zakwestionowania orzeczenia o odmowie przyznania zasiłku chorobowego, wprowadzona do Kodeksu postępowania cywilnego ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) w związku z art. 77 ust. 1 Konstytucji oraz uregulowaniami zawartymi w art. 417 – 4172 i 421 k.c., jako instrument badania legalności działalności jurysdykcyjnej sądów powszechnych, może opierać się na podstawie naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które spowodowało niezgodność orzeczenia z prawem (art. 4244 k.p.c. w związku z art. 4171 § 2 k.c.), ma jednak charakter wyjątkowy i nie może być traktowana jako normalny środek prowadzący do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych od Państwa w odniesieniu do każdego wadliwego wyroku. Usytuowana jest wśród nadzwyczajnych środków zaskarżenia i może odnieść zamierzony skutek tylko wówczas, gdy wskazane w niej naruszenie prawa ma charakter kwalifikowany, oczywisty, elementarny. Innymi słowy, niezgodność z prawem rodząca odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa musi mieć - w ocenie Sądu Najwyższego - charakter ekstraordynaryjny. Tylko bowiem w takim przypadku 3 orzeczeniu sądu można przypisać cechy bezprawności (por. wyroki Sądu Najwyższego z 18 stycznia 2005 r., II BP 1/05, OSNP z 2006 r. nr 23-24, poz. 351 oraz z 7 lipca 2006 r., I CNP 33/06, OSNC z 2007 r. nr 2, poz. 35). Niezgodność z prawem rodząca odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa (art. 4241 § 1 k.p.c. w związku z art. 417 § 1 k.c. i art. 4171 § 2 k.c.) musi polegać na oczywistej i rażącej obrazie prawa. Stan prawny wynikający z wykładni art. 77 ust. 1 Konstytucji nie może być bowiem rozumiany jako stworzenie podstawy prawnej do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych w odniesieniu do każdego wadliwego orzeczenia sądowego. (por. wyrok TK z 4 grudnia 2001 r., SK 18/00 - OTK z 2001 r. nr 8, poz. 256). Zaskarżony wyrok nie jest niezgodny ze wskazanymi w skardze przepisami, uwzględniając, że ich wykładnia i zastosowanie była zgodna ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 6 listopada 2008 r., II UK 86/08, OSNP 2010 nr 9-10, poz. 124), jasno stwierdzającym, że użytego w art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa pojęcia „ta sama choroba”, nie należy odnosić do tych samych numerów statystycznych, zgodnych z Międzynarodową Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10, gdyż nie chodzi o identyczne objawy odpowiadające numerom statystycznym, lecz o opis stanu klinicznego konkretnego układu lub narządu, który – choć daje różne objawy, podpadające pod różne numery statystyczne – wciąż stanowi tę samą chorobę, skoro dotyczy tego samego narządu lub układu. W związku z tym Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania (art. 4249 § 1 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI