I BP 6/10

Sąd Najwyższy2010-10-18
SNPracyprawo pracyWysokanajwyższy
opłaty sądowekoszty postępowaniaprawo pracywartość przedmiotu sporuwartość przedmiotu zaskarżeniazażalenieapelacjaskarga o stwierdzenie niezgodności z prawemSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, uznając ją za oczywiście bezzasadną z powodu braku naruszenia przepisów dotyczących opłat sądowych.

Powód wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Sądu Apelacyjnego dotyczącego opłaty od zażalenia. Sąd Najwyższy uznał, że zaskarżone postanowienie nie naruszało przepisów o kosztach sądowych ani przepisów proceduralnych, a opłata od zażalenia została prawidłowo naliczona jako stosunkowa, a nie podstawowa, ze względu na wartość przedmiotu sporu przekraczającą 50.000 zł. W konsekwencji, skarga została odrzucona jako oczywiście bezzasadna.

Sprawa dotyczyła skargi powoda o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Apelacyjnego, które oddaliło jego zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające jego zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji z powodu nienależytego opłacenia. Kluczowym zagadnieniem była wysokość opłaty od zażalenia w sprawie z zakresu prawa pracy, gdzie wartość przedmiotu sporu przekraczała 50.000 zł. Sąd Apelacyjny, a następnie Sąd Najwyższy, uznały, że w takiej sytuacji należy pobrać opłatę stosunkową, a nie opłatę podstawową, niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 35 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych jasno stanowi, że rodzaj opłaty zależy od wartości przedmiotu sporu, a nie przedmiotu zaskarżenia, gdy wartość sporu przekracza 50.000 zł. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem została uznana za oczywiście bezzasadną, ponieważ zaskarżone orzeczenie nie naruszało przepisów prawa w sposób kwalifikowany, a wręcz przeciwnie – było zgodne z obowiązującymi przepisami i utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

W przypadku, gdy wartość przedmiotu sporu w sprawie z zakresu prawa pracy przekracza 50.000 zł, od zażalenia (podobnie jak od apelacji) należy uiścić opłatę stosunkową obliczoną od wartości przedmiotu zaskarżenia, a nie opłatę podstawową.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na literalnym brzmieniu art. 35 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, który stanowi, że w sprawach, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa 50.000 zł, pobiera się opłatę stosunkową od wszystkich podlegających opłacie pism procesowych. Podkreślono, że wartość przedmiotu sporu i wartość przedmiotu zaskarżenia to odrębne pojęcia, a przepis ten odnosi się do wartości przedmiotu sporu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi do rozpoznania

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (odmawiający przyjęcia skargi)

Strony

NazwaTypRola
W. A.osoba_fizycznapowód
Bank […] Spółka Akcyjnaspółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

u.k.s.s.c. art. 35 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

W sprawach z zakresu prawa pracy, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa kwotę 50.000 zł, pobiera się od wszystkich podlegających opłacie pism procesowych opłatę stosunkową, a nie opłatę podstawową. Rodzaj opłaty zależy od wartości przedmiotu sporu, a nie wartości przedmiotu zaskarżenia.

k.p.c. art. 1302 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty pisma procesowe wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego obejmujące środki odwoławcze lub środki zaskarżenia podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia.

Pomocnicze

u.k.s.s.c. art. 13 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Opłata stosunkowa wynosi 5% wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia.

u.k.s.s.c. art. 19 § 3

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Od zażalenia pobiera się piątą część opłaty stosunkowej.

k.p.c. art. 4245 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymagania konstrukcyjne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

k.p.c. art. 4249 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia do rozpoznania, jeżeli jest ona oczywiście bezzasadna.

k.c. art. 4171 § 2

Kodeks cywilny

Określa przesłanki odpowiedzialności Państwa za szkodę wyrządzoną przez wydanie prawomocnego orzeczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wartość przedmiotu sporu, a nie wartość przedmiotu zaskarżenia, decyduje o rodzaju opłaty od zażalenia w sprawach pracowniczych, gdy wartość sporu przekracza 50.000 zł. Nienależyte opłacenie pisma procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika skutkuje jego odrzuceniem bez wezwania do uzupełnienia opłaty na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. Zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego nie naruszało przepisów prawa w sposób kwalifikowany, a zatem skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest oczywiście bezzasadna.

Odrzucone argumenty

Opłata od zażalenia powinna być obliczona od wartości przedmiotu zaskarżenia, a nie wartości przedmiotu sporu. Naruszenie art. 1302 § 2 k.p.c. przez odrzucenie zażalenia opłaconego od wartości przedmiotu sporu w drugiej instancji. Niekonstytucyjność art. 1302 § 3 k.p.c. w zakresie, w jakim przewiduje odrzucenie pisma bez wezwania.

Godne uwagi sformułowania

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia szczególnego rodzaju. Za orzeczenie niezgodne z prawem uznać można tylko takie orzeczenie, które jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami i z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć (dyskrecjonalności) albo zostało wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej. Bezzasadność skargi jest oczywista, gdy już z jej treści, bez głębszej analizy i jurydycznych dociekań wynika, że nie zostałaby uwzględniona, czyli Sąd Najwyższy wydałby wyrok ją oddalający. Treść zdania drugiego art. 35 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych jest wyraźna i wynika z niej wprost, że rodzaj opłaty w sprawach z zakresu prawa pracy (podstawowa czy stosunkowa) zależy od wartości przedmiotu sporu przewyższającej kwotę 50.000 zł, a nie od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Skład orzekający

Katarzyna Gonera

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat sądowych w sprawach pracowniczych, zwłaszcza rozróżnienie między wartością przedmiotu sporu a wartością przedmiotu zaskarżenia oraz stosowanie art. 1302 § 3 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i przepisów o kosztach sądowych obowiązujących w danym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z opłatami sądowymi, które może mieć znaczenie praktyczne dla prawników i stron postępowań. Wyjaśnia subtelne różnice między pojęciami prawnymi.

Czy opłata od zażalenia zależy od wartości sporu czy zaskarżenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową różnicę.

Dane finansowe

WPS: 56 500 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I BP 6/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 18 października 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Katarzyna Gonera 
 
w sprawie z powództwa W. A. 
przeciwko Bankowi […] Spółce Akcyjnej  
o ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy i zadośćuczynienie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 18 października 2010 r., 
skargi powoda o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia - 
postanowienia Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 5 grudnia 2008 r.,  
 
 
1. odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania; 
2. nie obciąża powoda obowiązkiem zwrotu stronie pozwanej 
kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu wywołanym 
wniesieniem skargi. 
 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Okręgowy w K. – Sąd Pracy postanowieniem z 7 lipca 2008 r., odrzucił 
na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. zażalenie powoda na postanowienie z 5 czerwca 
2008 r. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 35 ust. 
1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w sprawach o prawa 
majątkowe z zakresu prawa pracy, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa 
kwotę 50.000 zł, pobiera się od wszystkich podlegających opłacie pism 
procesowych opłatę stosunkową. Dotyczy to także pism wnoszonych przez 

 
 
2 
powoda. Wartość przedmiotu sporu w niniejszej sprawie wynosiła 56.500 zł, zaś 
wartość przedmiotu zaskarżenia 50.000 zł. Powód powinien był uiścić od zażalenia 
opłatę stosunkową w wysokości 500 zł, ponieważ według art. 19 ust. 3 pkt 2  
ustawy o kosztach sądowych, od zażalenia pobiera się piątą część opłaty, chyba że 
przepis szczególny stanowi inaczej. Powód uiścił natomiast opłatę podstawową w 
kwocie 30 zł. Skoro profesjonalny pełnomocnik powoda nie uiścił należnej opłaty od 
zażalenia w kwocie 500 zł, to na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. w związku z art. 370 
k.p.c. i art. 397 § 2 k.p.c. nienależycie opłacone zażalenie podlegało odrzuceniu. 
Na powyższe postanowienie pełnomocnik powoda wniósł zażalenie, 
zarzucając naruszenie art. 35 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych 
oraz art. 1302 § 3 k.p.c. i podnosząc, że w toku postępowania apelacyjnego wartość 
przedmiotu sporu jest równa wartości przedmiotu zaskarżenia. Tym samym, skoro 
wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie wynosiła 50.000 zł, to opłata 
od zażalenia wynosiła 30 zł. Powód podniósł, że zarówno jego apelacja od wyroku 
Sądu Okręgowego z 12 marca 2008 r. jak i zażalenie z 25 czerwca 2008 r. na 
postanowienie Sądu Okręgowego z 5 czerwca 2008 r. zostały należycie opłacone. 
Pełnomocnik powoda zwrócił również uwagę na niekonstytucyjność art. 1302 § 3 
k.p.c. 
Sąd Apelacyjny– Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z 5 
grudnia 2008 r., oddalił zażalenie.  
Sąd Apelacyjny stwierdził, że zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 
2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w sprawach z zakresu prawa 
pracy pobiera się opłatę podstawową w kwocie 30 zł wyłącznie od apelacji, 
zażalenia, skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem 
prawomocnego orzeczenia. Jednakże w sprawach, w których wartość przedmiotu 
sporu przewyższa kwotę 50.000 zł, pobiera się od wszystkich podlegających 
opłacie pism procesowych opłatę stosunkową. Z treści powołanego przepisu 
wynika wprost, że rodzaj opłaty w sprawach z zakresu prawa pracy (podstawowa 
czy stosunkowa) zależy od wartości przedmiotu sporu przewyższającej kwotę 
50.000 zł, a nie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Uzależnienie rodzaju opłaty 
od wartości przedmiotu sporu (a nie od wartości przedmiotu zaskarżenia) wynika 
nie tylko z dosłownej treści tego przepisu, ale także z analizy systemowej. W art. 35 

 
 
3 
ust. 1 ustawy o kosztach sądowych wymienione są jako podlegające opłacie 
wyłącznie środki zaskarżenia. W treści art. 13 ustawy o kosztach sądowych 
ustawodawca wyraźnie rozróżnia przypadki pobierania opłaty stosownie do 
wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia. Jeżeli więc art. 35 
ust. 1 ustawy, który obejmuje tylko środki zaskarżenia, nie uzależnia rodzaju opłaty 
od wartości przedmiotu zaskarżenia, oznacza, że jest ona zależna od wskazanej w 
tym przepisie wartości przedmiotu sporu. Sąd Apelacyjny stwierdził, że wartość 
przedmiotu sporu, będącego przedmiotem wyroku Sądu pierwszej instancji, 
przekraczała 50.000 zł, tym samym od zażalenia i apelacji należało uiścić opłatę 
stosunkową obliczoną od wartości przedmiotu zaskarżenia, nawet jeśli wartość 
przedmiotu zaskarżenia była równa kwocie 50.000 zł.  
Zgodnie z art. 1302 § 3 k.p.c. sąd odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty 
pisma procesowe wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika 
patentowego obejmujące środki odwoławcze lub środki zaskarżenia (apelację, 
zażalenie, skargę kasacyjną, skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem 
prawomocnego orzeczenia, sprzeciw od wyroku zaocznego, zarzuty od nakazu 
zapłaty, skargę na orzeczenie referendarza sądowego) podlegające opłacie w 
wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości 
przedmiotu zaskarżenia. Treść art. 1302 § 3 k.p.c. została uznana za niezgodną z 
Konstytucją RP tylko w takim zakresie, w jakim przepisy postępowania cywilnego w 
sprawach gospodarczych przewidują, że sąd odrzuca nieopłacone środki 
odwoławcze 
lub 
środki 
zaskarżenia 
wniesione 
przez 
przedsiębiorcę 
niereprezentowanego przez adwokata lub radcę prawnego bez uprzedniego 
wezwania do uiszczenia należnej opłaty. Taka sytuacja procesowa nie miała 
miejsca w niniejszej sprawie. Sąd Okręgowy słusznie odrzucił zażalenie powoda, 
który -  reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - zamiast kwoty 500 
zł uiścił od zażalenia kwotę 30 zł. 
Skargę 
o 
stwierdzenie 
niezgodności 
z 
prawem 
prawomocnego 
postanowienia Sądu Apelacyjnego z 5 grudnia 2008 r., wniósł pełnomocnik 
powoda, zaskarżając to postanowienie w całości.  
Skarżący oparł skargę na podstawach: 

 
 
4 
1) naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 
28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, przez błędną jego 
interpretację i uznanie, że w sprawach pracowniczych opłatę sądową od apelacji, a 
w konsekwencji i od zażalenia, oblicza się przyjmując jako wyznacznik stosowania 
opłaty stosunkowej czy też podstawowej wartość przedmiotu sporu obowiązującą w 
pierwszej instancji, a nie w drugiej instancji, co w żaden sposób nie odzwierciedla 
wartości przedmiotu zaskarżenia i tym samym pogarsza sytuację procesową 
strony, która pomimo ograniczenia sporu do kwoty zaskarżenia zmuszona jest 
płacić wyższą opłatę sądową, nieadekwatną do wartości przedmiotu zaskarżenia; 
2) naruszenia prawa procesowego, a mianowicie art. 1302 § 2 k.p.c., przez 
oddalenie zażalenia, które zostało nieprawidłowo opłacone, bo nie od wartości 
przedmiotu sporu w pierwszej instancji, a od wartości przedmiotu sporu w drugiej 
instancji (czyli wartości przedmiotu zaskarżenia), mimo że art. 1302 § 2 k.p.c. 
wyraźnie przewiduje, że sąd odrzuca bez wezwania pismo podlegające opłacie w 
wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości 
przedmiotu zaskarżenia, a taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie - 
wręcz przeciwnie opłacono opłatę sądową zgodnie z wartością przedmiotu 
zaskarżenia (pełnomocnik skarżącego miał prawdopodobnie na uwadze art. 1302 § 
3 k.p.c., a nie art. 1302 § 2 k.p.c., oraz odrzucenie, a nie oddalenie, na jego 
podstawie zażalenia). 
Zdaniem 
pełnomocnika 
skarżącego, 
wydane 
orzeczenie 
wyrządziło 
powodowi szkodę, „gdyż uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy przez 
Sąd drugiej instancji i dokonanie ewentualnej zmiany lub uchylenia wyroku 
oddalającego powództwo w sprawie o mobbing, którym to pozwem skarżący 
domagał się zasądzenia kwoty zadośćuczynienia w wysokości 50.000 zł. Nadto w 
wyniku dokonania interpretacji niejasnego przepisu prawa na niekorzyść 
skarżącego ograniczono skarżącemu prawo do sądu.” 
Pełnomocnik powoda podniósł, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w 
drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. 
Skarżący wniósł o stwierdzenie niezgodności zaskarżonego orzeczenia z art. 
35 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i art. 1302 § 3 k.p.c. 
oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. 

 
 
5 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia 
jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia szczególnego rodzaju. Jest środkiem 
prawnym służącym nie wzruszeniu prawomocnego orzeczenia, które pozostaje w 
mocy, choćby było wadliwe, lecz wyłącznie kontroli legalności zaskarżonego 
orzeczenia w kontekście możliwości ubiegania się o przyznanie od Państwa 
(Skarbu 
Państwa) 
odszkodowania 
za 
szkodę 
wyrządzoną 
wydaniem 
prawomocnego orzeczenia (art.  4171 § 2 k.c.). 
Istnieją zauważalne analogie między skargą o stwierdzenie niezgodności z 
prawem prawomocnego orzeczenia a skargą kasacyjną. Obydwa te środki 
(określone mianem nadzwyczajnych) stanowią dopełniający się system kontroli 
legalności orzeczeń sądowych. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest 
jednym ze środków nadzoru judykacyjnego Sądu Najwyższego.  
Wniesiona skarga spełnia wymagania konstrukcyjne wynikające z art. 4245 § 
1 k.p.c., dlatego nie została odrzucona. W tej sytuacji rozstrzygnięcia wymagało, 
czy powinna zostać przyjęta do rozpoznania. 
 W przedmiocie przyjęcia (odmowy przyjęcia) skargi o stwierdzenie 
niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Sąd Najwyższy orzeka w 
ramach tzw. przesądu, którego celem jest wyeliminowanie takich skarg, które są 
oczywiście bezzasadne (art. 4249 w związku z art. 3989 § 2 i art. 42412 k.p.c.).  
Oceny, czy skarga jest „oczywiście bezzasadna”, należy dokonywać w 
powiązaniu z pojęciem „niezgodności orzeczenia z prawem”, skoro jest ono 
elementem konstrukcyjnym skargi (art. 4245 § 1 pkt 3 i 6 k.p.c.). Za orzeczenie 
niezgodne z prawem – w rozumieniu art. 4241 k.p.c. w związku z art. 4171 § 2 k.c. – 
uznać można tylko takie orzeczenie, które jest niewątpliwie sprzeczne z 
zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami i z ogólnie przyjętymi 
standardami rozstrzygnięć (dyskrecjonalności) albo zostało wydane w wyniku 
szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które 
jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej (por. wyroki Sądu 
Najwyższego z dnia 31 marca 2006 r., IV CNP 25/05, OSNC 2007, nr 1, poz. 17; z 

 
 
6 
dnia 17 maja 2006 r., I CNP 14/06, niepubl.; z dnia 7 lipca 2006 r., I CNP 33/06, 
OSNC 2007, nr 2, poz. 35; z dnia 4 stycznia 2007 r., V CNP 132/06, niepubl.; z dnia 
25 maja 2007 r., I CNP 17/07, LEX nr 286765 i z dnia 22 lipca 2010 r., I CNP 
100/09, LEX nr 603887). Takie definiowanie pojęcia „orzeczenie niezgodne z 
prawem” wynika ze specyfiki władzy sądowniczej oraz jej ustroju i w konsekwencji 
konieczności formułowania autonomicznej, swoistej definicji bezprawności jako 
przesłanki odpowiedzialności Państwa (Skarbu Państwa) za szkodę wyrządzoną 
orzeczeniem sądowym. Istotną rolę w procesie stosowania prawa pełni wykładnia, 
której rezultaty mogą różnić się w zależności od jej przedmiotu, metod oraz 
podmiotu jej dokonującego.  
Również 
w 
orzecznictwie 
Europejskiego 
Trybunału 
Sprawiedliwości 
(Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej) podkreśla się, że szczególne funkcje 
wypełniane w państwie przez sądy oraz zasada pewności prawa powodują, że 
państwo może ponieść odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną orzeczeniem 
sądowym tylko wtedy, gdy sąd naruszył prawo w sposób oczywisty, w przypadku 
bowiem wykonywania władzy dyskrecjonalnej niezbędny jest pewien margines 
błędu, którego popełnienie nie może rodzić odpowiedzialności odszkodowawczej 
państwa (por. wyrok ETS z 30 września 2003 r., w sprawie C-224/01, Gerhard 
Koebler przeciwko Austrii). Podobnie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 4 grudnia 
2001 r., SK 18/00 (OTK-A 2001, nr 8, poz. 256), zwrócił uwagę, że stan prawny 
wynikający z wykładni art. 77 ust. 1 Konstytucji RP nie może być rozumiany jako 
stworzenie podstawy prawnej do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych w 
odniesieniu do każdego wadliwego orzeczenia sądowego.  
Przyjąć zatem należy, że bezzasadność skargi jest oczywista, gdy już z jej 
treści, bez głębszej analizy i jurydycznych dociekań wynika, że nie zostałaby  
uwzględniona, czyli Sąd Najwyższy wydałby wyrok ją oddalający. 
W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego 
postanowienia Sądu Apelacyjnego z 5 grudnia 2008 r. powód domagał się 
stwierdzenia, że zaskarżone orzeczenie jest niezgodne z art. 35 ust. 1 ustawy o 
kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz art. 1302 § 3 k.p.c.  
Tak sformułowany wniosek skargi pozwalał na odmowę przyjęcia jej do 
rozpoznania. Skarga nie zasługiwała na przyjęcie jej do rozpoznania, ponieważ 

 
 
7 
zaskarżone nią orzeczenie (postanowienie Sądu Apelacyjnego z 5 grudnia 2008 r.)  
nie tylko nie narusza art. 35 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach 
cywilnych oraz art. 1302 § 3 k.p.c. w sposób kwalifikowany, tj. widoczny od razu, 
bez wnikania w szczegóły sprawy oraz bez potrzeby szczegółowej analizy 
wskazanej podstawy skargi, ale w ogóle nie narusza tych przepisów w żaden 
sposób. 
Kwestie wysokości opłat sądowych w sprawach z zakresu prawa pracy 
reguluje art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w 
sprawach cywilnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.). 
Zgodnie z tym przepisem,  w sprawach z zakresu prawa pracy pobiera się opłatę 
podstawową w kwocie 30 złotych wyłącznie od apelacji, zażalenia, skargi 
kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego 
orzeczenia (zdanie pierwsze), natomiast w sprawach, w których wartość 
przedmiotu sporu przewyższa kwotę 50.000 złotych, pobiera się od wszystkich 
podlegających opłacie pism procesowych opłatę stosunkową (zdanie drugie). 
Opłatę stosunkową reguluje art. 13 ustawy o kosztach sądowych. Zgodnie z 
tym przepisem, opłatę stosunkową pobiera się w sprawach o prawa majątkowe, 
przy czym wynosi ona 5 % wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia. 
Zgodnie z treścią art. 19 ust. 3 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych, piątą część 
opłaty pobiera się między innymi od zażalenia. W rozpoznawanej sprawie cała 
opłata stosunkowa od kwoty 50.000 zł wynosiła 2.500 zł, a jej piąta część 500 zł. 
Prawidłowo przyjął Sąd Apelacyjny, że od zażalenia profesjonalny pełnomocnik 
powoda powinien był uiścić opłatę stosunkową w kwocie 500 zł, tymczasem uiścił 
jedynie opłatę podstawową w kwocie 30 zł. 
 Treść zdania drugiego art. 35 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych jest 
wyraźna i wynika z niej wprost, że rodzaj opłaty w sprawach z zakresu prawa pracy 
(podstawowa czy stosunkowa) zależy od wartości przedmiotu s p o r u 
przewyższającej kwotę 50.000 zł, a nie od wartości przedmiotu zaskarżenia. 
Wykładnia 35 ust. 1 zdanie drugie ustawy o kosztach sądowych prowadzi do 
wniosku, że przepis ten dotyczy spraw, w których wartość przedmiotu sporu (czyli 
przedmiotu poddanego pod osąd sądowi pierwszej instancji), a nie wartość 
przedmiotu 
zaskarżenia 
w 
postępowaniu 
apelacyjnym, 
zażaleniowym 
lub 

 
 
8 
kasacyjnym, przewyższa kwotę 50.000 zł. Wartość przedmiotu sporu i wartość 
przedmiotu zaskarżenia nie są pojęciami tożsamymi, co wynika jednoznacznie z 
art. 13 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych oraz z porównania treści art. 19 § 1 
k.p.c. i art. 368 § 2 k.p.c.  
Nie można podzielić poglądu pełnomocnika skarżącego, że wartość 
przedmiotu zaskarżenia, o jakiej stanowi art. 13 ust. 1 ustawy o kosztach 
sądowych, to także wartość przedmiotu sporu, tyle że odniesiona do przedmiotu 
postępowania 
przed 
sądem 
drugiej 
instancji. 
Podzielenie 
tego 
poglądu 
oznaczałoby, że pojęcie wartości przedmiotu zaskarżenia nie miałoby swojego 
desygnatu (niewątpliwie innego od wartości przedmiotu sporu), a w przypadku 
wystąpienia przez powoda z roszczeniem majątkowym o wartości przekraczającej 
50.000 zł, w postępowaniu zażaleniowym i apelacyjnym opłata nigdy nie byłaby 
stosunkowa, lecz zawsze podstawowa, gdyby skarżący (wnoszący zażalenie lub 
apelację) zaskarżył orzeczenie sądu pierwszej instancji jedynie częściowo, podając 
jako wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę nieprzekraczającą 50.000 zł tylko po to, 
aby uzyskać możliwość uiszczenia niższej opłaty (podstawowej).  
 
Obowiązek uiszczenia od zażalenia opłaty podstawowej w wysokości 30 zł 
występuje w sprawie z zakresu prawa pracy, w której wartość przedmiotu sporu od 
początku procesu (od pierwszej instancji) nie przekraczała 50.000 zł. Jeżeli 
natomiast wartość przedmiotu sporu w postępowaniu przed sądem pierwszej 
instancji była wyższa od 50.000 zł, to wnoszący środek zaskarżenia (w tym 
apelację lub zażalenie) jest zobowiązany uiścić opłatę sądową na ogólnych 
zasadach wynikających z art. 13 ustawy o kosztach sądowych - także wówczas, 
gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa od tej kwoty. Uzależnienie rodzaju 
opłaty od wartości przedmiotu sporu (a nie od wartości przedmiotu zaskarżenia) 
wynika nie tylko z treści art. 35 ust. 1 w związku z art. 13 ust.1 ustawy o kosztach 
sądowych w sprawach cywilnych, ale także z analizy systemowej.  
 
Wątpliwości interpretacyjne dotyczące wysokości opłat uiszczanych w 
sprawach z zakresu prawa pracy od środków odwoławczych i środków zaskarżenia 
Sąd Najwyższy rozstrzygnął już w wielu publikowanych orzeczeniach (choćby w 
uchwałach: z 9 stycznia 2007 r., II PZP 5/06, OSNP 2007, nr 11-12, poz. 152; z 27 
marca 2007 r., II PZP 1/07,  OSNP 2007, nr 19-20, poz. 270; z 11 września 2007 r., 

 
 
9 
II PZP 5/07, OSNP 2008, nr 1-2, poz. 2; z 5 grudnia 2007 r., II PZP 6/07, OSNP 
2008, nr 7-8, poz. 89 oraz w licznych publikowanych postanowieniach). Z 
przytoczonych uchwał wynika, między innymi, że w sprawie z zakresu prawa pracy 
z powództwa pracownika, w której wartość przedmiotu sporu przewyższa kwotę 
50.000 zł, od zażalenia, apelacji lub skargi kasacyjnej wniesionej przez pracownika 
będącego powodem (podobnie od środków zaskarżenia pozwanego pracodawcy), 
w przypadku gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa od tej kwoty, pobiera 
się opłatę stosunkową obliczoną od wskazanej przez skarżącego wartości 
przedmiotu zaskarżenia - na podstawie art. 35 ust.1 zdanie drugie ustawy o 
kosztach sądowych (por. także postanowienie Sądu Najwyższego z 8 stycznia 
2008 r., I PK 221/07, LexPolonica nr 2028023, z 29 stycznia 2008 r., I PK 239/07, 
LexPolonica nr 2028032). W sprawach z zakresu prawa pracy rodzaj opłaty od 
zażalenia (podstawowa czy stosunkowa) zależy od wartości przedmiotu sporu, a 
nie od wartości przedmiotu zaskarżenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 
21 września 2006 r., II PZ 34/06, OSNP 2007, nr 19-20, poz. 282).  Stąd też w 
sprawie z powództwa pracownika, w której żądał on w pozwie (w toku 
postępowania przed sądem pierwszej instancji) kwoty wyższej niż 50.000 zł, zdanie 
pierwsze art. 35 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych nie ma w ogóle zastosowania. 
W sprawie takiej obie strony uiszczają od wnoszonych przez siebie pism 
procesowych opłatę stosunkową przewidzianą w art. 13 ust. 1 ustawy o kosztach 
sądowych. Nie ma w niej zatem możliwości zastąpienia opłaty stosunkowej, 
obliczanej na zasadach ogólnych, opłatą podstawową określoną w zdaniu 
pierwszym art. 35 ust. 1, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia zostanie określona 
w apelacji albo w skardze kasacyjnej na kwotę niższą niż 50.000 zł. Takie 
stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. postanowienia 
z 21 września 2006 r., II PZ 34/06, OSNP z 2007 r. nr 19-20, poz. 282 ; z 23 
listopada 2006 r., II PZ 43/06, OSNP z 2007 r. nr 23-24, poz. 353; z  23 listopada 
2006 r., II PZ 45/06; z 11 grudnia 2006 r., I PK 197/06; z 18 grudnia 2006 r., II PZ 
59/06; z 15 lutego 2007 r., I PK 283/06, niepublikowane). 
 
 
 
W rozpoznawanej sprawie powód, wnosząc pozew, określił wartość 
przedmiotu sporu na kwotę ponad 50.000 zł, domagając się ekwiwalentu 
pieniężnego za urlop wypoczynkowy i zadośćuczynienia z tytułu mobbingu. Należy 

 
 
10
zatem stwierdzić, że wartość przedmiotu sporu przez Sądem pierwszej instancji 
stanowiła niewątpliwie kwota przewyższająca 50.000 zł. Dla ustalenia rodzaju 
opłaty należnej od zażalenia nie ma znaczenia, że sam skarżący wartość 
przedmiotu zaskarżenia określił w apelacji na kwotę 50.000 zł. Dla rodzaju opłaty 
istotna jest bowiem wartość przedmiotu sporu, a nie wartość przedmiotu 
zaskarżenia. Wobec tego, że wartość przedmiotu sporu w rozpoznawanej sprawie 
od początku przewyższała kwotę 50.000 zł, apelacja i zażalenie podlegały opłacie 
stosunkowej, w przypadku zażalenia stanowiącej piątą część opłaty stosunkowej 
obliczonej od podanej wartości przedmiotu zaskarżenia, czyli od kwoty 50.000 zł. 
Opłata sądowa od zażalenia powinna była zostać uiszczona w wysokości 
wynoszącej 500 zł, zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 zdanie drugie ustawy o kosztach 
sądowych. Tymczasem pełnomocnik skarżącego opłacił zażalenie opłatą w kwocie 
30 zł, opowiadającej wysokości opłaty podstawowej. Zażalenie nie zostało zatem 
należycie opłacone.  
 
Skarżący powołuje się również na niezgodność zaskarżonego postanowienia 
z art. 1302 § 3 k.p.c., uchylonego ustawą z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy 
– Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 234, 
poz. 1571). Uchylenie tego przepisu nastąpiło ze skutkiem od dnia 1 lipca 2009 r. 
W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego miał obowiązek uiścić - bez 
wezwania - od zażalenia wniesionego przed 1 lipca 2009 r. należną opłatę, w 
wysokości stosunkowej obliczonej od wskazanej przez siebie wartości przedmiotu 
zaskarżenia. 
Ustalenie 
wysokości 
należnej 
opłaty 
było 
prostą 
operacją 
arytmetyczną. Celem art. 1302 § 3 k.p.c. było zobowiązanie profesjonalnych 
pełnomocników stron do obliczenia i uiszczenia należnej od środka odwoławczego 
lub środka zaskarżenia opłaty bez wzywania o jej uiszczenie. Jeżeli zatem pismo 
zawierające środek zaskarżenia zostało opłacone tylko częściowo, to naruszony 
został obowiązek przewidziany tym przepisem i pismo takie podlegało odrzuceniu 
bez wzywania do uzupełnienia należnej opłaty sądowej. Stanowisko takie można 
uznać za utrwalone w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. postanowienia Sądu 
Najwyższego z 23 sierpnia 2006 r., I CNP 48/06, niepublikowane; z 15 listopada 
2006 r., V CZ 79/06, niepublikowane; z  6 lipca 2006 r., III CZ 35/06, 
niepublikowane, z dnia 24 listopada 2006 r., III CZ 70/06, niepublikowane).  

 
 
11
 
Należy również dodać, że w obecnym stanie prawnym (poczynając od 1 
lipca 2009 r.) w przepisach procedury cywilnej normujących postępowanie toczące 
się na skutek wniesienia środka zaskarżenia lub środka odwoławczego nie ma 
szczególnych regulacji odnoszących się do uiszczania opłat sądowych od pism 
procesowych, wobec czego stosuje się w tym zakresie odpowiednio przepisy o 
postępowaniu przed sądem pierwszej instancji (w postępowaniu apelacyjnym na 
podstawie odesłania zawartego w art. 391 § 1 k.p.c., a w postępowaniu kasacyjnym 
na podstawie odesłania zawartego w art. 39821 w związku z art. 391 § 1 k.p.c.). 
Odpowiednie zastosowanie znajdują zatem art. 130 § 1 k.p.c. i art. 1302 § 1 k.p.c. 
W rozpoznawanej sprawie, ze względu na datę wydania zaskarżonego 
postanowienia Sądu Apelacyjnego (5 grudnia 2008 r.) miał jednak zastosowanie 
art. 1302 § 3 k.p.c. sprzed jego uchylenia. Przepis ten został uznany przez Trybunał 
Konstytucyjny za zgodny z Konstytucją (por. wyrok z 14 września 2009 r., SK 
47/07, OTK-A 2009 nr 8, poz. 122, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że 
art. 1302 § 3 k.p.c., w brzmieniu nadanym przez art. 126 pkt 12 ustawy z dnia 28 
lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, obowiązującym do dnia 
30 czerwca 2009 r., w zakresie, w jakim przewiduje, że sąd odrzuca nieopłacone 
zarzuty od nakazu zapłaty, wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub 
rzecznika patentowego, bez uprzedniego wezwania do uiszczenia należnej opłaty, 
jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 oraz w związku z art. 2 
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). 
 
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżone postanowienie 
Sądu Apelacyjnego nie jest sprzeczne z przepisami prawa wskazanymi w skardze 
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. 
W razie stwierdzenia, że skarga jest "oczywiście bezzasadna", Sąd 
Najwyższy  odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania (art. 4249 k.p.c.). Oczywista 
bezzasadność skargi zachodzi wtedy, gdy jest dostrzegalna prima facie przy 
wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej i gdy jej stwierdzenie możliwe jest 
bez szczegółowej analizy skargi.  
Zaskarżonemu  postanowieniu  nie można przypisać niezgodności z 
prawem, w związku z czym Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do 
rozpoznania jako oczywiście bezzasadnej (art. 4249 § 1 k.p.c.). Ponieważ przepisy  

 
 
12
 
nie wyjaśniają, w jakim składzie, na jakim posiedzeniu i w formie jakiego orzeczenia 
następuje odmowa przyjęcia skargi do rozpoznania, odpowiednie zastosowanie 
znajdą art. 3989 § 2 k.p.c. i art. 39810 zdanie drugie k.p.c., co oznacza, że Sąd 
Najwyższy o odmowie przyjęcia skargi orzeka postanowieniem, na posiedzeniu 
niejawnym, w składzie jednego sędziego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI