I BP 17/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Janusza W. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Sądu Okręgowego w Białymstoku, które oddaliło jego powództwo o zapłatę. Powód domagał się wyrównania dodatku stażowego, twierdząc, że nowe warunki płacy wprowadzone Ponadzakładowym Układem Zbiorowym Pracy były dla niego mniej korzystne w zakresie tego składnika wynagrodzenia. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, uznając, że nowe warunki, mimo potencjalnego obniżenia dodatku stażowego, były ogólnie korzystniejsze ze względu na wzrost wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę, odwołał się do swojej wcześniejszej wykładni art. 241(13) k.p., która dopuszczała jednostronną zmianę wysokości poszczególnych składników wynagrodzenia, jeśli globalne wynagrodzenie nie uległo obniżeniu. Sąd podkreślił, że sama zmiana kierunku wykładni przez Sąd Najwyższy (w uchwale III PZP 3/04) nie może stanowić podstawy do stwierdzenia niezgodności z prawem orzeczenia wydanego przed tą zmianą, które opierało się na wcześniejszej, ugruntowanej wykładni.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie, dlaczego zmiana wykładni przez Sąd Najwyższy nie czyni niezgodnym z prawem orzeczeń wydanych przed tą zmianą.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany kierunku orzecznictwa i stosowania skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zmiana wykładni przepisu prawa przez Sąd Najwyższy uzasadnia stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia wydanego przed tą zmianą, które opierało się na wcześniejszej wykładni?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama zmiana kierunku wykładni przez Sąd Najwyższy nie uzasadnia stwierdzenia niezgodności z prawem orzeczenia wydanego przed podjęciem uchwały, uwzględniającego wcześniejszy kierunek wykładni.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem wymaga kwalifikowanego, elementarnego i oczywistego charakteru niezgodności z prawem. Zmiana wykładni, nawet istotna, nie czyni automatycznie orzeczenia wydanego przed tą zmianą niezgodnym z prawem, jeśli opierało się ono na ówcześnie obowiązującej i akceptowanej wykładni.
Czy wprowadzenie mniej korzystnego postanowienia dotyczącego składnika wynagrodzenia w nowym układzie zbiorowym pracy wymaga wypowiedzenia zmieniającego, nawet jeśli ogólne wynagrodzenie pracownika nie uległo obniżeniu?
Odpowiedź sądu
Sądy niższych instancji uznały, że nie, jeśli ogólne wynagrodzenie pracownika wzrosło. Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę w kontekście wcześniejszej wykładni, która dopuszczała takie rozwiązanie.
Uzasadnienie
Wcześniejsza wykładnia Sądu Najwyższego dopuszczała jednostronną zmianę wysokości poszczególnych składników wynagrodzenia przez pracodawcę, jeśli nie prowadziło to do obniżki globalnego wynagrodzenia. Uchwała III PZP 3/04 zmieniła ten kierunek, wymagając wypowiedzenia zmieniającego nawet w przypadku braku obniżki globalnego wynagrodzenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Janusz W. | osoba_fizyczna | powód |
| PKP SA Centrala Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w B. | spółka | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.p. art. 241¹³ § § 2
Kodeks pracy
Przepis ten reguluje kwestię wprowadzania mniej korzystnych postanowień układów zbiorowych pracy poprzez wypowiedzenie zmieniające. Interpretacja tego przepisu była przedmiotem rozbieżności orzeczniczych.
Pomocnicze
k.c. art. 417-417²
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy sprawowaniu władzy publicznej.
k.p.c. art. 424¹¹
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący orzekania w przedmiocie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana wykładni przepisu przez Sąd Najwyższy nie czyni niezgodnym z prawem orzeczenia wydanego przed tą zmianą, które opierało się na wcześniejszej wykładni. • Orzeczenie niezgodne z prawem musi być sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami lub wydane w wyniku rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 241(13) § 2 k.p. w związku z uchwałą III PZP 3/04. • Przyjęcie przez sądy niższych instancji, że ocenę korzystności wprowadzenia nowych zasad wynagradzania należy odnosić do ogólnej kwoty wynagrodzenia, a nie do jej poszczególnych składników. • Przyjęcie, że powód zaakceptował bez zastrzeżeń zmiany w Ponadzakładowym Układzie Zbiorowym Pracy w sposób dorozumiany.
Godne uwagi sformułowania
dokonanie przez Sąd Najwyższy w powiększonym składzie siedmiu sędziów odmiennej od dotychczasowej wykładni art. 24113 k.p., nie uzasadnia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia wydanego przed podjęciem uchwały, uwzględniającego wcześniejszy kierunek wykładni tego przepisu. • kluczowe pojęcie „niezgodności z prawem”, rodzące odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa musi być rozumiane jako mające charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty • Orzeczenie niezgodne z prawem to orzeczenie, które jest sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi regułami rozstrzygnięć albo zostało wydane w wyniku rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej.
Skład orzekający
Katarzyna Gonera
przewodniczący
Józef Iwulski
sędzia
Herbert Szurgacz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie, dlaczego zmiana wykładni przez Sąd Najwyższy nie czyni niezgodnym z prawem orzeczeń wydanych przed tą zmianą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany kierunku orzecznictwa i stosowania skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z możliwością kwestionowania orzeczeń po zmianie wykładni prawa przez Sąd Najwyższy, co ma znaczenie dla praktyki prawniczej.
“Czy zmiana wykładni prawa przez Sąd Najwyższy unieważnia wcześniejsze wyroki?”
Dane finansowe
WPS: 2977,5 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.