I BP 17/06Niezgodność z prawem zmiana wykładni przepisu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Janusza W. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Sądu Okręgowego w Białymstoku, które oddaliło jego apelację od wyroku Sądu Rejonowego. Powód domagał się zapłaty z tytułu dodatku stażowego, twierdząc, że zmiany w Ponadzakładowym Układzie Zbiorowym Pracy dla pracowników PKP SA były dla niego mniej korzystne i powinny wymagać wypowiedzenia zmieniającego. Sądy niższych instancji uznały, że nowe warunki płacy, mimo zmian w poszczególnych składnikach, nie były ogólnie mniej korzystne dla pracownika, a podwyżka wynagrodzenia zasadniczego rekompensowała ewentualne obniżenie dodatku stażowego. Skarżący powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z 2004 r. (III PZP 3/04), która odmiennie interpretowała art. 241(13) § 2 k.p., wymagając wypowiedzenia zmieniającego nawet przy ogólnym polepszeniu sytuacji pracownika. Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie oddalił skargę, podkreślając, że zmiana wykładni przepisu przez Sąd Najwyższy po wydaniu orzeczenia nie uzasadnia zarzutu niezgodności z prawem orzeczenia wydanego przed tą zmianą, które opierało się na wcześniejszej, utrwalonej wykładni.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie, dlaczego zmiana wykładni prawa nie stanowi podstawy do stwierdzenia niezgodności z prawem orzeczenia wydanego wcześniej.
Dotyczy specyficznej sytuacji skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i relacji między orzeczeniem a późniejszą uchwałą Sądu Najwyższego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zmiana wykładni przepisu prawa pracy przez Sąd Najwyższy uzasadnia stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia wydanego przed tą zmianą, które opierało się na wcześniejszej wykładni?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama zmiana wykładni przepisu przez Sąd Najwyższy nie uzasadnia stwierdzenia niezgodności z prawem orzeczenia wydanego przed podjęciem uchwały, jeśli orzeczenie to uwzględniało wcześniejszy kierunek wykładni.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem wymaga kwalifikowanego, elementarnego i oczywistego naruszenia prawa. Zmiana kierunku orzeczniczego po wydaniu orzeczenia nie czyni go z natury rzeczy niezgodnym z prawem, jeśli było ono zgodne z ówcześnie obowiązującą wykładnią.
Czy wprowadzenie przez ponadzakładowy układ zbiorowy pracy warunków nabywania i ustalania wysokości niektórych składników wynagrodzenia za pracę wymaga wypowiedzenia dotychczasowych warunków umowy o pracę, nawet jeśli ogólne wynagrodzenie pracownika nie uległo obniżeniu?
Odpowiedź sądu
Sądy niższych instancji, opierając się na wcześniejszej wykładni, uznały, że nie jest to wymagane, jeśli ogólne wynagrodzenie nie zostało obniżone. Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie nie rozstrzygał tej kwestii bezpośrednio, skupiając się na przesłankach skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Uzasadnienie
Sądy niższych instancji przyjęły, że podwyżka wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego rekompensowała ewentualne zmiany w dodatku stażowym, uznając nowe warunki za ogólnie korzystniejsze lub neutralne. Powód zarzucił błędną wykładnię art. 241(13) § 2 k.p. w kontekście uchwały III PZP 3/04.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Janusz W. | osoba_fizyczna | powód |
| PKP SA Centrala Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w B. | spółka | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.p. art. 241¹³ § § 2
Kodeks pracy
Sąd Najwyższy wskazał na rozbieżności w wykładni tego przepisu, podkreślając, że orzeczenie wydane przed uchwałą III PZP 3/04, opierające się na wcześniejszej wykładni, nie jest z tego powodu niezgodne z prawem.
Pomocnicze
k.p.c. art. 424¹¹
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 417-417²
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące odpowiedzialności Skarbu Państwa za niezgodne z prawem działania władzy.
k.c. art. 421
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana wykładni przepisu przez Sąd Najwyższy po wydaniu orzeczenia nie uzasadnia zarzutu niezgodności z prawem orzeczenia wydanego wcześniej, jeśli opierało się ono na ówcześnie obowiązującej wykładni. • Kwalifikowane, elementarne i oczywiste naruszenie prawa jest warunkiem stwierdzenia niezgodności z prawem.
Odrzucone argumenty
Zaskarżone orzeczenie było niezgodne z prawem z powodu błędnej wykładni art. 241(13) § 2 k.p. w świetle uchwały III PZP 3/04. • Powód poniósł szkodę w wysokości 2.977,50 zł z powodu nieotrzymania należnego wynagrodzenia.
Godne uwagi sformułowania
Dokonanie przez Sąd Najwyższy w powiększonym składzie siedmiu sędziów odmiennej od dotychczasowej wykładni art. 24113 k.p., nie uzasadnia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia wydanego przed podjęciem uchwały, uwzględniającego wcześniejszy kierunek wykładni tego przepisu. • kluczowe pojęcie „niezgodności z prawem”, (...) musi być rozumiane jako mające charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty
Skład orzekający
Katarzyna Gonera
przewodniczący
Józef Iwulski
sędzia
Herbert Szurgacz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie, dlaczego zmiana wykładni prawa nie stanowi podstawy do stwierdzenia niezgodności z prawem orzeczenia wydanego wcześniej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i relacji między orzeczeniem a późniejszą uchwałą Sądu Najwyższego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z niezgodnością z prawem orzeczeń sądowych i wpływem zmian w orzecznictwie na ocenę legalności wcześniejszych decyzji. Jest to istotne dla prawników procesowych.
“Czy nowa wykładnia prawa może unieważnić stare wyroki? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 2977,5 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.