V CNP 70/10

Sąd Najwyższy2011-03-15
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
niezgodność z prawemprawomocne orzeczeniepostanowieniewyrokkpcnowelizacjadopuszczalność skargiSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia, ponieważ przepisy dotyczące takiej skargi uległy zmianie i nie obejmują już postanowień.

Spółka M. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K., które oddaliło jej wniosek o sporządzenie uzasadnienia zarządzenia o wyłączeniu referendarza. Sąd Najwyższy, powołując się na nowelizację Kodeksu postępowania cywilnego z 2010 roku, stwierdził, że skarga taka nie jest już dopuszczalna, ponieważ nowe przepisy ograniczają możliwość jej wniesienia do prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji kończących postępowanie. W związku z tym skarga została odrzucona.

Spółka "M." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T. złożyła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 30 listopada 2009 r. Postanowienie to oddaliło wniosek spółki o sporządzenie uzasadnienia zarządzenia dotyczącego wyłączenia referendarza sądowego. Sąd Najwyższy rozpatrując tę skargę, wziął pod uwagę wejście w życie w dniu 25 września 2010 r. ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze. Zmiana ta wprowadziła nowe brzmienie art. 424¹ § 1 k.p.c., zgodnie z którym skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem można żądać jedynie w odniesieniu do prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie, pod warunkiem wyrządzenia szkody i braku możliwości zmiany lub uchylenia wyroku innymi środkami prawnymi. Ustawa nowelizująca nie zawierała przepisów nakazujących stosowanie dotychczasowych przepisów do skarg wniesionych przed zmianą, co oznaczało, że od 25 września 2010 r. stosowane były nowe przepisy, nawet do spraw w toku. W konsekwencji, skarga spółki "M.", mimo że wniesiona przed nowelizacją, podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 424⁸ § 1 k.p.c., ponieważ dotyczyła postanowienia, a nie wyroku kończącego postępowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia nie jest dopuszczalna po nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego z dnia 22 lipca 2010 r., która ograniczyła jej zakres do prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji kończących postępowanie.

Uzasadnienie

Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego z 2010 r. zmieniła art. 424¹ § 1 k.p.c., ograniczając możliwość wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem do prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji kończących postępowanie. Ustawa nowelizująca nie zawierała przepisów przejściowych, co oznacza, że nowe brzmienie przepisów stosuje się również do skarg wniesionych przed zmianą, ale nierozstrzygniętych do dnia wejścia w życie nowelizacji. Skarga dotycząca postanowienia nie spełnia wymogów nowej regulacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

"M." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w T.

Strony

NazwaTypRola
"M." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w T.spółkaskarżący
referendarz sądowy Sądu Rejonowego w T. M. Z.innepodmiot postępowania

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 424¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Po nowelizacji z 2010 r. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna tylko w odniesieniu do prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

k.p.c. art. 424⁸ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga niedopuszczalna podlega odrzuceniu.

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze

Ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. (Dz.U. Nr 155, poz. 1037) wprowadziła zmiany w przepisach dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, które weszły w życie 25 września 2010 r.

Pomocnicze

k.p.c. art. 424¹b

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku prawomocnych orzeczeń, od których skarga nie przysługuje, odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem można domagać się bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi, chyba że strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, która ograniczyła jej zakres do wyroków kończących postępowanie.

Godne uwagi sformułowania

Zgodnie z nowym brzmieniem art. 424¹ § 1 k.p.c., można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie... W ustawie nowelizującej Kodeks postępowania cywilnego brak przepisu nakazującego stosowanie dotychczasowych przepisów do skarg wniesionych przed zmianą stanu prawnego. W związku z tym skarga strony powodowej o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia, choć wniesiona w dniu 13 kwietnia 2010 r., podlegała jako już niedopuszczalna odrzuceniu (art. 4248 § 1 k.p.c.).

Skład orzekający

Lech Walentynowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego w zakresie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów w trakcie postępowania i dopuszczalności skargi na postanowienie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych ze zmianą przepisów, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Zmiana przepisów KPC: Kiedy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przestaje być możliwa?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CNP 70/10 
 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 15 marca 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
 
 
SSN Lech Walentynowicz 
 
 
 
w sprawie ze skargi "M." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością 
w T. 
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego 
postanowienia Sądu Okręgowego Sądu Gospodarczego w K. 
z dnia 30 listopada 2009 r.,  
w sprawie z wniosku "M." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T. 
o wyłączenie referendarza sądowego Sądu Rejonowego w T. M. Z., 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 marca 2011 r., 
 
 
 
odrzuca skargę.  
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w T. zakwestionowała skargą o 
stwierdzenie 
niezgodności 
z 
prawem 
prawomocne 
postanowienie 
Sądu 
Okręgowego w K. z dnia 30 listopada 2009 r. oddalające jej wniosek 
o sporządzenie uzasadnienia zarządzenia w przedmiocie wyłączenia referendarza 
sądowego. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W dniu 25 września 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. 
o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz 
ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 155, poz. 1037), która 
zmieniła przepisy dotyczące skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem 
prawomocnego orzeczenia. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 4241 § 1 k.p.c., 
można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu 
drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie 
stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze 
przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. W wypadku 
prawomocnych orzeczeń, od których skarga nie przysługuje, odszkodowania 
z tytułu 
szkody 
wyrządzonej 
przez 
wydanie 
prawomocnego 
orzeczenia 
niezgodnego z prawem można domagać się bez uprzedniego stwierdzenia 
niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi, chyba że strona nie 
skorzystała z przysługujących jej środków prawnych (art. 4241b k.p.c.). 
W ustawie nowelizującej Kodeks postępowania cywilnego brak przepisu 
nakazującego stosowanie dotychczasowych przepisów do skarg wniesionych przed 
zmianą stanu prawnego. W rezultacie od dnia 25 września 2010 r. mają 
zastosowanie przepisy w brzmieniu po nowelizacji, także w sytuacji, kiedy skarga 
została wniesiona przed nowelizacją, ale nie została prawomocnie rozstrzygnięta 
do dnia wejścia w życie omawianej zmiany przepisów. Ustawa nowelizująca nie 
wprowadziła bowiem szczególnych zasad odnoszących się do będących już w toku 
postępowań w sprawach ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem 
prawomocnego orzeczenia. 

 
3 
W związku z tym skarga strony powodowej o stwierdzenie niezgodności 
z prawem prawomocnego postanowienia, choć wniesiona w dniu 13 kwietnia 
2010 r., podlegała jako już niedopuszczalna odrzuceniu (art. 4248 § 1 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI