I AGa 5/24

Sygnatura akt I AGa 5/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 września 2024 roku Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny w składzie: Sędzia: Leon Miroszewski (przewodniczący) Protokolant: Jagoda Zajkowska po rozpoznaniu w dniu 12 września 2024 roku w Szczecinie na rozprawie sprawy z powództwa Gminy Miasta S. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. o zapłatę na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 27 września 2023 roku, sygnatura akt VIII GC 659/18 I. zmienia zaskarżony wyrok w puncie I. tylko o tyle, że początek biegu odsetek ustawowych za opóźnienie od zasądzonej w tym punkcie kwoty ustala na dzień 22 września 2017 roku; II. oddala apelację w pozostałej części; III. zasądza od pozwanej na rzecz powódki z powodów kwotę 4.050,00 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym; IV. zasądza od Skarbu Państwa – Sąd Okręgowy w Szczecinie na rzecz kuratora strony pozwanej – radcy prawnego G. W. (1) , kwotę 4.050,00 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych, powiększonej o należny podatek VAT tytułem wynagrodzenia za zastępowanie pozwanej w postępowaniu apelacyjnym. Leon Miroszewski Sygnatura akt I AGa 5/24 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 27 września 2023 roku, sygnatura akt VIII GC 659/18, Sąd Okręgowy w Szczecinie w punkcie I. zasądził od pozwanej (...) Hotele (...) z siedzibą w S. kwotę 79.904,77 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 21 września 2017 r. do dnia zapłaty; w punkcie II. oddalił powództwo w pozostałym zakresie; w punkcie III. ustalił, że pozwana jest zobowiązana do zwrotu powódce 85% poniesionych przez nią kosztów procesu, zaś na powodzie ciąży obowiązek zwrotu pozwanej 15% poniesionych przez nią kosztów procesu, przy czym szczegółowe ich wyliczenie pozostawił referendarzowi sądowemu; w punkcie IV. przyznał kuratorowi pozwanej - radcy prawnemu G. W. (2) wynagrodzenie w kwocie 5.400 zł podwyższone o kwotę należnego podatku Vat. Powyższe rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy oparł na następujących ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych: W dniu 1 października 2007 r. powódka Gmina Miasto S. – Zarząd (...) jako wynajmujący przejęła od najemcy Klubu Sportowego (...) lokal przy u. (...) w S. . Armatura znajdowała się wówczas w lokalu. Gmina Miasto S. ogłosiła przetarg ustny na najem zespołu pomieszczeń stanowiących lokal użytkowy położony przy ul. (...) w S. z przeznaczeniem na prowadzenie działalności hotelowej z towarzyszącą działalnością gastronomiczną. W dniu 3 kwietnia 2008 r. powódka przeprowadziła przetarg. W protokole z publicznego przetargu wskazano, iż lokal można oglądać po uprzednim uzgodnieniu terminu z zarządcą nieruchomości. Ponadto stwierdzono, że lokal przejmuje się w istniejącym stanie technicznym, a koszt ewentualnego remontu obciąża najemcę. W ogłoszeniu o przetargu znalazł się także zapis o tym, że w przypadku rozwiązania umowy najmu z przyczyn leżących po stronie najemcy, najemcy nie będzie przysługiwać roszczenie o zwrot nakładów poniesionych na remont, modernizację lub ulepszenie lokalu. Po przeprowadzeniu przetargu wybrano ofertę (...) Hotele spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. (obecnie (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. w likwidacji). W dniu 27 maja 2008 r. powódka, określona w umowie jako wynajmujący, zawarła z pozwaną określoną w umowie jako najemca, umowę najmu lokalu użytkowego położonego w S. przy ul. (...) . W § 1 ust. 2 umowy zapisano, że przedmiot najmu może być używany przez najemcę wyłącznic w celu prowadzenia w nim działalności hotelowej i gastronomii. W § 1 ust. 4 postanowiono, że wydanie przedmiotu najmu nastąpi w terminie do dnia 31 maja 2008 r., zaś w ust. 5 pozwana oświadczyła, że stan techniczny przedmiotu najmu jest jej znany oraz, że zrzeka się względem wynajmującego wszelkich roszczeń z tytułu wad przedmiotu najmu. Integralną część umowy stanowił protokół z przetargu. W § 2 ust. 1 umowy strony postanowiły, że miesięczny czynsz najmu zostanie ustalony na kwotę 20.064,91 zł; wysokość czynszu najmu ustalona została na podstawę 5,85-ktotności stawki podstawowej, wynikającej ze stosownej uchwały Rady Miasta S. ; jeżeli Rada Miasta S. podejmuje uchwałę o wprowadzeniu nowej stawki podstawowej, to począwszy od dnia wejścia w życie tej uchwały podstawą do obliczenia wysokości czynszu będzie nowa stawka podstawowa oraz wskaźnik jej krotności wskazany w ust 1 (§ 2. ust. 2). Na podstawie § 4 ust. 1 i 2 umowy do czynszu miał zostać doliczony podatek od towarów i usług według obowiązujących przepisów; ponadto najemca był zobowiązany ponosić opłaty związane z użytkowaniem przedmiotu najmu określone w załączniku nr 2 stanowiącym integralną część umowy. Zgodnie z § 5 umowy należności wynikające z umowy najemca miał obowiązek opłacać z góry do dnia 10-tego każdego miesiąca; za zwłokę w zapłacie należności określonych umową najemca zobowiązany był do zapłaty odsetek ustawowych. Najemca w myśl § 6 ust. 1 umowy nie mógł bez uprzedniej pisemnej zgody wynajmującego oddać przedmiotu najmu osobie trzeciej w podnajem ani do bezpłatnego użytkowania w całości lub w części. W § 9 ust. 1 i 2 strony postanowiły, że do nakładów na przedmiot najmu obciążających wynajmującego należą wyłącznie prace budowlane związane z utrzymaniem w należytym stanie elementów konstrukcyjnych przedmiotu najmu, mianowicie: fundamentów, ścian nośnych, stropów, słupków, belek i konstrukcji dachu; pozostałe nakłady związane z utrzymaniem przedmiotu najmu w należytym stanie będą obciążać 1 najemcę. W § 9 ust. 3 wskazano, że wszelkie koszty dostosowania przedmiotu najmu do prowadzonej lub planowanej działalności gospodarczej będą obciążać najemcę bez obowiązku zwrotu ich równowartości. Do obowiązków najemcy należało również utrzymanie w należytym stanie sanitarnym i estetycznym otoczenia przedmiotu najmu (ust. 4). W § 11 ust. 2 umowy najmu strony zastrzegły, że jeżeli najemca ulepszył przedmiot najmu wynajmujący może według swego wyboru albo zatrzymać ulepszenia bez obowiązku zwrotu ich równowartości albo żądać przywrócenia stanu poprzedniego, z zastrzeżeniem § 9 ust. 3 najemca zarzeka się wszelkich roszczeń w tym zakresie. W § 11 ust. 3 wskazano, że najemca zrzeka się roszczenia z tytułu wykonanych prac remontowych, adaptacyjnych, modernizacyjnych oraz nakładów związanych z ulepszeniem przedmiotu najmu w przypadku rozwiązania umowy z przyczyn leżących po stronie najemcy. Najemca zobowiązał się również zwrócić przedmiot najmu w stanie niepogorszonym ponad zużycie wynikające z normalnego użytkowania (§ 11 ust. 1). W § 12 strony postanowiły, że umowa zawarta jest na czas nieoznaczony, a w § 13 ust. 1 lit. f wskazano, że wynajmujący może wypowiedzieć najem bez zachowania okresu wypowiedzenia jeżeli najemca dopuszcza się zwłoki z zapłatą czynszu lub opłat co najmniej za dwa pełne okresy płatności. W dniu 13 czerwca 2008 r. pozwana przejęła od powódki lokalu przy ul. (...) w S. . Wyposażeniu budynku było wówczas kompletne, pierwsze piętro zostało wyremontowane – urządzenia były wówczas nowe, na drugim piętrze znajdowały się urządzenia używane. Pozwana w okresie do czerwca 2008 r. do lutego 2010 r. zwracała się do powódki z prośbą o wyrażenie zgody na wykonanie w wynajmowanym lokalu prac remontowych oraz prac elektrycznych, wskazując każdorazowo zakres tych prac oraz wyjaśniając, że wykonanie tych prac jest niezbędne w celu spełnienia przewidzianych w przepisach prawa wymogów obowiązujących przy prowadzeniu działalności hotelowej w lokalu przy ul. (...) oraz informując o ich przebiegu. Gmina Miasto S. wyrażała zgodę na przeprowadzenie wskazywanych przez pozwaną prac. W dniu 1 października 2010 r. strony zawarły aneks nr (...) do umowy najmu, w którym dokonano zmiany brzmienia § 2 ust. 1 w ten sposób, że miesięczny czynsz najmu został ustalony na kwotę 21.073,71 zł. Wysokość czynszu została ustalona w oparciu o następujące wyliczenie: a) za powierzchnie podnajmu 208,00 m 2 x 20,35 zł/m 2 = 4.232,80 zł; wysokość czynszu została ustalona na podstawie 7,68-krotności stawki podstawowej, wynikającej ze stosowanej uchwały Rady Miasta S. ; b) za powierzchnie najmu 1086,51 zł x 15,50 zł/m 2 = 16.840,91 zł; wysokość czynszu została ustalona na podstawie 5,85-krotności stawki podstawowej, wynikającej z uchwały Rady Miasta S. . W porozumieniu zawartym w dniu 4 lipca 2011 r. powódka zobowiązała się do partycypacji w kosztach inwestycji polegającej na dociepleniu ścian zewnętrznych i wykonaniu elewacji nieruchomości położonej w S. przy ul. (...) do 50% kosztorysu ofertowego sporządzonego przez K. W. , opiewającego po weryfikacji przez wynajmującego na kwotę 230.444,39 zł ż VAT. W § 2 wskazano, że rozliczenie 50% wartości kosztorysu ofertowego, tj. kwoty 115.222,20 zł (brutto) przypadającej na wynajmującego, nastąpi poprzez kompensatę polegającą na zaliczeniu jej w poczet należnych opłat czynszowych. W § 3 postanowiono, że porozumienie wyczerpuje wszystkie roszczenia najemcy z tytułu inwestycji polegającej na dociepleniu ścian zewnętrznych i wykonaniu elewacji nieruchomości. Dodano, że pozwana zrzeka się wszelkich roszczeń ź tym związanych. Pismem z dnia 20 lutego 2012 r. pozwana zwróciła się do powódki o zawarcie na czas nieokreślony kolejnej umowy dzierżawy gruntu przyległego do użytkowanego przez spółkę hotelu przy ul. (...) w S. i wykorzystanie go jako plac manewrowo-postojowy dla gości z uwagi na chęć kontynuowania działalności gospodarczej w przedmiotowym hotelu. Pismem z dnia 2 października 2012 r. pozwana zawiadomiła powódkę o sprzedaży wierzytelności przysługującej jej wobec powódki z tytułu nakładów inwestycyjnych, tj. nakładów w obcy środek trwały powiększających wartość użytkową lokalu użytkowego stanowiącego przedmiot umowy najmu z dnia 27.05.2008 r. o łącznej wartości 1.586.498,53 zł na rzecz (...) Hotele sp. z o.o. sp. k. a. Kolejnym pismem, spowodowanym odmową przeniesienia własności wierzytelności, pozwana spółka oświadczyła, iż potrąca wymagalną wierzytelność pieniężną przysługującą powódce wobec niej w kwocie 30.381,86 zł z tytułu zawartych umów najmu/dzierżawy nieruchomości przy ul. (...) w S. z wierzytelnością pozwanej w kwocie 1.586.498,53 zł. Pozwana jednocześnie oświadczyła, że dokonuje potrącenia także przyszłych wymagalnych wierzytelności z tytułu należności wynikających z tytułu umowy najmu i dzierżawy ze swoją wierzytelnością z tytułu nakładów inwestycyjnych. Strony prowadziły dalszą korespondencję odnośnie wydania terenu i lokalu użytkowego, nakładów pozwanej na nieruchomość powódki oraz bezumownego korzystania z lokalu. Pismem z 11 lutego 2013 r. powódka wypowiedziała, bez zachowania terminów wypowiedzenia, umowę najmu z dnia 27.05.2008 r. lokalu użytkowego położonego przy ul. (...) ze skutkiem na dzień 31.03.2013 r. W piśmie z dnia 9 maja 2013 r. powódka wezwała pozwaną do wydaniu lokalu użytkowego położonego w S. przy ul (...) w terminie do dnia 31 maja 2013 r. W kwietniu 2013 r. w dalszym ciągu w lokalu użytkowym przy ul. (...) w S. prowadzona była przez pozwaną działalność hotelowa. Wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2015 r. w sprawie VIII GC 347/14 Sąd Okręgowy w Szczecinie nakazał (...) sp. z o.o. opróżnienie i wydanie powódce lokalu użytkowego stanowiącego zespół pomieszczeń, położonego w S. przy ul. (...) o łącznej powierzchni użytkowej 1294,51 m 2 wraz z nieruchomością gruntową stanowiącą działkę o numerze (...) obręb (...) położoną w S. przy ul. (...) , w stanie wolnym od osób i rzeczy. 4 lipca 2019 r. orzeczeniu nadano klauzulę wykonalności Wyrokiem z dnia 31 grudnia 2014 r. w sprawie VIII GC 404/14 Sąd Okręgowy w Szczecinie zasądził od pozwanej (...) sp. z o.o. w likwidacji w S. na rzecz Gminy Miasto S. kwotę 289.592,81 zł z ustawowymi odsetkami oraz oddalił powództwo w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 1 października 2015 r. w sprawie VIII GC 404/14 Sąd Okręgowy w Szczecinie udzielił Gminie Miasto S. zabezpieczenia roszczenia o zapłatę przez (...) sp. z o.o. do kwoty 348.004,76 zł oraz nadał powyższemu postanowieniu klauzulę wykonalności. Pismem z dnia 23 czerwca 2016 r. powódka wezwała (...) sp. z o.o. sp. k. a. do wydania lokalu przy ul. (...) w S. kwestionując fakt zawarcia umowy podnajmu. W dniu 1 lipca 2016 r. pozwana poinformowała powódkę, iż podnajemca ( (...) sp. z o.o. sp. k. a.) nieruchomości przy ul. (...) w S. wypowiedział umowę podnajmu oraz wyda przedmiot podnajmu w pierwszym możliwym terminie. W związku z powyższym pozwana zadeklarowała, że wyda powódce lokal niezwłocznie po opróżnieniu go z osób i rzeczy. (...) sp. z o.o. dnia 25 lipca 2016 r. wydała powódce lokal przy ul. (...) w S. . Pozwana przez kilka dni opróżniała lokal będący przedmiotem umowy najmu. Wywożone było wówczas wyposażenie lokalu, w tym armatura łazienkowa (umywalki, pisuary, toalety). Pozwana spółka oświadczyła, że pozostawia ruchomości znajdujące się na terenie nieruchomości, a Gmina Miasto S. podjęła decyzję o zatrzymaniu tych ruchomości. R. K. (ówczesny likwidator spółki pozwanej) oświadczył nadto, że zamki w drzwiach pokoi hotelowych zostały zdemontowane i wywiezione, aby uchronić się przed ewentualną kradzieżą oraz że z uwagi na stan techniczny usunięta została armatura wskazana w załączniku do protokołu. Na dzień 25 lipca 2016 w przekazywanym lokalu brakowało części armatury, drzwi, klamek, zamków, szyldów, centrali wentylacyjnej, opraw elektrycznych. Uszkodzone były natomiast niektóre meble gniazda wtykowe, szafki, wykładzina dywanowa, sedesy, spłuczki. Demontaż armatury doprowadził do przecieku, w wyniku którego doszło do zalania lokalu znajdującego się w podnajmowanej części budynku na parterze. 7 lipca 2017 r. powódka złożyła w Sądzie Rejonowym Szczecin – Centrum w Szczecinie wniosek o zawezwanie pozwanej do próby ugodowej w sprawie o zapłatę na rzecz Gminy Miasto S. kwoty 93.960,00 zł w związku z uszkodzeniem oraz pogorszeniem stanu lokalu użytkowego położonego przy ul. (...) w S. , w którym dokonano zniszczeń oraz usunięto armaturę łazienkową. Sprawie nadano sygn. akt XI GCo 163/17, Sąd wyznaczył posiedzenie na dzień 21 września 2017 r. i zawiadomił o nim strony. Przedstawiciel wnioskodawcy stawił się na posiedzeniu, natomiast po stronie uczestnika nikt się nie stawił. 20 września 2018 r. Gmina Miasto S. – Zarząd (...) z siedzibą w S. zawarł z (...) sp. j. z siedzibą w G. umowę o wykonanie prac projektowo-budowlanych dla zadania pn. „ (...) . Co do kosztów prac naprawczych, niezbędnych do przeprowadzenia w budynku opuszczonym przez pozwaną, wskazanym wyżej, po zwrotnym wydaniu nieruchomości powódce, Sąd Okręgowy, posługując się opinią biegłego, ustalił, że przy uwzględnieniu wymiany lub uzupełnienia elementów zniszczonych, montażu brakujących elementów wyposażenia, montażu zdemontowanych elementów wyposażenia, które pozostały w obiekcie, wynosiła 64.963,23 zł netto i odpowiednio 79.904,77 zł brutto, przy czym wartość robót budowlanych to 18.918,84 zł netto i 23.270,17 zł brutto, robót sanitarnych – 40.747,33 zł netto i 50.119,22 zł brutto, a robót elektrycznych – 5.297,06 zł netto i 6.515,38 zł brutto. Mając na uwadze tak ustalony stan faktyczny, Sąd I instancji uznał że powództwo okazało się uzasadnione w przeważającym zakresie. Ustalając stan faktyczny sprawy oparł się przede wszystkim na dowodach z dokumentów, których treść nie była przez strony kwestionowana. Dokumenty te, pod względem swojej prawdziwości, jak również w odniesieniu do ich autorów nie budziły wątpliwości Sądu co do swojej wiarygodności. Nadto poczynił ustalenia faktyczne również w oparciu o zeznania świadków: B. R. , G. B. i M. K. (2) – pracowników strony powodowej oraz K. C. , M. S. i P. K. . Zeznania pracowników powódki oceniono jako wiarygodne dostrzegając, że wypowiadali się oni jedynie w odniesieniu do zdarzeń, w których uczestniczyli, a brak szczegółów w ich relacji czy niewiedza co do pewnych okoliczności wskazują na to, że zeznania te nie były ukierunkowane na wykazanie z góry założonej tezy, a raczej miały charakter spontaniczny, odpowiednio do upływu czasu jaki miał miejsce od opisywanych zdarzeń. Ponadto zeznania te znajdują odzwierciedlenie w treści zgromadzonej dokumentacji. Również zeznania pozostałych świadków uznał za wiarygodne, gdyż znajdują one potwierdzenie w treści dokumentów oraz w zeznaniach pozostałych świadków. Za w pełni przydatną do rozstrzygnięcia sprawy uznał Sąd Okręgowy opinię sporządzoną przez biegłego D. M. , której zadaniem było ustalenie wartości prac naprawczych niezbędnych do przeprowadzenia w budynku zajmowanym uprzednio przez pozwaną, po zwrotnym wydaniu nieruchomości powódce. W ocenie tego Sądu biegły należycie wywiązał się ze zlecenia, ustalając koszt przedmiotowych prac oraz zauważając uchybienia w kosztorysach dołączonych do akt sprawy przez powódkę. Strona powodowa nie miała zastrzeżeń do przedmiotowej opinii, natomiast wątpliwości pozwanej rozwiała treść opinii uzupełniającej. Przyjął Sąd Okręgowy wyliczenia biegłego za prawidłowe, a wnioski opinii uznał za logiczne, wewnętrznie spójne i w konsekwencji mogące stanowić podstawę ustaleń faktycznych poczynionych w niniejszym postępowaniu. Przechodząc do oceny prawnej Sąd ten stwierdził, że istota przedmiotowej sprawy sprowadzała się do ustalenia, czy zasadne jest żądanie przez powódkę zapłaty z tytułu szkody powstałej w związku z uszkodzeniem oraz pogorszeniem przez pozwaną stanu technicznego lokalu użytkowego przy ul. (...) w S. . Sąd nie uwzględnił zarzutu przedawnienia podniesionego przez stronę pozwaną, uznając że termin przedawnienia roszczenia jeszcze nie upłynął Przechodząc do kwestii rozliczeń w sprawie skutków demontażu i zaboru wyposażenia lokalu przez stronę pozwaną, w odniesieniu do stanu nieruchomości przy rozpoczęciu obowiązywania umowy najmu pomiędzy stronami, Sąd Okręgowy zauważył, że do akt sprawy został złożony protokół z dnia 13 czerwca 2008 r. dotyczący przejęcia nieruchomości położonej w S. przy ul. (...) , składającej się ze 120 pomieszczeń o łącznej powierzchni użytkowej 1.294,51 m 2 oraz terenu o powierzchni 3.200,00 m 2 , wraz z załącznikami w postaci: inwentaryzacji przedmiotowej nieruchomości, wykazu wszystkich pomieszczeń wraz z powierzchnią użytkową oraz opinii technicznej obiektu z dnia 6 czerwca 2008 r. opracowanej przez J. D. (bez załącznika 1 i 3). Powołany w sprawie Biegły sądowy poddał szczegółowej analizie powyższe dokumenty jak również załącznik nr 1 do protokołu zdawczo – odbiorczego z dnia 1 października 2007 r. spisany pomiędzy powódką, a poprzednim najemcą przedmiotowego obiektu – Klubem Sportowym (...) , w którym opisano stan techniczny budynku oraz wszystkich pomieszczeń lokalu użytkowego. Na tej podstawie pomimo, wprowadzonej przez pozwaną zmiany numeracji pomieszczeń, Biegły ustalił, że na I. i II. piętrze w łazienkach zamontowane były sprawne technicznie przybory sanitarne oraz armatura (baterie), w kuchniach zaś umieszczone były sprawne technicznie zlewozmywaki z bateriami. W pokojach, łazienkach i kuchniach zainstalowane były oprawy oświetleniowe z kloszami, a drzwi do ww. pomieszczeń w większości posiadały kompletne klamki i zamki. Na I. i II. piętrze budynku było łącznie 31 (15+16) łazienek, podczas gdy na dzień zwrotnego przekazania przedmiotu najmu przez pozwaną w dniu 25 lipca 2016 r., na I. i II. piętrze budynku było łącznie wyodrębnionych 36 łazienek (15+21), co oznacza iż stan pomieszczeń nie mógł być porównywalny, a układ funkcjonalny hotelu na II piętrze budynku (pokoi hotelowych i pomieszczeń towarzyszących) uległ zmianie. Dalej Sąd Okręgowy wskazał, że koszty nakładów związanych z utrzymaniem przedmiotu najmu w należytym stanie obciążały pozwaną bez obowiązku zwrotu ich równowartości. Najemca zrzekł się wszelkich roszczeń w tym zakresie. Do nakładów na przedmiot najmu, obciążających powódkę należały wyłącznie prace budowlane związane z utrzymaniem w należytym stanie elementów konstrukcyjnych: fundamentów, ścian nośnych stropów, słupów, belek i konstrukcji dachu. Podkreślenia wymaga, że w §11 ust. 3 umowy najemca zrzekł się roszczenia z tytułu wykonanych prac remontowych, adaptacyjnych, modernizacyjnych oraz nakładów związanych z ulepszeniem przedmiotu najmu w przypadku rozwiązania umowy z przyczyn leżących po stronie najemcy. Sąd ten nie podzielił stanowiska pozwanego, że stan nieruchomości po zakończeniu najmu i przejęciu nieruchomości przez Gminę Miasto S. wynikał z normalnego użytkowania. Ocena tej materii jest zbieżna ze stanowiskiem biegłego sądowego, który uszkodzenia, zobrazowane na załączonych do opinii uzupełniającej fotografiach, określił jako skutki dewastacji, a nie następstwa normalnego użytkowania. W ocenie Sądu I instancji, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności zeznań świadków, nie ma wątpliwości co do celowych działań pozwanej, która w czasie poprzedzającym opuszczenie nieruchomości demontowała i wywoziła elementy wyposażenia budynku. Zgodnie z tezą dowodową określona w postanowieniu z dnia 3 grudnia 2021 r. biegły sądowy zweryfikował prawidłowość załączonych do pozwu kosztorysów naprawczych i oszacował wartość prac naprawczych niezbędnych do wykonania w budynku położonym w S. przy ul. (...) , po zwrotnym wydaniu nieruchomości przez pozwaną na kwotę 64.963,23 zł netto, tj. 79.904,77 zł brutto. Następnie wskazał, że powyżej zaprezentowana wartość brutto stanowiła podstawę do określenia wysokości szkody, której naprawienia domagała się powódka. Zgodził się z powódką, że należność powinna być powiększona o wartość podatku Vat, bowiem przedmiotowy budynek został wyremontowany w ramach zadań własnych Gminy dotyczących oświaty z przeznaczeniem go na internat dla szkoły mistrzów (art. 6 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym) i w związku z tym na podstawie art. 15 i 86 ustawy z dnia 11 marca 2004 r, o podatku od towarów i usług, nie ma możliwości odliczenia podatku Vat. Nie zgodzić się natomiast ze stanowiskiem pozwanej, że nieruchomość została przeznaczona przez powódkę na zupełnie inny cel, niż dotychczasowy biorąc pod uwagę, że zarówno hotel jak i internat służą okresowemu zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych osób przebywających poza miejscem ich stałego pobytu. Sąd Okręgowy nie uwzględnił żądania w zakresie przewyższającym wartość wskazaną w opinii biegłego, która zresztą nie została zakwestionowana przez stronę powodową. Orzekając o kosztach procesu zastosował zasadę ich stosunkowego rozdzielenia, przyjmując, że powódka utrzymała się ze swoimi żądaniami w 85%, natomiast pozwana w 15%. O wynagrodzeniu kuratora pozwanej radcy prawnego G. W. (1) orzekł na podstawie §1 ust 1 i 3 ppkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej. Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany, zaskarżając go w części, tj. co do pkt I i III oraz zarzucając mu naruszenie: 1. art. 675 § 1 k.c. w zw. § 11 ust. 1 w zw. z § 1 ust. 4 umowy stron oraz wynikającej z tych postanowień zasady pacta sunt servanda, poprzez ich błędna wykładnię i zastosowanie, przejawiające się z uznaniu przez Sąd I instancji, że ocena ewentualnego zniszczenia i pogorszenia się stanu wynajętej pozwanej spółce nieruchomości może być w okolicznościach niniejszej sprawy dokonywana w oparciu o dokumenty obrazujące ewentualny stan tej nieruchomości w dacie wcześniejszej, aniżeli data wynajęcia tej nieruchomości pozwanej spółce, 2. art. 233 § 1 k.p.c. , poprzez: 1) 
        dokonanie przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku całkowicie dowolnej i wadliwej, a nie swobodnej oceny okoliczności niniejszej sprawy, podnoszonych przez strony twierdzeń i zarzutów oraz zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa D. M. oraz uzupełniającej opinii tego biegłego, 2) 
        uznanie wyliczeń biegłego w jego opinii za prawidłowe, a wniosków sformułowanych przez biegłego w za logiczne i wewnętrznie spójne i w konsekwencji przyjęcie przez Sąd I instancji, że wyliczenia i wnioski te mogły stanowić podstawę ustaleń faktycznych poczynionych przez ów Sąd w zaskarżonym wyroku; 3) 
        uznanie przez Sąd I instancji, że strona powodowa „skutecznie podważyła” , zasadność demontażu i zaboru wyposażenia lokalu przez stronę pozwaną”, bez jakiegokolwiek choćby najmniejszego wyjaśnienia takiego ustalenia przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, 4) 
        brak uwzględnienia oraz prawidłowej oceny przez Sąd I instancji tego, że biegły w swej uzupełniającej opinii (str. 6 opinii), jednoznacznie wskazał, że: a) 
        wobec braku przedłożenia przez powódkę do akt sprawy załączników nr 1 i 3 do sporządzonego przez strony protokołu przejęcia od powódki przez pozwaną spółkę nieruchomości położonej w S. przy ul. (...) z dnia 13 czerwca 2008 r. Biegły nie miał zatem możliwości zapoznania się ze stanem technicznym poszczególnych pomieszczeń na dzień wdania przedmiotu ww. nieruchomości w posiadanie najemcy [tu: pozwanej] w oparciu o rzeczony protokół. ” i co się z tym wiąże b) 
        wobec braku przedłożenia przez powódkę do akt sprawy załączników nr 1 i 3 do sporządzonego przez strony protokołu przejęcia od powódki przez pozwana spółkę nieruchomości położonej w S. przy ul. (...) z dnia 13 czerwca 2008 r. biegły analizował (wyłącznie) treść załącznika nr 1 do protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia 1 października 2007 r., spisanego pomiędzy powódką a poprzednim najemcą przedmiotowego obiektu — Klubem sportowym (...) , w którym opisano stan techniczny budynku oraz wszystkich pomieszczeń lokalu użytkowego.” , a zatem 5) 
        brak uwzględnienia oraz prawidłowej oceny przez Sąd I instancji tego, że biegły wydał w niniejszej sprawie swoją opinię co do prawidłowości sporządzonych na zlecenie powódki kosztorysów naprawczych na podstawie dokumentu (załącznika nr 1 do protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia 1 października 2007 r.), który wskazywał stan techniczny należącej do powódki nieruchomości w innej (wcześniejszej) dacie, aniżeli data wydania tej nieruchomości w posiadanie pozwanej spółki w związku z zwarciem przez strony umowy najmu — dokumentu, który został sporządzony bez udziału pozwanej spółki i możliwości kontroli, czy twierdzenia tam zawarte są prawdziwe oraz - na podstawie dokumentu, który zgodnie z umową stron (5 11 ust. 1 w zw. z 1 ust. 4 umowy) i przepisami prawa materialnego ( art. 675 1 k.c. ), nie powinien mieć i nie miał żadnego znaczenia dla ustalenia stanu tej nieruchomości w dacie przekazania jej przez powódkę w posiadanie pozwanej spółki, gdyż stan ten winien być ustalany w oparciu o treść załączników do protokołu przejęcia tej nieruchomości przez pozwaną spółkę z dnia 13 czerwca 2008 r., 6) 
        brak uwzględnienia oraz prawidłowej oceny przez Sąd I instancji tego, że zgodnie z 5 11 ust.  1 w zw. z 5 1 ust. 4 umowy stron - „Po zakończeniu najmu NAJEMCA obowiązany był zwrócić WYNAJMUJĄCEMU przedmiot najmu w stanie niepogorszonym w stosunku do protokołu, o którym mowa w 6 1 ust. 4 umowy, ponad zużycie wnikające z normalnego użytkowania przedmiotu najmu. — a zatem brak uwzględnienia oraz prawidłowej oceny przez Sąd I instancji tego, że to właśnie protokół przejęcia nieruchomości powódki przez pozwaną spółkę z dnia 13 czerwca 2008 r. (kompletny protokół wraz załącznikami), a nie żaden inny dokument rozstrzygać miał zgodnie z umową stron o stanie wynajmowanej pozwanej spółce nieruchomości w jakim pozwana spółka miała obowiązek zwrócić tą nieruchomość powódce po zakończeniu najmu, 7) 
        brak uwzględnienia oraz prawidłowej oceny przez Sąd I instancji tego, że biegły stwierdził w swej uzupełniającej opinii iż stan pomieszczeń na dzień zwrotnego przekazania przedmiotu najmu przez pozwaną w dniu 25 lipca 2016 r., nie mógł być porównywalny ze stanem tych pomieszczeń w dacie sporządzenia przez powódkę załącznika nr 1 do protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia 1 października 2007 r., albowiem m.in. układ funkcjonalny hotelu na II piętrze budynku (pokoi hotelowych i pomieszczeń towarzyszących) uległ zmianie — co oznacza, że w okresie od dnia 1 października 2007 r. do dnia 25 lipca 2016 r., w należącej do powódki nieruchomości musiały zostać przeprowadzone jakieś prace, które zmieniły stan tej nieruchomości — i w związku z tym 8) 
        brak uwzględnienia oraz prawidłowej oceny przez Sąd I instancji tego, że biegły wydając swoją opinię, nie zbadał i nie ustalił w ogóle tego, kiedy i jakiego konkretnie rodzaju prace zostały przeprowadzone w nieruchomości powódki, tj. czy prace te przeprowadzono przed wynajęciem i przekazaniem nieruchomości powódki pozwanej spółce z dniem 13 czerwca 2008 r., po wynajęciu i przekazaniu tej nieruchomości pozwanej spółce (w trakcie trwania umowy najmy, czy też może po ustaniu umowy najmu tej nieruchomości z dniem 31.03.2013 r., lecz przed jej zwrotem powódce w dniu 25 lipca 2016 r., choć niewątpliwie odpowiedź na to pytanie winna mieć wpływ na treść wydanej przez biegłego opinii, a także 9) 
        zaniechanie ustalenia przez Sąd I instancji w toczącym się postępowaniu: a) 
        w jakim stanie powódka wydała swoją nieruchomość pozwanej spółce w dniu 13 czerwca 2008 r., w związku z zawarciem przez strony umowy najmu (stosownie do treści protokołu przejęcia od powódki przez pozwana spółkę nieruchomości położonej w S. przy ul. (...) z dnia 13 czerwca 2008 r. wraz z załącznikami), b) 
        kiedy i jakiego rodzaju prace (nakłady) zostały przeprowadzone przez pozwaną spółkę w nieruchomości powódki w trakcie trwania umowy najmu do dnia 31.03.2013 r., a jakie po jej ustaniu w okresie do dnia zwrotu tej nieruchomości powódce w dniu 25 lipca 2016 r., c) 
        czy i jak wspomniane wyżej prace (nakłady) wpłynęły na obowiązek zwrotu powódce nieruchomości przez pozwaną spółkę (stan w jakim nieruchomość ta powinna być powódce zwrócona), a także na możliwość i „zasadność demontażu i zaboru wyposażenia lokalu przez stronę pozwaną” , 10) 
        brak rozważenia przez Sąd I instancji zarzutu pozwanej spółki, że powódka nie wykazała w toczącym się postepowaniu aby pozwana spółka czyniła jakiekolwiek nakłady na należącą do powódki nieruchomość w okresie trwania zawartej przez strony umowy najmu (nakłady istotne w kontekście dochodzonych przez powódkę roszczeń o naprawienie szkody wynikającej rzekomo z pogorszenia stanu i zniszczenia tej nieruchomości), jak również brak dokonania przez Sąd I instancji jakiejkolwiek oceny przedstawianej przez pozwaną spółkę argumentacji prawnej, na okoliczność wykazania że nakłady czynione przez pozwaną spółkę na nieruchomości powódki po ustaniu najmu, mogły być zgodnie z prawem odłączone od tej nieruchomości i zabrane przez pozwaną spółkę, bez wyrządzania powódce jakiejkolwiek szkody uzasadniającej dochodzone przez nią w sprawie roszczenia i w konsekwencji oparcie wydanego w sprawie wyroku na wadliwej i niemiarodajnej w tym względzie opinii biegłego wydanej w sprawie. Wskazując na powyższe zarzuty pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części poprzez oddalenie powództwa powódki w całości oraz obciążenie powódki w całości kosztami toczącego się w niniejszej sprawie postępowania przed Sądem I instancji oraz przyznanie ustanowionemu w sprawie kuratorowi wynagrodzenia za czynności podejmowane w postępowaniu apelacyjnym, w kwocie 4.981, 50 zł wraz z podatkiem od towarów i usług (VAT), tj. w wysokości stawki minimalnej opłat za czynności radców prawnych, określonej z uwagi na stopień zawiłości sprawy, nakład pracy kuratora oraz wartość przedmiotu zaskarżenia (79.905,00 zł) w 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych w zw. z 1 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określania wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów w sprawie cywilnej, powiększonej o podatek VAT stosownie do treści przepisu art. 603(4) 3 k.p.c. Z ostrożności procesowej wniósł również o nie obciążanie pozwanego ewentualnym obowiązkiem zwrotu na rzecz powoda kosztów toczącego się postępowania apelacyjnego. W odpowiedzi na apelację powódka wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za II instancję wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje Na wstępie należy wskazać, że postępowanie apelacyjne, jakkolwiek jest postępowaniem odwoławczym i kontrolnym, zachowuje charakter postępowania rozpoznawczego. Oznacza to, że sąd odwoławczy ma pełną swobodę jurysdykcyjną, ograniczoną jedynie granicami zaskarżenia. Podkreślić też należy, że sąd ten nie może poprzestać jedynie na ustosunkowaniu się do zarzutów apelacyjnych. Merytoryczny charakter orzekania sądu drugiej instancji polega na tym, że ma on obowiązek poczynić własne ustalenia i ocenić je samodzielnie z punktu widzenia prawa materialnego. Z tego względu sąd ten może, a jeżeli dostrzeże naruszenie prawa materialnego – powinien, naprawić wszystkie stwierdzone w postępowaniu apelacyjnym naruszenia popełnione przez sąd pierwszej instancji i to niezależnie od tego, czy zostały one podniesione w apelacji, jeśli tylko mieszczą się w granicach zaskarżenia (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2000 r., III CKN 812/98, OSNC 2000/10/193 i in.). Jak jednolicie wskazuje się w judykaturze, obowiązek rozpoznania sprawy w granicach apelacji ( art. 378 § 1 k.p.c. ), oznacza związanie sądu odwoławczego zarzutami prawa procesowego (tak Sąd Najwyższy m.in. w uchwale z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC 2008, nr 6, poz. 55), za wyjątkiem oczywiście tego rodzaju naruszeń, które skutkują nieważnością postępowania. W przedmiotowej sprawie granice zaskarżenia wyznaczył pozwany, zaskarżając wyrok w części dotyczącej punktów I i III. Skarżący nie podnosił zarzutu nieważności postępowania. Naruszenia przez Sąd meriti przepisów prawa procesowego, które skutkowałyby nieważnością postępowania, nie dopatrzył się również Sąd odwoławczy. Uwzględniając treść przepisu art. 387 § 2 1 pkt 1 k.p.c. , wskazać należy, że Sąd Apelacyjny, dokonując własnej oceny przedstawionego pod osąd materiału procesowego stwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, a poczynione ustalenia faktyczne (zawarte w wyodrębnionej redakcyjnie części uzasadnienia zaskarżonego wyroku) nie są wadliwe i znajdują odzwierciedlenie w treści przedstawionych w sprawie dowodów. Sąd odwoławczy ustalenia Sądu Okręgowego czyni częścią uzasadnienia własnego wyroku, nie znajdując potrzeby ponownego ich szczegółowego przytaczania (por. np. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 1935 r., C III 680/34. Zb. Urz. 1936, poz. 379, z dnia 14 lutego 1938 r., C II 21172/37 Przegląd Sądowy 1938, poz. 380 i z dnia 10 listopada 1998 r., III CKN 792/98, OSNC 1999, nr 4, poz. 83). W apelacji podniesiono zarzuty dwojakiego rodzaju - odnoszące się do naruszenia prawa procesowego i te, które dotyczą naruszenia prawa materialnego. W pierwszej kolejności należało rozważyć zasadność zarzutów dotyczących prawa procesowego, gdyż dopiero prawidłowo ustalony stan faktyczny może stać się podstawą oceny prawnej roszczenia zgłoszonego w sprawie przez stronę powodową. Należy dodać, że sąd drugiej instancji jest obowiązany zamieścić w swoim uzasadnieniu wyłącznie takie elementy, które ze względu na treść apelacji i zakres rozpoznania są potrzebne do rozstrzygnięcia sprawy, nie ma zarazem obowiązku wyrażania szczegółowego stanowiska do wszystkich poglądów prezentowanych przez strony, jeżeli nie mają one istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2012 roku, IV CSK 373/11, czy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1998 roku, II UKN 282/98). Wskazać też należy, że z obowiązku ustanowionego w art. 378 § 1 k.p.c. nie wynika konieczność osobnego omówienia w uzasadnieniu wyroku każdego argumentu podniesionego w apelacji, lecz wystarczające jest odniesienie się do nich w sposób wskazujący, że zostały przez sąd drugiej instancji rozważone (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 24 marca 2010 roku, V CSK 296/09; z dnia 26 kwietnia 2012 roku, III CSK 300/11; z dnia 4 września 2014 roku, II CSK 478/13 i z dnia 22 sierpnia 2018 roku, III UK 119/17). Chybione okazały się zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego tj. art. 233 § 1 k.p.c. Dla skuteczności zarzutu naruszenia powołanej normy konieczne jest wskazanie przyczyn dyskwalifikujących dokonaną przez Sąd I instancji ocenę dowodów. Skarżący powinien więc wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłusznie im je przyznając, a więc że naruszył zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego (por. np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2006 roku, VI ACa 567/06; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 29 listopada 2016 roku, I ACa 643/16). Nadto powinien wykazać, że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2004 roku, II CK 369/03). Jeżeli natomiast z zebranego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena ta nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów ( art. 233 § 1 k.p.c. ) i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego samego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Oczywiście bez znaczenia dla podważenia ustaleń faktycznych Sądu Okręgowego jest zaprezentowanie przez skarżącego po prostu jego wersji co do faktów istotnych w sprawie. W okolicznościach niniejszej sprawy, w tym w świetle zarzutów apelacji, nie sposób uznać, że doszło do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji wskazanej normy prawnej. Przeciwnie, Sąd Okręgowy ocenił dowody zgodnie z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego i na ich podstawie wyciągnął trafne wnioski. Pozwana zarzucając naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. wskazała m.in., że Sąd I instancji nieprawidłowo ocenił dowód z opinii biegłego sądowego oraz pominął że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w tym opinia biegłego nie wskazuje kiedy i jakie prace zostały przeprowadzone w nieruchomości powódki tj. czy prace te przeprowadzono przed wynajęciem i przekazaniem nieruchomości powódki pozwanej spółce z dniem 13 czerwca 2008 r., po wynajęciu i przekazaniu tej nieruchomości pozwanej spółce (w trakcie trwania umowy najmu, czy też może po ustaniu umowy najmu tej nieruchomości z dniem 31.03.2013 r., lecz przed jej zwrotem powódce w dniu 25.07.2016 r.). W tym kontekście należy zwrócić na treść § 11 umowy stron, zgodnie z którym najemca zobowiązał się zwrócić przedmiot najmu w stanie niepogorszonym w stosunku do protokołu, o którym mowa w § 1 ust. 4 umowy, ponad zużycie wynikające z normalnego użytkowania przedmiotu najmu. Strony zastrzegły, że jeżeli najemca ulepszył przedmiot najmu wynajmujący (powódka) może według swego wyboru albo zatrzymać ulepszenia bez obowiązku zwrotu ich równowartości albo żądać przywrócenia stanu poprzedniego, z zastrzeżeniem § 11 ust. 3 umowy, na mocy którego najemca zarzekł się roszczeń z tytułu wykonanych prac remontowych, adaptacyjnych, modernizacyjnych oraz nakładów związanych z ulepszeniem przedmiotu najmu, w przypadku rozwiązania umowy z przyczyn leżących po stronie najemcy. W § 9 umowy wskazano, że do nakładów na przedmiot najmu, obciążających wynajmującego, należą wyłącznie prace budowlane, związane z utrzymaniem w należytym stanie elementów konstrukcyjnych przedmiotu najmu, mianowicie: fundamentów, ścian nośnych, stropów, słupów, belek i konstrukcji dachu (ust.1). Pozostałe nakłady związane z utrzymaniem przedmiotu najmu w należytym stanie obciążają najemcę (ust.2). Wszelkie koszty dostosowania przedmiotu najmu do prowadzonej lub planowanej działalności gospodarczej obciążają najemcę, bez obowiązku zwrotu ich równowartości. Słusznie zauważył Sąd I instancji, że umowa najmu została rozwiązana z winy najemcy, co wynika z ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę orzeczeń w sprawach VIII GC 347/14 oraz VIII GC 404/14. Zatem zgodnie z powołanym wyżej § 11 ust. 3 umowy stron pozwana zrzekła się roszczeń z tytułu wykonanych prac remontowych, adaptacyjnych, modernizacyjnych oraz nakładów związanych z ulepszeniem przedmiotu najmu w przypadku rozwiązania umowy z przyczyn leżących po stronie najemcy. W swoich wywodach całkowicie pomija skarżąca, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że nakłady obejmujące m.in. wymianę urządzeń sanitarnych oraz armatury łazienkowej poczynione zostały przez pozwaną spółkę w trakcie trwania umowy najmu. Powyższe wynika z prowadzonej między stronami, w trakcie trwania umowy najmu, korespondencji dotyczącej między innymi zakresu prowadzonych przez pozwaną prac remontowych, stanowiska pozwanej wyrażonego w trakcie trwania umowy najmu, w przedmiocie przysługiwania jej wobec powódki wierzytelności z tytułu poczynionych na nieruchomości nakładów o wartości ok 1.586.498,53 zł (k. 174), a także z faktu funkcjonowania w trakcie trwania umowy najmu hotelu. Jak stanowi art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W myśl z kolei art. 232 zd. 1 k.p.c. strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Pozwana próbując podważyć ustalenia Sądu I instancji oraz dowód z opinii biegłego całkowicie pomija, że chcąc uniknąć zastosowania w niniejszej sprawie § 11 ust. 3 umowy stron to na pozwanej spoczywał obowiązek wykazania ( art. 6 k.c. w związku z art. 232 k.p.c. ), że prace i nakłady na nieruchomości powódki zostały wykonane w czasie, w którym nie obowiązywała zawarta między stronami umowa. Nie ulega przy tym wątpliwości, że działania pozwanej, wywołujące konieczność poniesienia kosztów, których pokrycia przez pozwaną domagała się w niniejszej sprawie powódka, miały miejsce przed dokonaniem zwrotu zajmowanej przez nią nieruchomości. Warto dodać, że pozwana właściwie nie twierdziła (nie wyspecyfikowała nakładów, które zaliczyłaby do poniesionych po rozwiązaniu umowy przez powódkę), a tym bardziej nie wykazała, że usunęła lub zdekompletowała jakiekolwiek urządzenia zainstalowane po rozwiązaniu umowy przez powódkę. Byłoby to zresztą działaniem nie tylko nie zasługującym na ochronę prawną, której zdaje się oczekiwać pozwana, lecz nieracjonalnym w aspekcie reguł prawidłowego zarządzania przedsiębiorstwem pozwanej. Sąd I instancji prawidłowo rozłożył ciężar dowodu między stronami, powódka przedstawiła dowody na poparcie swojego stanowiska, natomiast apelujący takich aktów staranności zaniechał. Na uwzględnienie nie zasługiwała także ta część argumentacji skarżącej, w której wskazywała ona, że tylko kompletny protokół z dnia 13 czerwca 2008 r. wraz z załącznikami miał rozstrzygać zgodnie z umową o stanie wynajmowanej nieruchomości w jakim pozwana spółka miała obowiązek zwrócić tą nieruchomość powódce po zakończeniu najmu. Przywołane powyżej postanowienia umowy stron wyraźnie wskazują, że na pozwanej ciążył obowiązek zwrotu przedmiotu najmu wraz z poczynionymi nakładami oraz ulepszeniami, tym samym stan w jakim znajdowała się nieruchomość w chwili zawarcia umowy miał wtórne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Do akt sprawy został złożony został protokół z dnia 13 czerwca 2008 r. dotyczący przejęcia nieruchomości położonej w S. przy ul. (...) (bez załącznika 1 i 3). Nadto złożono także załącznik nr 1 do protokołu zdawczo – odbiorczego z dnia 1 października 2007 r. spisany pomiędzy powódką, a poprzednim najemcą przedmiotowego obiektu – Klubem Sportowym (...) , w którym opisano stan techniczny budynku oraz wszystkich pomieszczeń lokalu użytkowego (k.192-208). Dokumenty te, mając na uwadze przedmiot niniejszego sporu, w ocenie Sądu Apelacyjnego stanowiły wystarczającą podstawę do ustalenia stanu w jakim znajdowała się nieruchomość powódki w chwili wydania jej pozwanej. Pozwana nie przedstawiła żadnych twierdzeń, ani dowodów, które wskazywałyby na odmienność stanu nieruchomości w chwili jej przekazania pozwanej przez powódkę. Niezależnie od tego, stan ten przecież ulegał zmianie w trakcie trwania umowy najmu pomiędzy stronami, toteż istotnym jest, w jakim stanie pozwana oddała przedmiot najmu, a więc istnienie jego stanu używalności i kompletności na dzień jej zakończenia. Skoro pozwana w tym czasie prowadziła działalność hotelową, to nie sposób przyjąć, że byłoby to możliwe z brakami (np. w pomieszczeniach sanitarnych), których usunięcie wywołało koszty, których zwrotu powódka domagała się w niniejszej sprawie. Tym samym także w tym zakresie nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 233 k.p.c. oraz zarzut naruszenia art. 675 § 1 k.c. w zw. z § 11 ust. 1 w zw. z § 1 ust 4 umowy. Sąd drugiej instancji dokonał zmiany zaskarżonego wyroku - jedynie w części daty początkowej zasądzenia odsetek uznając, iż z uwagi na niedojście do ugody w postępowaniu o zawezwanie do próby ugodowej (protokół posiedzenia jawnego Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 21 września 2017 roku, w sprawie o sygnaturze akt XI GCo 163/17 – k. 99) odsetki należało zasądzić od dnia 22 września 2017 r.- o czym orzeczono w pkt I wyroku na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. W pozostałym zakresie apelacja pozwanej podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. , jako bezzasadna. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono zgodnie z reguła odpowiedzialności za wynik postępowania uregulowaną wart. 98 § 1 k.p.c. na koszty te złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika powódki ustalone na podstawie minimalnych stawek określonych w § 2 pkt. 6 w związku z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. O wynagrodzeniu kuratora pozwanej radcy prawnego G. W. (1) orzeczono w pkt IV. wyroku, na podstawie §1 ust 1 i 3 ppkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej Sąd, w stawce wyższej niż przewidziana w §1 ust 1 rozporządzenia i nie przekraczającej wysokości stawki minimalnej wynagrodzenia radcy prawnego przewidzianej dla tego typu sprawy w §2 ust. 6) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2022 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych z uwagi na nakład pracy kuratora oraz wartość przedmiotu zaskarżenia. Leon Miroszewski