II CA 432/19

Sygnatura akt II Ca 432/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 czerwca 2019 r. Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Zbigniew Zgud Sędziowie: SO Krzysztof Wąsik SR (del.) Paweł Styrna (sprawozdawca) Protokolant: sekretarz sądowy Ewelina Drewnik po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2019 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa T. K. i B. K. (1) przeciwko J. G. (1) o zapłatę na skutek apelacji powodów i pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa – Krowodrzy w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygnatura akt I C 1806/12/K 1. oddala obie apelacje; 2. koszty postępowania odwoławczego między stronami wzajemnie znosi; 3. zasądza od pozwanego solidarnie na rzecz powodów kwotę 7 498 zł (siedem tysięcy czterysta dziewięćdziesiąt osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania ze skargi kasacyjnej. SSR (del.) Paweł Styrna SSO Zbigniew Zgud SSO Krzysztof Wąsik Sygn. akt II Ca 432/19 UZASADNIENIE Wyrokiem z 21 kwietnia 2015 r. Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego J. G. (2) na rzecz powodów B. K. (1) i T. K. solidarnie kwotę 19.720,41 zł z ustawowymi odsetkami od 29 marca 2012 r. (pkt 1) i oddalił powództwo w pozostałym zakresie (pkt 2). Sąd Rejonowy ustalił, że strony łączyła umowa o roboty budowlane z dnia 28 lipca 2010 r, zgodnie, z którą pozwany miał wybudować w K. przy ul. (...) na działce nr (...) dom jednorodzinny w stanie surowym otwartym, na podstawie dokumentacji dostarczonej mu przez powoda, zgodnie z tą dokumentacją, pozwoleniem na budowę, zasadami wiedzy technicznej i obowiązującymi normami. Był też zobowiązany do zawiadamiania powoda o zakończeniu robót zanikających, częściowych i końcowych. Za wykonanie umówionych robót powodowie mieli zapłacić wynagrodzenie w kwocie 86.573 zł netto. Strony zastrzegły, że wykonawcy przysługuje prawo do odstąpienia od umowy, gdy zamawiający odmawia bez uzasadnionej przyczyny odbioru robót lub odmawia podpisania protokołu odbioru, nie dotrzymuje terminu zapłaty za wykonane i odebrane elementy robót powyżej 14 dni od upływu terminu wynikającego z pisemnego wezwania, a zamawiającemu takie uprawnienie przysługuje w odniesieniu do niezrealizowanej części robót w przypadku opóźnienia się wykonawcy z ich wykonaniem o co najmniej 21 dni w stosunku do terminów wynikających z harmonogramu, a także w razie nienależytego wykonania umowy przez wykonawcę, w szczególności w sposób sprzeczny z dokumentacją techniczną, obowiązującymi przepisami lub sztuką budowlaną. Strony zastrzegły też system kar umownych, przy czym zamawiającemu takie kary były należne w wysokości 0,1% wynagrodzenia ustalonego w umowie za każdy dzień opóźnienia w wykonaniu przedmiotu umowy oraz w wysokości 10% wartości umowy w razie zerwania umowy z winy wykonawcy. Poza sporem było, że należne pozwanemu wynagrodzenie za wykonane prace wyniosło 68.896,23 zł brutto. Pozwany 12 października 2010 r. wystawił powodom fakturę na kwotę 21.400 zł, która 22 października 2010 r. została zapłacona, 16 listopada 2010 r. wystawił powodom fakturę na kwotę 22.470 zł, z której powodowie zapłacili kwotę 20.000 zł w dwóch ratach - 26 listopada 2010 r. i 22 grudnia 2010 r. po 10.000 zł. Z ustaleń Sądu wynikało, że ostatni strop we wznoszonym budynku pozwany wykonał w grudniu 2010 r. Beton użyty do jego zalania pochodził z betoniarni, ale strop nie został zabezpieczony przed wpływem warunków atmosferycznych w dniu wylania betonu i później temperatura otoczenia spadała poniżej zera. Pomiędzy datą wykonania stropu, a datami przedłożonych certyfikatów jakości zakupionego w tym celu betonu zachodziła rozbieżność. Beton, przy użyciu którego pozwany wykonał strop nie miał właściwości założonych w projekcie. Po usunięciu stropu stwierdzono, że także jego zbrojenie zostało wykonane niezgodnie z projektem, czego konsekwencją była konieczność skucia stropu. Ponadto z ustaleń Sądu wynikało, że powód był prezesem spółki z o.o. T. w K. . W dniu 9 czerwca 2010 r. powodowie zawarli z (...) sp. z o.o. w K. umowę przedwstępną sprzedaży udziałów w nieruchomości ul. (...) , w której termin zawarcia umowy przyrzeczonej został określony na dzień 31 grudnia 2012 r. Z umowy tej nie wynikało, żeby przed 31 grudnia 2012 r. spółka (...) była zobowiązana do zapłaty na rzecz powodów jakiejkolwiek kwoty; z umowy tej nie wynika również, żeby była zobowiązana do zapłaty jakiejkolwiek kwoty na rzecz pozwanego. Pozwany 27 lipca 2010 r. wystawił (...) sp. z o.o. fakturę na kwotę 49.220 zł, która to kwota została mu zapłacona przez tę spółkę. Sąd Rejonowy za niewykazane uznał, że (...) sp. z o.o. zapłaciła pozwanemu za zobowiązanie powodów, bowiem w dowodzie wpłaty powołuje się ona na fakturę wystawioną przez pozwanego, gdzie tytuł tego zobowiązania został odmiennie określony. Kwota 49.200 zł nie może być zatem przedmiotem rozliczenia w sprawie. W umowie o roboty budowlane strony określiły wzajemne uprawnienia i obowiązki, a jej zmiana wymagała zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności. Skoro strony nie zmieniły umowy, to pozwany był zobowiązany do wykonania robót zgodnie z umową i dokumentacją projektową, którą przed lub po podpisaniu umowy powinien był kwestionować o ile uważał, że była ona wadliwa, czego pozwany nie uczynił. Wobec czego to jego obciążało opóźnienie procesu budowlanego spowodowane brakami dokumentacji. W związku z uchybieniem przez pozwanego terminowi wykonania robót i ich złej jakości, powodowie byli uprawnieni do złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy i mogli dochodzić zastrzeżonej w umowie kary. Mogli również dochodzić odszkodowania za szkodę poniesioną w związku z koniecznością usunięcia wadliwie wykonanych robót. Pozwanemu za wykonane prace należała się bezspornie kwota 68.896,23 zł, z czego powodowie wpłacili mu 41.400 zł. Do zapłaty pozostała kwota 27.496,23 zł, a więc Sąd przyjął, że podniesiony przez pozwanego zarzut potrącenia był częściowo zasadny. Pozwany nie mógł jednak potrącić z roszczeniem powodów swojego roszczenia o wynagrodzenie za wykonanie stropu w kwocie 7.780,24 zł, skoro został on wykonany tak wadliwie, że strop usunięto. Nie mógł również potrącić kary umownej zastrzeżonej na jego rzecz w umowie, skoro to z jego winy prace nie zostały ukończone. Ostatecznie Sąd Rejonowy stwierdził, że powodowie ponieśli szkodę związaną z koniecznością usunięcia wadliwego stropu odpowiadającą kwocie 29.295 zł, jak również mogli domagać się kar umownych w kwotach 9.263,84 i 8.658,80 zł, co dało łącznie kwotę 47.216,64 zł, podlegającą pomniejszeniu o potrącone przez pozwanego wynagrodzenie za wykonane roboty w kwocie 27.496,23 zł. Powodom należało się zatem od pozwanego kwota 19.720,41 zł i w tym zakresie Sąd Rejonowy uwzględnił żądanie pozwu, zasądzając od tej kwoty odsetki ustawowe zgodnie z żądaniem pozwu, to jest od 29 marca 2012 r.; natomiast w pozostałym zakresie oddalił powództwo. W apelacji powodów od wyroku Sądu Rejonowego z 21 kwietnia 2015 roku zarzucono naruszenie art. 328 kpc poprzez nie ustosunkowanie się przez sąd pierwszej instancji w treści uzasadnienia do dowodów z dokumentów przedłożonych przez stronę mimo wskazania iż sąd uwzględnił przy rozpoznawaniu sprawy dokumenty zalegające w aktach sprawy, a także naruszenie artykułu 328 kpc poprzez pominięcie złożonych przez pełnomocnika powodów wniosków dowodowych polegających na zobowiązanie pozwanego do przedłożenia umowy na realizację inwestycji przy ulicy (...) , w tym zamówienia na balustrady lub umowy, a w konsekwencji naruszenia art.6 poprzez przyjęcie iż pozwany wykazał że zapłata kwoty 49.220,00 zł przez spółkę (...) nie została zapłacona tytułem innej usługi. Powodowie zarzucili także Sądowi Rejonowemu błąd w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu że spółka (...) nie uiściła w imieniu powodów kwoty 49.220,00 zł tytułem wynagrodzenia pozwanego w związku z realizacją prac w ramach inwestycji przy ul (...) ; błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu już pozwanemu przysługuje w stosunku do powodów jakakolwiek wierzytelność oraz że wierzytelność ta jest wymagalna; naruszenie art. 498 kc poprzez przyjęcie przez sąd, że wierzytelność na jaką powoływał się pozwany faktycznie mu przysługiwała oraz że była wierzytelnością wymagalna na chwilę złożenia oświadczenia o potrąceniu, a w konsekwencji nadawała się na zasadzie powołanego przepisu do potrącenia. W apelacji pozwanego zaś zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego w tym art. 484 § 1 kc poprzez jego niezastosowanie oraz art. 471 kc poprzez jego zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie że powodom oprócz kary umownej z tytułu odstąpienia od umowy z winy pozwanego należy się jeszcze na zasadach ogólnych odszkodowanie w kwocie 29.295,00 zł pomimo braku zastrzeżeń umownych. Pozwany zarzucił także naruszenie przepisów art. 483 § 1 i art. 484 § 1 kc poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu że możliwe jest kumulatywne dochodzenie kary umownej za opóźnienie w wykonaniu umowy oraz kary umownej za odstąpienie od umowy. W oparciu o tak sformułowane zarzuty pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego. W uwzględnieniu apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z 21 kwietnia 2015 r., Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z 7 kwietnia 2016 r. zmienił ten wyrok i oddalił powództwo, a apelację powodów od niego oddalił w całości. Od wyroku Sadu Okręgowego powodowie wnieśli skargę kasacyjną, domagając się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie tego wyroku i orzeczenie, co do istoty przez zmianę wyroku Sądu Okręgowego i zasądzenie na rzecz powodów solidarnie kwoty 68.945,76 zł z ustawowymi odsetkami od 29 marca 2012r. Pozwany wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 18 stycznia 2019r. III CSK 9/17 uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu z pozostawieniem mu rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zarzuty podniesione w apelacji powodów okazał się bezzasadne. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przez Sąd Rejonowy dyspozycji art. 328 kpc , należy przypomnieć, że zgodnie z tym przepisem (w brzmieniu obowiązującym w dacie wyroku z dnia 21.04.2015r.), uzasadnienie wyroku Sąd sporządza pisemnie na wniosek strony o doręczenie wyroku z uzasadnieniem zgłoszony w terminie tygodniowym od dnia ogłoszenia sentencji; uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a mianowicie: ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Analiza uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego z dnia 21 kwietnia 2015r. wskazuje, że nie naruszył on dyspozycji wskazanego przepisu. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone w terminie ustawowym i zawiera wszystkie niezbędne elementy zgodnie z treścią § 3 art. 328 kpc . Co istotne, pomimo powołania w petitum apelacji powodów zarzutów dotyczących art. 328 kpc , rozważania zawarte w uzasadnieniu tej apelacji nie odnoszą się, w żadnym zakresie do uchybień dotyczących tego przepisu. W szczególności apelujący nie wyjaśnił, do jakich dowodów Sąd Rejonowy nie ustosunkował się w pisemnym uzasadnieniu i jaki ewentualnie mogłyby to mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia tego sądu. Pomimo zarzucenia Sądowi I instancji, pominięcia złożonych przez pełnomocnika powodów wniosków dowodowych, polegających na zobowiązaniu pozwanego do przedstawienia umowy na realizację inwestycji przy ulicy (...) , w treści uzasadnienia apelacji nie uzasadniono zgłoszonego zarzutu w szczególności nie wskazano, w jakim zakresie treść wymienionego dokumentu mogłaby wpłynąć na zmianę ustaleń sądu pierwszej instancji, a tym samym na zmianę rozstrzygnięcia w sprawie. Kategorycznie należy także podkreślić, że pominięcie przez sąd wniosków dowodowych nie może skutkować naruszeniem dyspozycji artykułu 328 kodeksu postępowania cywilnego . Przepis ten nie odnosi się, bowiem do postępowania dowodowego prowadzonego przez sąd pierwszej instancji. Przytoczone okoliczności wykluczają, więc uwzględnienie zarzutów dotyczących naruszenia dyspozycji art. 328 §1 - §3 kpc . Na marginesie jedynie należy zauważyć, że bez względu na to czy wskazana przez powodów umowa zostałaby przedłożona czy też nie, nie wpłynęłoby to na ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie, co zostanie także wyjaśnione w dalszej części uzasadnienia. W kolejnym zarzucie powodowie wskazywali na popełniony przez Sad Rejonowy błąd w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, że spółka z o.o. (...) w K. nie uiściła w imieniu powodów kwoty 49220 zł tytułem wynagrodzenia pozwanego w związku z realizacją prac budowlanych. Tak sformułowany zarzut odnosi się w istocie do art. 233 § 1 kpc , zgodnie, z którym sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Przypomnieć, więc należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem ocena wiarygodności i mocy dowodów jest podstawowym zadaniem sądu orzekającego, wyrażającym istotę sądzenia. Tylko, więc ustalenia rażąco błędne lub oczywiście sprzeczne z treścią materiału dowodowego, mogą czynić usprawiedliwionym zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc . Fakt zaś, że na podstawie zgromadzonych dowodów, można wysnuć odmienne wnioski, czy to, co do faktu czy co do skutków prawnych, nie stanowi samo w sobie, okoliczności świadczącej o błędnych ustaleniach faktycznych. W ocenie Sądu Okręgowego, ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy, w całości znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Dlatego też Sąd Okręgowy akceptuje ustalenia Sądu Rejonowego i uznaję je za swoje. Odnosząc się jednak do wątpliwości podnoszonych przez powodów w uzasadnieniu apelacji, należy w szczególności podkreślić, że pomiędzy działaniami spółki (...) realizującej usługę związaną z montażem balustrad, a czynnościami podejmowanymi przez strony niniejszego postępowania w celu zawarcia i wykonania umowy o budowę budynku mieszkalnego, brak koincydencji, co do czasu, miejsca oraz osób uczestniczących w tych zdarzeniach prawnych. I tak faktura skierowana do nabywcy (...) spółka z o.o. w K. związaną z dostawą i montażem balustrad dla budynku mieszkalnego przy ulicy (...) w K. opiewająca na kwotę 49220 zł, została wystawiona w dniu w dniu 27 lipca 2010 roku . Umowa o roboty budowlane pomiędzy U. K. i T. K. , z jednej strony, a J. G. (1) z drugiej strony, została zawarta zaś dzień później tj. 28 lipca 2010r. Montaż balustrad miał zostać wykonany w budynku przy ul. (...) w K. , zaś budynek, którego dotyczyła umowa o roboty budowlane był realizowany przy ul. (...) w K. . W końcu stronami umowy o roboty budowlane byli powodowie w niniejszej sprawie to jest B. K. (2) i T. K. oraz J. G. (2) ; stronami umowy dostawy i montażu balustrad opisanych w fakturze vat z 27 lipca 2010 roku był natomiast J. G. (2) oraz (...) spółka z o.o. w K. . W tym kontekście żądanie powodów zmierzające do zobowiązania pozwanego do przedłożenia umowy zawartej z T. spółka zoo w K. o dostawę i montaż balustrad w budynku mieszkalnym przy ulicy (...) w K. pozostaje bez jakiegokolwiek znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Co istotnie umowa ta musiałaby być zawarta najpóźniej w dniu 27 lipca 2010 roku, a więc przed datą zawarcia umowy o roboty budowlane pomiędzy stronami niniejszego postępowania. Trudno, więc przypuszczać, aby (...) sp (...) w K. zobowiązała się do zapłaty części ceny określonej w umowie, która jeszcze nie została zawarta. Jakkolwiek takiej konstrukcji prawnej, co do zasady, nie można wykluczyć to jednak należy przytoczyć za Sądem Najwyższym rozpoznającym kasację w niniejszej sprawie, że dla zarachowanie świadczenia pieniężnego spełnionego na rzecz wierzyciela przez osobę trzecią ze skutkiem umarzający zobowiązanie dłużnika ( artykuł 395 § 2 kc ) nie jest niezbędne dociekanie przyczyn takiego zachowania się osoby trzeciej, co jednak nie zwalnia z konieczności ustalenia, czy osoba ta przekazując wierzycielowi pieniądze czyniła to z zamiarem spełnienia za dłużnika tego, a nie innego świadczenia. Wszystkie, bowiem przesunięcie majątkowe, jakich dokonuje się w obrocie muszą mieć swoją przyczynę. W ramach niniejszego postępowania zaś poza oświadczeniem powodów B. K. (2) i T. K. , brak jakichkolwiek dowodów potwierdzających, że tak właśnie należało zakwalifikować świadczenie spółki (...) . Znamiennym jest, że powód T. K. w trakcie przesłuchania na rozprawie w dniu 3 września 2013 roku na okoliczności podnoszone w pozwie oraz w sprzeciwie nie wskazywał, aby jakikolwiek podmiot trzeci, w tym w szczególności, spółka (...) spełniała świadczenia w imieniu powodów. Dla porządku należy też wyjaśnić, że Sąd Okręgowy pominął sformułowany na rozprawie apelacyjnej w dniu 6 czerwca 2019 roku wniosek o uzupełniające przesłuchanie powoda, gdyż był znacząco spóźniony. Nie zachodziły, bowiem żadne okoliczności, które uniemożliwiałyby stronie powodowej przeprowadzenie takiego dowodu już na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji, tym bardziej, że zarzut spełnienia świadczenia w imieniu powodów przez osobę trzecią, został zgłoszony już w odpowiedzi na sprzeciw. Powyższych ustaleń faktycznych, nie zmiana także wystawienie przez (...) spółka z o.o. w K. „noty korygującej fakturę VAT z 27 lipca 2010r.”, gdyż dokument ten jest całkowicie niewiarygodny. „Nota korygująca” została, bowiem sporządzona, przez podmiot, który nie wystawiał faktury, a korekta miała miejsce blisko rok po wystawieniu faktury VAT z 27 lipca 2010r., co wskazuje, że została sporządzona jedynie na potrzeby toczącego się pomiędzy stronami sporu. Brak również podstaw do uwzględnienia podniesionego w apelacji powodów zarzutu naruszenie artykułu 498 KC który miałby polegać na przyjęciu, że wierzytelność na jaką powoływał się pozwany faktycznie mu przysługiwała, a także aby była wierzytelnością wymagalną. Przypomnieć, więc należy, że zgodnie z artykułem 498 §1 kc , gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikiem i wierzycielami każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelnością drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej, jakości oznaczone, co do gatunku, a oboje wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Zgodnie z paragrafem drugim powołanego przepisu wskutek potrącenia wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. W niniejszej sprawie pozwany J. G. (2) w sprzeciwie od nakazu zapłaty złożył oświadczenie, że na podstawie cytowanego wyżej artykułu dokonuje potrącenia kwoty dochodzonej przez powodów w pozwie z kwotą 43934,27 zł, na którą składa się m.in wynagrodzenie w wysokości 68.896,23 zł, z tytułu wykonanych częściowo robót budowlanych zgodnie z umową z dnia 28 lipca 2010 roku. Pomimo tak jasno sprecyzowanego żądania pozwanego, co do wysokości należnego wynagrodzenia, w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji strona powodowa nie zakwestionowała, czy to w piśmie, czy w formie oświadczeń złożonych do protokołu na rozprawie, że pozwanemu przysługuje za wykonane prace budowlane wynagrodzenie we wskazanej wyżej kwocie. Co więcej, także w toku postepowania apelacyjnego, strona powodowa również nie zaprzeczyła, aby pozwanemu przysługiwało wynagrodzenie za wykonane prace budowlane. W konsekwencji, wobec biernej postawy strony powodowej Sądy obu instancji, uznały, za niesporną wartość wynagrodzenia należnego pozwanemu za częściowo wykonane prace budowlane. W związku z tym brak jakichkolwiek przesłanek merytorycznych, a także procesowych do podważenia ustaleń sądu pierwszej instancji dotyczących uwzględnienia przez sąd meriti zarzutu potrącenia, w zakresie kwoty 68 896,23 zł. Przechodząc do apelacji strony pozwanej, która sformułowała zarzuty dotyczące wykładni i zastosowania przez Sąd Rejonowy przepisów artykułu 483 § 1 kc i artykułu 484 § 1 kc poprzez przyjęcie, że możliwe jest kumulatywnie dochodzenie kary umownej za opóźnienie w wykonaniu umowy oraz kary umownej za odstąpienie od umowy, należy zauważyć, że wskazane wątpliwości, rozstrzygnął Sąd Najwyższy rozpoznający w niniejszej sprawie kasacje powodów. Za Sądem Najwyższym należy, więc wskazać, że w § 13 ust. 2 umowy z dnia 28 lipca 2010 roku strony zastrzegły umowne prawo odstąpienia podkreślając, że będzie ono miało zastosowanie do części niezrealizowanej umowy, a zatem ze skutkami na przyszłość. Tak, więc świadczenia, jakie spełniły strony w związku z wykonaniem umowy do czasu złożenia skutecznego oświadczenia o odstąpieniu od niej były świadczeniami spełnionymi na podstawie umowy i podlegającymi ocenię stosownie do jej postanowień oraz do przepisów regulujących reżim odpowiedzialności kontraktowej. Do świadczeń tych można, więc odnieść ocenę, czy są wadliwe, czy zostały spełnione w terminie, czy też z naruszeniem postanowień umownych. Skoro, więc odstąpienie od umowy wywołało skutki na przyszłość, to nie wyklucza to możliwości dochodzenia odszkodowania za szkodę, jaką powodowie ponieśli w związku wadami robót budowalnych, w tej części, w jakiej umowa została wykonana, jak również nie wyklucza to kar umownych związanych z opóźnieniem w wykonaniu robót budowlanych. Kara umowna zaś za „zerwanie” umowy, o której mowa w paragrafie 14 ustęp 3 nie odnosi się do szkody, którą powodowie ponieśli w związku z nienależytym spełnieniem świadczenia przez pozwanego na podstawie umowy w związku z jej częściowym wykonaniem, a jest konsekwencją nie zrealizowania umowy w pozostałej części, z winy wykonawcy tj. pozwanego. Przytaczany, więc w apelacji pozwanego pogląd, że kara umowna dotycząca szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania, nie może być kumulowane z karą umowną za nienależyte wykonanie zobowiązania nie ma, więc zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawie, gdyż oświadczenie powodów o odstąpieniu od umowy, odnosiło skutek na przyszłość, nie niwecząc postanowień umownych, w zakresie, w jakim umowa została już wykonana, a także konsekwencji związanych z nienależytym wykonaniem tej części umowy. Pozwany w apelacji zarzucił także naruszenie przez Sąd Rejonowy przepisu art. 471 po przez jego zastosowanie i przyjęcie, że powodom oprócz kary umownej z tytułu odstąpienia od umowy należy się na zasadach ogólnych odszkodowanie w kwocie 29.295,00 zł, pomimo braku zastrzeżeń umownych. Również w tym zakresie wypowiedział się Sąd Najwyższy rozpoznający kasację, wskazując, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma przeszkód, aby powodowie dochodzili kar umownych w odniesieniu do tych świadczeń, które na ich rzecz zostały spełnione na podstawie umowy oraz kumulatywne roszczeń wynikających z wad świadczenia (robót budowlanych), które przyjęli, jako wykonanie umowy. Powyższy pogląd uzasadnia, więc możliwość kumulatywnego dochodzenia łącznie z karami umownymi także roszczenia odszkodowawczego wynikającego z nienależytego spełnienia świadczenia, czy tez spełnienia świadczenia wadliwego. Pogląd taki uzasadniony jest także i tym, że w § 14 pkt 1 – 3 umowy o roboty budowlane strony wskazały zdarzenia prawne, których zaistnienie skutkuje koniecznością zapłacenia kary umownej. Żaden zaś z zapisów zawartych w § 14, nie obejmują swa hipotezą kary umownej związanej z koniecznością wykonania części robót związanych z usunięciem stwierdzonych wad robót budowlanych. W konsekwencji, więc, powyższego, nie ma przeszkód, aby powodowie domagali się kary umownej związanej z „zerwaniem umowy” z winy wykonawcy-pozwanego oraz równocześnie odszkodowania odpowiadającego równowartości wydatków związanych z usunięciem wad robót realizowanych w wykonaniu umowy z 28 lipca 2010r. o roboty budowalne. Przypomnieć, więc należy, że powodowie domagają się zwrotu kwoty 29295,00 zł, która stanowi równowartość wydatków, jakie ponieśli w związku z konieczności „skucia” i wykonania od nowa stropu. Wada tej części robót budowlanych została zaś bezsprzecznie stwierdzona opinia biegłego G. D. , zaś wartość prac związanych z usunięciem tej wady, w tym rozbiórka wadliwej konstrukcji i wywóz gruzu oraz elementów konstrukcji stalowej, potwierdzają faktury VAT nr (...) , znajdujące się na kartach 67 i 68 akt sądowych. Ostatecznie, więc Sąd Okręgowy oddalił obie apelacji, gdyż żaden z zarzutów podnoszonych w apelacjach nie okazał się zasadny. Orzeczono na podstawie art. 385 kpc . O kosztach za postępowanie apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 100 kpc w zw. z art. 391 §1 kpc , mając na uwadze, że apelacje obu stron zostały oddalone. Sąd zasadził natomiast na podstawie art. 98 §1 kpc , w związku z art. 391 § 1 kpc od pozwanego solidarnie na rzecz powodów kwotę 7498 zł, tytułem zwrotu kosztów postepowania kasacyjnego, w wyniku, którego Sąd Najwyższy uchylił sprawę do ponownego rozpoznania. Na wskazana kwotę złożyły się 4050 zł, wynagrodzenia pełnomocnika powoda oraz 3448 zł, opłaty sądowej -łącznie 7498 zł. SSR Paweł Styrna SSO Zbigniew Zgud SSO Krzysztof Wąsik (...) : 1. (...) 2. (...) SSR Paweł Styrna