I AGA 39/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód E. L. domagał się od pozwanej spółki A. H. – (...) Sp. z o.o. zwrotu kaucji gwarancyjnej w kwocie 77.003,31 zł, zatrzymanej z wynagrodzenia za roboty budowlane. Pozwana spółka wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc, że dokonała potrącenia swojej wierzytelności z tytułu kary umownej za zwłokę w wykonaniu prac budowlanych, naliczonej w wysokości 139.129,70 zł. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanej na rzecz powoda dochodzoną kwotę wraz z odsetkami i kosztami, uznając, że wierzytelność pozwanej o karę umowną, choć przedawniona, mogła być potrącona z uwagi na przerwanie biegu przedawnienia przez oświadczenie o potrąceniu. Sąd Okręgowy ustalił, że opóźnienie w wykonaniu prac było wynikiem niezachowania przez wykonawcę należytej staranności. Sąd Apelacyjny, po uzupełnieniu postępowania dowodowego, uznał apelację pozwanej za nieuzasadnioną, ale podzielił zarzut naruszenia przepisów postępowania przez Sąd Okręgowy. Sąd Apelacyjny ustalił, że opóźnienie w zakończeniu robót budowlanych (19 dni) nie wynikało z winy wykonawcy, lecz z przyczyn leżących po stronie inwestora (opóźnienie w podłączeniu zasilania energetycznego) oraz konieczności wykonania prac porządkowych i sprawdzających po zakończeniu prac energetycznych. W związku z tym Sąd Apelacyjny uznał, że pozwanej spółce nigdy nie przysługiwało roszczenie o zapłatę kary umownej, co czyniło oświadczenie o potrąceniu bezskutecznym. W konsekwencji, powództwo o zwrot kaucji zostało uznane za uzasadnione. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, zasądzając od pozwanej na rzecz powoda koszty postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za opóźnienie w robotach budowlanych, skuteczności potrącenia kary umownej, a także wykładni oświadczeń woli i korespondencji elektronicznej.
Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z umową o roboty budowlane i opóźnieniem w jej wykonaniu.
Zagadnienia prawne (4)
Czy opóźnienie w zakończeniu robót budowlanych, spowodowane okolicznościami niezależnymi od wykonawcy, uzasadnia naliczenie kary umownej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli opóźnienie nie wynika z przyczyn obciążających wykonawcę, kara umowna nie przysługuje.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny ustalił, że opóźnienie w zakończeniu robót budowlanych było spowodowane czynnikami leżącymi po stronie inwestora (opóźnienie w podłączeniu zasilania energetycznego) oraz koniecznością wykonania prac porządkowych i sprawdzających po tych pracach. W związku z tym, uznał, że wykonawcy nie można przypisać odpowiedzialności za to opóźnienie.
Czy wierzytelność z tytułu kary umownej, która nigdy nie powstała, może być skutecznie potrącona z wierzytelnością powoda?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, potrącenie jest możliwe tylko wtedy, gdy obie strony są wobec siebie wzajemnie wierzycielami i dłużnikami, a wierzytelność pozwanego o karę umowną nigdy nie powstała.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że skoro wykonawcy nie można przypisać odpowiedzialności za opóźnienie, to pozwanej spółce nigdy nie przysługiwało roszczenie o zapłatę kary umownej. W związku z tym brak było podstaw do skutecznego potrącenia tej wierzytelności z wierzytelnością powoda o zwrot kaucji.
Czy oświadczenie o potrąceniu wierzytelności przedawnionej jest skuteczne, jeśli w chwili, gdy potrącenie stało się możliwe, przedawnienie jeszcze nie nastąpiło?
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 502 k.c., wierzytelność przedawniona może być potrącona, jeżeli w chwili, gdy potrącenie stało się możliwe, przedawnienie jeszcze nie nastąpiło.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny odniósł się do tej kwestii, wskazując, że Sąd Okręgowy pominął zastosowanie art. 502 k.c. Jednakże, ponieważ Sąd Apelacyjny uznał, że wierzytelność o karę umowną nigdy nie powstała, kwestia przedawnienia i potrącenia stała się bezprzedmiotowa.
Czy wiadomość elektroniczna z dnia 21 listopada 2012 roku zawierała oświadczenie o uznaniu długu powoda i przedstawieniu do potrącenia wierzytelności o zapłatę kary umownej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, z treści tej wiadomości nie można było wysnuć takich wniosków.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że wiadomość elektroniczna zawierała jedynie wyliczenie kary umownej za nieuzasadniony okres i nie zawierała oświadczenia o potrąceniu ani uznaniu długu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. L. | osoba_fizyczna | powód |
| A. H. - (...) sp. z o.o. | spółka | pozwana |
Przepisy (18)
Główne
k.c. art. 498
Kodeks cywilny
Potrącenie jest możliwe, gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
Pomocnicze
k.c. art. 499
Kodeks cywilny
Potrącenia można dokonać przez oświadczenie jednej ze stron.
k.c. art. 502
Kodeks cywilny
Wierzytelność przedawniona może być potrącona, jeżeli w chwili, gdy potrącenie stało się możliwe, przedawnienie jeszcze nie nastąpiło.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Określa terminy przedawnienia roszczeń.
k.c. art. 123 § 1 pkt 2
Kodeks cywilny
Przerwanie biegu przedawnienia przez czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw danego rodzaju.
k.c. art. 647
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące umowy o roboty budowlane.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Odsetki za opóźnienie.
k.c. art. 98
Kodeks cywilny
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z przesłuchania stron.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiot dowodu.
k.p.c. art. 224
Kodeks postępowania cywilnego
Zamknięcie rozprawy.
k.p.c. art. 217 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zgłaszanie i dopuszczanie dowodów.
k.p.c. art. 207 § §3 i 6
Kodeks postępowania cywilnego
Pisma procesowe i ich skutki.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Swobodna ocena dowodów.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku.
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
Wykładnia umowy.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opóźnienie w zakończeniu robót budowlanych nie wynikało z winy wykonawcy. • Pozwanej spółce nie przysługiwało roszczenie o zapłatę kary umownej. • Potrącenie wierzytelności o karę umowną było nieskuteczne z uwagi na brak wierzytelności po stronie pozwanej. • Wiadomość elektroniczna z 2012 roku nie stanowiła oświadczenia o uznaniu długu ani potrąceniu.
Odrzucone argumenty
Opóźnienie w wykonaniu robót było następstwem niezachowania przez wykonawcę należytej staranności. • Wierzytelność o karę umowną, choć przedawniona, mogła być potrącona z uwagi na przerwanie biegu przedawnienia. • Oświadczenie o potrąceniu z 2013 roku było skuteczne. • Wiadomość elektroniczna z 2012 roku stanowiła oświadczenie o uznaniu długu i przerwaniu biegu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób przypisać powodowi odpowiedzialności za 19 – to dniowe opóźnienie w realizacji umowy. • Skoro zaś kara umowna przysługiwała tylko za zwłokę, to strona pozwana nie miała podstaw by obciążyć powoda karą umowną. • Roszczenie o zapłatę kary umownej po jej stronie nigdy więc nie powstało. • Strony nie były więc wobec siebie wzajemnie wierzycielami i dłużnikami, co oznacza, ze potrącenie nie było możliwe, bo stronie pozwanej spółki brak było wierzytelności, którą mogła przedstawić do potracenia.
Skład orzekający
Anna Kowacz-Braun
przewodniczący
Teresa Rak
sprawozdawca
Paweł Czepiel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za opóźnienie w robotach budowlanych, skuteczności potrącenia kary umownej, a także wykładni oświadczeń woli i korespondencji elektronicznej."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z umową o roboty budowlane i opóźnieniem w jej wykonaniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie przyczyn opóźnienia w robotach budowlanych dla oceny zasadności naliczenia kary umownej i skuteczności potrącenia. Pokazuje również pułapki związane z interpretacją korespondencji elektronicznej.
“Kiedy kara umowna za opóźnienie w budowie okazuje się nieskuteczna? Kluczowa rola przyczyn opóźnienia.”
Dane finansowe
WPS: 77 003,31 PLN
zwrot kaucji gwarancyjnej: 77 003,31 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.